Icma.az
close
up
RU
Məhərrəmlikdə musiqiyə din necə baxır? İlahiyyatçı açıqladı

Məhərrəmlikdə musiqiyə din necə baxır? İlahiyyatçı açıqladı

Icma.az, Demokrat.az portalına istinadən məlumat verir.

Məhərrəmlik ayı yaxınlaşdıqca cəmiyyətdə dini mövzular ətrafında müzakirələr də artır. Xüsusilə yas və matəm günlərində musiqiyə qulaq asmağın din baxımından necə qiymətləndirilməsi ilə bağlı fərqli fikirlər səsləndirilir. Bəziləri bunu tamamilə qadağan hesab etsə də, digərləri musiqinin növünə və məqsədinə görə yanaşmanın dəyişdiyini bildirir. Maraqlıdır, İslam dinində musiqi hansı hallarda haram sayılır və Məhərrəmlik dövründə bu məsələyə münasibət necədir?
Mövzu ilə bağlı ilahiyyatçı Əkrəm Həsənov Demokrat.az-a bildirib ki, islam dini mənbələrinə görə musiqi bir çox alimlərin gəldiyi ümumi nəticəyə görə haram, bəzən də günah, bəzən isə məzhəb alimləri tərəfindən mübah kimi qiymətləndirilib:
“Qurani Kərimdə Məhərrəm ayında musiqi dinləməyi qadağan edən hər hansı ayə yoxdur. Allah Təala buyurur: "Ey iman gətirənlər! Allahın nişanələrinə, haram aya hörmətsizlik etməyin..." Bu ayədə haram aylara hörmət göstərilməsi əmr edilir. Lakin həmin hörmətin formaları sırasında musiqinin xüsusi olaraq qadağan edilməsi qeyd olunmur. Məhərrəm İslam tarixində mühüm hadisələrin yaşandığı aylardan biridir. Xüsusilə Kərbəla hadisəsi müsəlmanların qəlbində dərin iz buraxmışdır. Buna görə də bir çox insanlar bu ayı daha çox ibadət, təfəkkür, Quran oxumaq və mənəvi fəaliyyətlərlə keçirməyə üstünlük verirlər. Bu, dini baxımdan təqdir olunan bir davranışdır. Ancaq bir insanın Məhərrəm ayında musiqi dinləməsini avtomatik olaraq günah hesab etmək üçün açıq dini dəlil mövcud deyil. Əslində musiqi məsələsində İslam alimləri tarix boyu müxtəlif fikirlər söyləmişlər. İmam Əbu Həmid əl Qəzali musiqinin hökmünün onun məzmunundan və insana təsirindən asılı olduğunu bildirib. O yazır ki, insanı xeyrə, gözəl əxlaqa, Allahı xatırlamağa sövq edən musiqi ilə şəhvəti, günahı və mənəvi pozğunluğu təşviq edən musiqi eyni hökmə malik ola bilməz. İmam Nəvəvi bir çox hallarda musiqinin özünün deyil, onu müşayiət edən haram ünsürlərin qadağan olunduğunu qeyd etmişdir. Digər tərəfdən bəzi alimlər, xüsusilə İbn Teymiyyə və İbn Qeyyum musiqiyə daha sərt yanaşaraq onun insanın qəlbinə mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayıblar. Buna görə İslam tarixində bu mövzuda vahid fikir olmayıb. Peyğəmbərimiz Məhəmməd (s.ə.s) dövründə bayram günlərində dəf çalınması və mahnı oxunması ilə bağlı səhih hədislər mövcuddur. Səhih Buxaridə rəvayət olunur ki, iki qız Aişənin evində mahnı oxuyarkən Peyğəmbər (s.ə.s) buna mane olmamışdır. Bu hədis bir çox alimlər tərəfindən musiqinin hər növünün mütləq haram olmadığının dəlillərindən biri kimi göstərilib”.
O deyib ki, müasir dövrdə aparılan psixologiya və neyrobiologiya araşdırmaları da göstərir ki, musiqi insan beynində emosional mərkəzlərə təsir edir:
“Musiqi bəzən stressi azalda, insanın ruh halını yaxşılaşdıra və yaddaş proseslərini gücləndirə bilir. Eyni zamanda aqressiya, zorakılıq, narkotik istifadəsi və əxlaqsızlığı təşviq edən məzmunlar isə mənfi təsirlər yarada bilir. Buna görə müasir elm də musiqini tək bir kateqoriyada qiymətləndirmir, onun məzmununa və təsirinə diqqət yetirir. Bu baxımdan İslamın ümumi prinsipi də diqqətəlayiqdir. Quranda buyurulur ki, "Onlar sözə qulaq asar və onun ən gözəlinə tabe olarlar." (Zumər surəsi, 18) Ayədən görünür ki, əsas məsələ insanın nə dinləməsi və dinlədiyinin onu hara aparmasıdır.
Mənim qənaətimə görə, musiqinin haram olduğunu söyləyən alimlər əsasən Loğman surəsinin 6-cı ayəsinə istinad edərək burada qeyd olunan 'ləhvəl hədis' ifadəsinin musiqi və insanı Allahdan uzaqlaşdıran əyləncələrə aid olduğunu bildirmişlər. Lakin elmi obyektivlik baxımından qeyd etmək lazımdır ki, bir çox təfsir alimləri həmin ifadəni yalnız musiqi ilə məhdudlaşdırmamış, insanı haqq yoldan uzaqlaşdıran bütün faydasız və azdırıcı sözlər kimi izah etmişlər. Buna görə ayənin musiqi haqqında qəti və açıq hökm verdiyini söyləmək İslam alimlərinin hamısının qəbul etdiyi mövqe deyil. Bu da məsələdəki fikir ayrılığının əsas səbəblərindən biridir. Məhərrəm ayında musiqi dinləməyi qəti şəkildə haram elan edən açıq Quran ayəsi və ya səhih hədis yoxdur. Lakin bu ayın mənəvi dəyərinə hörmət edərək daha çox ibadətə, dua və təfəkkürə vaxt ayırmaq gözəl davranışdır. Musiqinin hökmü isə onun məzmunundan, məqsədindən və insana təsirindən asılı olaraq qiymətləndirilir. İnsanları günaha, əxlaqsızlığa, zorakılığa və ya Allahı unutmağa aparan musiqilər haram və ya harama yaxın hesab oluna bilər. Əksinə, insanın ruhunu sakitləşdirən, gözəl əxlaqı təşviq edən və haram məzmun daşımayan musiqilər barədə alimlər arasında fərqli yanaşmalar mövcuddur. Dinimizin əsas məqsədi insanın qəlbini Allahdan uzaqlaşdırmaq deyil, Ona yaxınlaşdırmaqdır. Buna görə hər bir müsəlman dinlədiyi şeyin onun mənəviyyatına, düşüncəsinə və həyatına necə təsir etdiyini vicdanla qiymətləndirməlidir”.
Leyla Turan
Demokrat.az
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:197
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 11 İyun 2026 22:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see392

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see370

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see357

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see323

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see297

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see278

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see270

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see266

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see263

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see258

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see241

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see240

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see240

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see234

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see230

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see228

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see210

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see208

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see206

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri