Məktəblərdə səssiz böhran: İmtahandan sonra ÖZƏL AÇIQLAMA

Tədris ili rəsmi olaraq hələ başa çatmayıb, lakin artıq buraxılış və blok imtahanlarına start verilib. Bu isə bir sıra suallar doğurur: Şagirdlər ilin proqramını tam öyrənmədən necə imtahana cəlb olunur? İmtahan sualları tədris ili tam bitmədən necə hazırlanır və qiymətləndirmə nə dərəcədə obyektiv ola bilər? Valideynlər, müəllimlər və təhsil ekspertləri arasında bu məsələ ilə bağlı fikir ayrılıqları yaranır. Bəs bu vəziyyətin səbəbləri və mümkün təsirləri nələrdir?

Təhsil eksperti Cahid İmanlı “Yeni Sabah”a açıqlamasında suallara belə aydınlıq gətirib:

“Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) buraxılış imtahanlarını tədris ili bitmədən, yəni dərs müddəti davam edərkən keçirməsi ümumtəhsil məktəblərində təlim prosesinə ən ağır zərbə vuran amillərdən biridir. Bu il ilk buraxılış imtahanı martın 2-də keçirilib ki, bu da dərs ilinin təxminən üçdə birinin hələ qarşıda olması deməkdir. Belə bir şəraitdə buraxılış imtahanını verən və kifayət qədər bal toplayan şagird üçün dərsə davam etməyin mənası sual altına düşür. Şagird artıq qiymətini aldığını düşünür və dərs prosesinə marağını itirir”.

Ekspert qeyd edib ki, bu məsələyə dair DİM-ə verilən suallara cavab olaraq, qurumun nümayəndələri bildirirlər ki, şagirdin atestat qiymətləri onun müəllimi tərəfindən müəyyən olunur:

“Lakin reallıqda bir çox müəllimlər də qiymətləndirməni şagirdin buraxılış imtahanında topladığı bala uyğun şəkildə aparırlar. Belə olan halda, buraxılış imtahanı nəticələri tədris prosesindən üstün tutulur və dərslərin mənası arxa plana keçir.

Nəticədə bu vəziyyət repetitor fəaliyyətinin genişlənməsinə zəmin yaradır. Şagirdlər məktəbdə dərsə diqqət ayırmaq əvəzinə, yalnız imtahanlara hazırlaşmaq üçün kurslara və fərdi müəllimlərə üz tuturlar. Bu isə məktəbdə keçirilən dərslərin keyfiyyətinə və davamiyyətə birbaşa təsir göstərir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, buraxılış imtahanlarının tədris ili sonunda keçirilməsi həm tədrisə, həm də ümumi təhsil mühitinə müsbət təsir göstərə bilər. Əks halda, məktəb dərsləri formal xarakter daşıyacaq və təhsil sistemində qeyri-bərabərlik daha da dərinləşəcək”.

Aytac Şahin