Mərkəzi Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında etibarlı körpü ŞƏRH

Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il aprelin 27-də Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babiş ilə Qəbələdə keçirdiyi görüş və mətbuata verrezident İlham Əliyevin 2026-cı il aprelin 27-də Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babiş ilə Qəbələdə keçirdiyi görüş və mətbuata verdiyi bəyanat, Azərbaycanın Avropa İttifaqı ölkələri ilə ikitərəfli münasibətlərindəki strateji dərinliyi əks etdirən çoxşaxəli bir hadisədir. Bu səfər və səsləndirilən fikirdiyi bəyanat, Azərbaycanın Avropa İttifaqı ölkələri ilə ikitərəfli münasibətlərindəki strateji dərinliyi əks etdirən çoxşaxəli bir hadisədir. Bu səfər və səsləndirilən fikirlər sadəcə iki dövlət arasındakı bağları deyil, həm də Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Avropa arasındakı iqtisadi-siyasi körpünün yeni memarlığını müəyyən edir.

​ Prezident İlham Əliyevin bəyanatında ilk diqqət çəkən məqam siyasi münasibətlərin yüksək səviyyəli intensivliyidir. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, beynəlxalq siyasi arenada, xüsusilə Davos İqtisadi Forumu kimi platformalarda başlayan dialoq qısa müddət ərzində real işçi müstəviyə keçmişdir. Bu, Azərbaycanın xarici siyasətindəki "sözdən əmələ" prinsipinin bariz nümunəsidir. Prezident vurğuladı ki, Çexiya Azərbaycanın Avropa İttifaqındakı ən yaxın strateji tərəfdaşlarından biridir və bu tərəfdaşlıq 2015-ci ildə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə ilə hüquqi cəhətdən möhkəmləndirilib.

Azərbaycanın Çexiyanın neft istehlakının əhəmiyyətli bir hissəsini (təxminən üçdə birini) təmin etməsi faktı xatırladılaraq, əməkdaşlığın artıq karbohidrogen resurslarından kənara çıxdığı mesajı verildi. İlham Əliyev Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyindəki rolunun yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu, xüsusilə bərpa olunan enerji ("Yaşıl Enerji") dəhlizlərinin yaradılmasında Çexiyanın texnoloji imkanları ilə Azərbaycanın resurslarının birləşə biləcəyini qeyd etdi. Bu, həm də Azərbaycanın qlobal iqlim hədəflərinə sadiqliyinin və enerji ixracatçısı kimi transformasiyasının göstəricisidir.

​ İqtisadi və investisiya sahəsində Prezident İlham Əliyev konkret sahələri ön plana çəkdi. O, Çexiya şirkətlərinin Azərbaycanda, xüsusilə nəqliyyat, maşınqayırma, kənd təsərrüfatı və yüksək texnologiyalar sahəsindəki fəaliyyətini təşviq etdi. Ən mühüm məqamlardan biri isə işğaldan azad edilmiş ərazilərin — Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası prosesində Çexiya təcrübəsindən istifadə imkanları idi. Prezident qeyd etdi ki, "Ağıllı şəhər" və "Ağıllı kənd" layihələrində Avropanın qabaqcıl texnologiyalarına malik olan Çexiya şirkətləri üçün böyük meydan mövcuddur.

​ Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu və Orta Dəhliz layihələrinin perspektivləri fonunda, Azərbaycanın Avropa ilə Asiyanı birləşdirən mühüm qovşaq olduğu bir daha təsdiqləndi. Çexiyanın mərkəzi coğrafi mövqeyi ilə Azərbaycanın logistik mərkəz statusu arasındakı sinerji, hər iki tərəf üçün tranzit gəlirlərinin artması və ticarət zəncirlərinin qısalması deməkdir.

​ Prezidentin bəyanatında regional təhlükəsizlik və sülh gündəliyi də xüsusi yer tuturdu. İlham Əliyev Azərbaycanın bölgədə dayanıqlı sülhün tərəfdarı olduğunu, Ermənistanla münasibətlərin beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində normallaşdırılması istiqamətindəki səylərini Çexiya rəhbərliyinin diqqətinə çatdırdı. Bu, Avropa tərəfdaşlarına bölgədəki reallıqların birinci mənbədən çatdırılması baxımından strateji əhəmiyyət kəsb edirdi.

​ Sonda İlham Əliyev qeyd etdi ki, bu səfər sadəcə ikitərəfli əlaqələrin müzakirəsi deyil, həm də gələcəyə baxışdır. Baş nazir Andrey Babişin Qəbələ kimi region şəhərinə səfər etməsi isə Azərbaycanın paytaxtdan kənarda da böyük inkişaf potensialına malik olduğunu və turizm-mədəniyyət əlaqələrinin dərinləşdiyini göstərir. Bu bəyanat Azərbaycanın qlobal arenada etibarlı tərəfdaş, strateji investor və regional sabitliyin qarantı kimi mövqeyini bir daha möhkəmləndirdi.

Əli Paşayev

YAP Tərtər rayon təşkilatının məsləhətçisi