Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Milli musiqimiz xalqımızın könül nəğməsidir

Milli musiqimiz xalqımızın könül nəğməsidir

Icma.az, Xalq qazeti portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Onu necə qoruyur, sabaha necə ötürürük?

Azərbaycan milli musiqisi ruhumuza qida verir, qəlbimizə min bir duyğu bəxş edir. Muğam bizi daxilən zənginləşdirir, uca məqamlara qovuşdurur. 

Sazın telləri duyğularımızı titrədir, zəkamıza işıq saçır. 

İllər keçir, yaş ötür, zaman dəyişir... Bəs milli musiqilərimiz titrəyən tellərin arasından hələ də gələcək nəsillərə işıq tuta bilirmi?

 Bəs biz ulularımızın bu zəngin mənəvi sərvətini necə qoruyur, gələcəyə necə ötürürük?

Kütləvi yayım vasitələri milli musiqimizin səsini dünyaya çatdırır, hərdən də bu ahəngi korlayır. Sosial şəbəkələrdə mahnılar qısa, hətta çox zaman mənasız görüntülərlə təqdim olunur. Muğamların ritmi pozulur, sözlərin mənası itir. Balabanın harayı artıq ürəyin ən gizli guşələrinə toxunmur,  mizrab tarın simlərinə çarpanda yad səslər qopur, təhrif olunan melodiyalar küyə çevrilir. Sosial şəbəkələrdə yayılan səthi və sürətli paylaşımlar nəinki sənətə, əsrlərin sınağından çıxan dəyərlərimizə də zərbə vurur. 

Milli musiqimizin ritmi, mənası yalnız  sosial şəbəkələrdə təhrif olunmur. Tarixin hər dönəmində milli  musiqimiz müxtəlif təsirlərə məruz qalıb, insanların gündəlik həyat tərzi, zövqləri ilə uyğunlaşdırılıb. Məsələn, mərhum şair Famil Mehdinin “Min hava çalınır könül tarında” misrası ilə başlayan şeiri zaman-zaman bəzi ifaçılar tərəfindən dəyişdirilib. “Fəsillər ötüşür” əvəzinə “görüşür”, “yanmaqdır” yerinə “yazmaq” deyilir, “heç zaman” sözləri isə   “bir daha” ilə əvəz edilir. Bu  dəyişikliklər şeirin incə ahəngini pozub, onun mənasına xələl gətirib. Hər dəyişdirilmiş söz misralarda gizlənən incə çalarla kölgə salıb. 

Unutmaq olmaz ki, yüksək zövq, mənəvi saflıq gələcək nəsillərin yetişdirilməsində mühüm rol oynayır. İndi dillərə dastan olan muğam dəstgahları və xalq melodiyaları ilkin versiyada deyil, dəyişdirilir, “trend” adlandırılır, onların ritmi, ahəngi və tamamilə fərqli şəkildə  səsləndirilir. Hətta bəzi hallarda milli musiqilərimizin sözləri, melodiyası mənimsənilərək başqa dillərdə və ya başqa ifalarda mənşəyi göstərilmədən təqdim olunur. Bu, açıq-aşkar oğurluqdur.

2020-ci ildə Əqli Mülkiyyət Agentliyi sosial şəbəkələrdə yayılan bir faktı diqqətə çatdırıb. Məlum olub ki, “Küçələrə su səpmişəm” Azərbaycan Xalq mahnısı “YouTube” portalında fars mahnısı kimi təqdim edilib. Xatırladaq ki, XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq “Küçələrə su səpmişəm” bir sıra Xalq mahnıları toplularında, eləcə də Üzeyir Hacıbəyli və Müslüm Maqomayevin 1927-ci ildə nəşr olunan “Azərbaycan türk el nəğmələri”, Səid Rüstəmovun 1956-cı ildə tərtib etdiyi “Azərbaycan xalq melodiyaları” və Fikrət Əmirovun 1952-ci ildə çap olunan kitablarında yer alıb. Mahnı 1954-cü ildə çəkilmiş “Doğma xalqıma” filmində də səsləndirilib, Rəşid Behbudov isə mahnını 1963-cü ildə yenidən ifa edib.

Milli musiqimizin ecazkarlığını qorumaq yalnız sənətkarların deyil, hər bir vətəndaşın da borcudur. Çünki milli musiqimiz həm də kollektiv yaddaşın canlı kodları, keçmişin aynası, tarixin, mədəniyyətin və ictimai psixologiyanın təcəssümüdür. Təhrif olunmuş melodiyalar və mətn dəyişiklikləri mədəni yaddaşda deformasiya yaradır. 

Bəs melodiyaları necə xilas etmək olar? Cavab həm sadə, həm də mürəkkəbdir: diqqət, ehtiram və sevgi ilə. Hər ifaçı musiqinin ritmini, ahəngini və sözlərinin mənasını olduğu kimi çatdırmalı, dinləyicilər isə onu qoruyub saxlamalıdırlar.

Sosial şəbəkələr və süni intellekt texnologiyaları bu prosesdə həm dost, həm də düşmən ola bilər. Amma diqqətlə seçilmiş, xüsusi tərtib olunmuş video və audiomateriallar, düzgün təqdimat musiqiyə ikinci nəfəs verəcək, həm də  zamanla yarışan bir əfsanə kimi onu yenidən canlandıracaq. Belə olduğu halda, Azərbaycan musiqisi dünyaya səs salacaq, uzun illər gizlənmiş  xəzinə kimi aşkara çıxacaq. “Sarı gəlin”dən muğamın incə titrəyişlərinə, müasir pop və caz ifalarına qədər melodiyalarımız sərhədləri aşaraq müxtəlif qitələrə  çatacaq. 

Əlbəttə, Azərbaycan musiqisinin dünyada tanınmasında onu əbədiləşdirən sənətkarların  böyük rolu var.  Üzeyir Hacıbəylinin “Leyli və Məcnun” operası milli musiqimizi klassik opera dili ilə tanıdıb. O, əsərlərində xalq melodiyası ilə Avropa musiqi ənənələrini birləşdirib. Qara Qarayev isə Azərbaycan musiqisini modernizm və simfonik təfəkkürlə beynəlxalq arenada məşhurlaşdırıb. Bəstəkarın  əsərlərində muğam elementləri Avropa orkestr texnikası ilə sintez olunub. 

Bundan əlavə, Fikrət Əmirovun simfonik muğamları dünyanın bir çox nüfuzlu konsert zallarında və festivallarda səsləndirilib, beynəlxalq musiqi ictimaiyyəti tərəfindən böyük maraq və rəğbətlə qarşılanıb. Avropa, Asiya və Amerika ölkələrində müxtəlif orkestr və solistlər tərəfindən ifa olunan  əsərlər Azərbaycan melodiyalarının ritmini və harmoniyasını hər kəsə çatdırıb.

Beləliklə, klassik və xalq musiqimizin zəngin mirası həm sənətkarların əsərlərində, həm də gənc ifaçıların sənətində yaşayır. Sosial şəbəkələr və onlayn platformalar isə kütləvi körpü rolunu oynayır. Körpü mötəbər olmalıdır ki, səni mənzilə təhlükəsiz qovuşdursun.

Fidan ƏLİYEVA 
XQ

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:233
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 05 Sentyabr 2025 10:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri