Icma.az
close
up
RU
Menu

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Milli və mənəvi dəyərlərin formalaşmasında ailə institutunun rolu

Milli və mənəvi dəyərlərin formalaşmasında ailə institutunun rolu

Icma.az bildirir, Azertag portalına istinadən.

Bakı, 3 iyul, AZƏRTAC

Milli dəyərlər cəmiyyətdə ortaq duyğu, düşüncə, məqsəd və davranış birliyini formalaşdıran əsas amillərdir. Bu dəyərlər qorunub yaşadıldıqda və yeni nəsillərə ötürüldükdə cəmiyyətin həmrəyliyi güclənir, sosial münasibətlərdə sabitlik və nizam yaranır.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında sosial-kultural məsələlər üzrə ekspert Sübhan Padarsoy deyib.

Ekspert qeyd edib ki, dəyər insanın nəyin arzuolunan, nəyin isə qəbuledilməz olduğuna dair inancıdır. Onun sözlərinə görə, sosial baxımdan dəyərlər insanların cəmiyyət daxilində davranışlarını istiqamətləndirən normalar sistemidir. Mədəni baxımdan isə onlar bir xalqın düşüncə tərzini, hisslərini, davranış modellərini, adət-ənənələrini və həyat üslubunu ifadə edir. “Məhz bu xüsusiyyətlərinə görə dəyərlər cəmiyyətlərə kimlik qazandırır və onları digər xalqlardan fərqləndirir. Dəyərin mövcud olduğu yerdə dəyərləndirmə, müqayisə və mühakimə də mövcuddur. İnsan öz mənəvi dəyərlərini qoruduğu müddətdə həm insanlığını, həm də milli kimliyini qoruyub saxlayır. Müasir dövrdə bir çox sosial problemlərin əsas səbəblərindən biri də müxtəlif dəyər sistemlərinin toqquşmasıdır. Cəmiyyət insanları ortaq dəyərlər vasitəsilə birləşdirir, ümumi davranış və düşüncə normaları formalaşdırır”,- deyə S. Padarsoy qeyd edib.

Ailə – dəyərlərin ötürüldüyü ilk sosial institut

S.Padarsoy milli və mənəvi dəyərlərin formalaşmasında ailə institutunun rolunun xüsusi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib. Bildirib ki, insan ilk dünyagörüşünü, davranış normalarını və xarakterinin əsas xüsusiyyətlərini məhz ailədə qazanır: “Buna görə ailə ilk tərbiyə və təhsil ocağıdır. Ailə uşağa ilk növbədə, əxlaqi, etik, sosial və dini dəyərləri aşılayır. Bu vəzifələrin yerinə yetirilməməsi fərdi baxımdan daxili narahatlıq və psixoloji gərginlik yaradır, sosial baxımdan isə insanın cəmiyyətdən təcrid olunmasına, etimadını itirməsinə və yalnızlaşmasına səbəb olur. İnsanların bir-birinə və dövlətə qarşı məsuliyyət hissi də ilk növbədə, ailədə formalaşır, sonradan isə təhsil müəssisələritərəfindən möhkəmləndirilir”.

Dövlətin ailə institutuna dəstəyi

Ailənin cəmiyyətin əsas sosial institutlarından biri olduğunu vurğulayan ekspert əlavə edib: “Onun funksiyalarını uğurla yerinə yetirməsi üçün dövlət tərəfindən sosial, iqtisadi, hüquqi və təhlükəsizlik baxımından dəstəklənməsi vacib hesab olunur. Güclü ailə həm rifahın, həm də ictimai etimadın əsas mənbələrindən biri kimi qiymətləndirilir.

Ailə institutu zəiflədikdə və öz funksiyalarını yerinə yetirə bilmədikdə müxtəlif sosial problemlərin meydana çıxması ehtimalı artır. Bu zaman qeyri-sağlam münasibətlər genişlənə, fiziki və psixoloji baxımdan problemlərlə üzləşən fərdlərin sayı arta bilər. Məhz buna görə ailə öz dəyərlərini şüurlu və ya qeyri-şüurlu şəkildə yeni nəslə ötürən ən mühüm institut hesab edilir. Tez-tez vurğulandığı kimi, insan yalnız ailəsinin irsiyyətini deyil, həm də onun dünyagörüşünü və həyat tərzini daşıyır”.

Qloballaşma və mədəni transformasiya

Onun sözlərinə görə, qloballaşma nəticəsində qərbləşmə meyillərinin gücləndiyi və xüsusilə ABŞ mərkəzli mədəni təsirlərlə milli sosial strukturlar arasında müəyyən ziddiyyətlər yaranır. Burada əsas fikir ondan ibarətdir ki, düşünülmədən qəbul edilən xarici dəyərlər cəmiyyətin tarixi inkişaf istiqamətinə təsir göstərə, insanları milli və qlobal mədəniyyət arasında seçim qarşısında qoya bilər: “Bununla yanaşı, dəyişiklik hər bir cəmiyyət üçün qaçılmaz prosesdir. Heç bir cəmiyyət dəyişiklikdən kənarda qala bilməz. Lakin hər dəyişiklik inkişaf anlamına gəlmir. Sağlam dəyişiklik cəmiyyətin öz daxili ehtiyaclarından doğmalı, sosial, iqtisadi, siyasi və texnoloji inkişafla uzlaşmalıdır. Xaricdən gətirilən dəyərlərin cəmiyyətə zorla mənimsədilməsi dəyişiklik deyil, dəyişdirmə kimi qiymətləndirilir. Mədəniyyətin maddi komponentləri daha sürətlə dəyişə bildiyi halda, mənəvi dəyərlər daha dayanıqlı olur və dəyişikliklərə daha çox müqavimət göstərir”.

Mədəni müstəmləkəçilik anlayışı

Ekspertin fikrinə görə, müasir dövrdə texnoloji üstünlüklərdən istifadə edən inkişaf etmiş dövlətlər mədəni təsir dairələrini genişləndirərək müəyyən mənada mədəni ekspansiya siyasəti həyata keçirirlər. Bu proses "mədəni müstəmləkəçilik" kimi xarakterizə olunur. Mədəni müstəmləkəçilik dedikdə, uzunmüddətli ideoloji və mədəni təsirlər nəticəsində bir xalqın öz milli-mənəvi dəyərlərindən uzaqlaşaraq, başqa mədəniyyətin dəyərlərini mənimsəməsi nəzərdə tutulur.

Təsirlər media qurumları, xarici dilli təhsil müəssisələri, müxtəlif fondlar, sosial layihələr, qeyri-hökumət təşkilatları, mədəni proqramlar vasitəsilə həyata keçirilir. Beyinyuma ilə qazanılan “ziyalılar” bir “kültür əsiri” və ya “müstəmləkə ziyalısı”na çevrilir. Bu prosesdə “müstəmləkə ziyalıları”, gəncliyin yuyulan beyni ilə vətənləşən coğrafiya yavaş-yavaş itirilir. Bu prosesdə milli dəyərlərin nüfuzdan salınması, onların köhnəlmiş və ya gülünc kimi təqdim edilməsi yolu ilə yeni dəyər sisteminin formalaşdırılmasına çalışılır.

S. Padarsoy sonda qeyd edib ki, milli dəyərlərin qorunması, ailə institutunun möhkəmləndirilməsi və təhsil sisteminin bu istiqamətdə fəaliyyətinin gücləndirilməsi cəmiyyətin sosial sabitliyi və milli kimliyinin davamlılığı baxımından mühüm məsələlər kimi qiymətləndirilir. Qloballaşma şəraitində dəyişiklik qaçılmaz olsa da, bu proses milli-mənəvi dəyərlərin qorunması ilə tarazlaşdırılmalıdır. Güclü ailə, milli yönümlü təhsil və mədəniyyət siyasəti cəmiyyətin öz kimliyini qoruyaraq müasir dünyanın çağırışlarına uyğun inkişaf etməsinin əsas şərtlərindən biri hesab olunur.

Müxbir - Günel Türksoy

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:123
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 03 İyul 2026 14:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see284

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see280

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see277

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see270

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see260

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see256

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see236

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see227

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see224

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see213

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see212

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see209

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see209

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see207

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see204

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see197

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see194

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see183

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri