Minsk Qrupu nəhayət tarixə gömüldü RƏYLƏR

Azay Quliyev: “Bu, Prezident İlham Əliyevin parlaq diplomatik Zəfəridir”

Şəbnəm Həsənova: “Sülh gündəliyi diktə deyil, regionun dirçəlişinə xidmət edir”

ATƏT Minsk prosesi və onunla əlaqəli strukturların bağlanmasını başa çatdırıb. Bu barədə ATƏT bəyanat yayıb. Təşkilatın bəyanatında qeyd olunub ki, bütün lazım olan inzibati prosedurların tamamlanması ilə Minsk qrupunun bağlanması prosesi yekunlaşır: "Bu proses avqustun 8-də Ağ Evdə ABŞ prezidenti Donald Trampın şahidliyi ilə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan və Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı müştərək deklarasiyanın nəticəsi olaraq ATƏT-in üzvü olan 57 ölkənin sentyabrın 1-də əldə etdiyi konsensusu həyata keçirdi".

Qeyd edək ki, 1 sentyabr 2025-ci il tarixində ATƏT Nazirlər Şurası tərəfindən ATƏT-in Minsk Prosesi və əlaqəli strukturlarının bağlanmasına dair qərar qəbul olunub. Qərara əsasən, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti və Ermənistan Respublikasının Baş nazirinin ABŞ Prezidentinin dəvəti və iştirakı ilə 8 avqust 2025-ci il tarixində Vaşinqton şəhərində baş tutmuş görüşü çərçivəsində Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin ATƏT-in Fəaliyyətdə olan Sədrinə ünvanlanmış birgə müraciət məktubuna uyğun olaraq, ATƏT-in Minsk Prosesinin, ATƏT-in Fəaliyyətdə olan Sədrinin ATƏT-in Minsk Konfransının məşğul olduğu münaqişə üzrə Şəxsi Nümayəndəsinin və Yüksək Səviyyəli Planlaşdırma Qrupunun fəaliyyətinə 1 sentyabr tarixindən etibarən xitam verilib. Sözügedən strukturların bağlanmasından irəli gələn təşkilati və texniki məsələlərin 1 dekabr 2025-ci il tarixindən gec olmayaraq yekunlaşdırılması ATƏT Katibliyinə tapşırılıb. Qərarda həmçinin keçmiş Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı ATƏT çərçivəsində vaxtilə qəbul edilmiş bütün qərarlar qüvvədən düşmüş və etibarsız elan edilib.

Millət vəkili Azay Quliyev Sherg.az-a deyib ki, bir vaxtlar guya münaqişənin həlli üçün yaradılan, lakin otuz il ərzində heç bir nəticə əldə etməyən, əksinə prosesi süni surətdə uzadan, işğal faktını legitimləşdirməyə çalışan, Azərbaycanın haqlı mövqeyinə laqeyd və ədalətsiz yanaşan bu mexanizm nəhayət ki, tarixin arxivinə gömüldü: "ATƏT-in bu qərarı Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin tam və qəti şəkildə həll edildiyini, regionda yaranmış yeni geosiyasi reallıqların dəyişməz olduğunu beynəlxalq səviyyədə bir daha təsdiq edir. Bu hadisə, sözün əsl mənasında, Azərbaycan diplomatiyasının və Prezident İlham Əliyevin parlaq siyasi, tarixi və strateji qələbəsidir. Bu, təkcə bir strukturun ləğvi deyil, otuz illik ədalətsizliyə qarşı Azərbaycanın göstərdiyi iradənin, gücün və haqqın beynəlxalq miqyasda rəsmi tanınmasıdır. Azərbaycan dövləti bir daha sübut etdi ki, ədaləti bərpa etmək üçün başqalarından asılı deyil, öz haqqını özü təmin edir və beynəlxalq təşkilatlar da gec-tez bu reallıqla barışmağa məcbur olurlar".

Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, politoloq Şəbnəm Həsənova da Sherg.az-a bildirib ki, ATƏT-in Minsk Qrupu 30 ilə yaxın zaman çərçivəsində Azərbaycanın işğal olunmuş torpaqları ilə bağlı heç bir əməli addım atmadı. Baxmayaraq ki, fəaliyyət profili də, istiqaməti də məhz bunun üzərində qurulmuşdu:

"Həmin bu Qrupda fəaliyyət göstərən diplomatların bölgəyə turistik səfərlərindən savayı yaddaşımız heç nəyi xatırlamır. Digər bütün məsələlər isə yaxşı yadımızdadır. Bu yaddaş üzərində formalaşan Azərbaycan dövləti və xalqı müştərək şəkildə atmış olduğu addımlarla həmin o tarixə qovuşan münaqişəni məhz öz milli iradəsi hesabına həll etdi. Bu gün artıq fərqli reallıqları yaşayırıq. Qarabağ yenidən qurulur, bərpa edilir və bizim Zəfərimiz dünya tərəfindən tanınır. Münaqişəni həll də etmişik, Zəfərimizi də legitimləşdirmişik. Bütün bunların fonunda Azərbaycan Ermənistan qarşısında haqlı olaraq 2 məsələ qaldırdı. Bunlardan biri ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğvi, digəri isə Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsi. Proseslərə mərhələli yanaşılır. Qrupun ləğvi haqlı olaraq onunla əsaslandırıldı ki, əgər artıq keçmiş məlum münaqişə üzrə bir termin leksikonda və bütünlüklə reallıqda yoxdursa, o zaman şübhəsiz ki, məhz həmin münaqişənin həll edilməsi istiqamətində yaradılan hər hansı bir təsisata da ehtiyac yoxdur. Azərbaycan atmış olduğu ardıcıl addımlarla, prinsipial qərarlarla ona nail oldu ki, ümidlə gözümüzü dikdiyimiz ATƏT-in Minsk Qrupunun özü dünyaya gözlərini yumur". 

Ş.Həsənova qeyd edib ki, sülh gündəliyi Azərbaycanın müəyyənləşdirdiyi yol üzrə inkişaf edir: "Burada xüsusilə bir məqamı vurğulamaq istəyirəm ki, sülh gündəliyi diktə siyasətindən uzaqdır. Əsas məsələ odur ki, həmin bu gündəlik xalqların birgə yaşamasına, iqtisadi baxımdan dövlətlərin dirçəldilməsinə xidmət edəcək. Bu istiqamətdə ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğvi Azərbaycanın növbəti diplomatik uğuru və zəfəri kimi xarakterizə olunmalıdır. Bu, eyni zamanda onu sübut edir ki, Azərbaycan Lideri cənab İham Əliyev həqiqətən də uzaq görən siyasət yürüdür".