MOSKVANIN YUMŞALMASI MÜVƏQQƏTİ TAKTİKİ SİYASİ GEDİŞDİR...

Son günlər Moskva ilə Bakı arasında münasibətlərin yumşaldığı müşahidə olunur. Azərbaycan və Rusiyanın yüksək səviyyəli rəsmiləri arasında intensivləşən təmaslar, baş tutan görüşlər və verilən bəyanatlar bunu təsdiq edir.

İlk baxışda belə görünür ki, Moskva ritorikasını yumşaldaraq Bakı ilə qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanan üsluba üstünlük verir, iki ölkə arasındakı gərginlik səngiyir. Baş verən bu proseslər cəmiyyətimizdə Moskva ilə Bakı arasında  “münasibətlərin normallaşması” təəssüratını  formalaşdırır.

Lakin hadisələrin dərin təhlili göstərir ki, bu “yumşalma” Moskvanın daimi strategiyası deyil, geosiyasi vəziyyətdən irəli gələn müvəqqəti taktiki siyasi gedişdir.

Fikrimizcə, "yumşalmanın" səbəbləri aşağıdakılardır:

1. 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan qələbə, Zəngəzur dəhlizi layihəsi, Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) ilə inteqrasiya və balanslı diplomatiya Bakının əlini gücləndirib;

2. Qərb sanksiyaları fonunda Rusiyanın Azərbaycana siyasi, iqtisadi və informasiya təzyiqləri gözlənilən effekti vermədi. Bakı öz müstəqil mövqeyindən geri çəkilmədi.

Beləliklə, Moskvanın təzyiqləri nəticəsiz qaldı;

3. Ukrayna müharibəsi Moskvaya böyük hərbi, iqtisadi və diplomatik yük gətirib. Bu şəraitdə  Cənubi Qafqazda əlavə gərginlik yaratmaq Kremlə  baha başa gələ bilər;

4. Azərbaycan həm Avropanın enerji təhlükəsizliyi, həm də Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizləri üçün strateji mərkəzdir. Rusiya bu mövqeyi nəzərə almadan regiondakı təsirini saxlaya bilməz.

Müşahidələr göstərir ki , Moskva “qarşılıqlı hörmət və tərəfdaşlıq” ritorikasına keçməklə, Bakının dəstəyini tam itirməməyə çalışır. Bu taktika Kremlə iki cəhətdən üstünlük verir:

1.) Azərbaycanla münasibətləri qoruyub-saxlamaq;

2.) Eyni zamanda regiondakı təsir imkanlarını müəyyən dərəcədə davam etdirmək.

Lakin unutmaq olmaz ki, Rusiya siyasətçiləri imperialist ambisiyalarından əl çəkməyiblər. Tarix göstərir ki, Moskva imkan tapan kimi sərt təzyiq siyasətinə qayıdır. Bu gün Kremlin nisbi geri çəkilməsi, sadəcə, mövcud reallıqların qəbul edilməsidir.

Düşünürük ki, indiki geosiyasi şəraitdə aşağıdakı  addımların  atılması ölkəmiz üçün  faydalı ola bilər :

- Türk Dövlətləri Təşkilatı ilə əməkdaşlıq dərinləşdirilməlidir ;

- ABŞ, NATO və Avropa İttifaqı ilə balanslı əlaqələr qorunmalıdır ;

- Çin və ərəb ölkələri ilə siyasi-iqtisadi münasibətlər genişləndirilməlidir;

- Azərbaycanın beynəlxalq tranzit, enerji və təhlükəsizlik platforması kimi rolu gücləndirilməlidir.

Unutmamalıyıq ki, Rusiya Federasiyası zəifləyib “öz qınına çəkilməyənə” qədər bu imperiya ilə ehtiyatlı davranmaq zəruridir.

Azərbaycanın müstəqil siyasəti, strateji tərəfdaşlıq dairəsinin genişlənməsi, balanslı diplomatiyası regionda sülh və sabitliyin əsas təminatçısıdır.

Qəvami SADIQBƏYLİ