“Neft gəlirlərinin azalması devalvasiya riskini artırır” İqtisadçı XƏBƏRDARLIQ ETDİ

“Ölkədəki iqtisadi reallıqlar barədə danışmaq üçün əlimizdəki statistik məlumatlar kifayət etmir, yumşaq desək, bu statistikaya inanmaq özünü aldatmaqdır. Amma nəzərə almalıyıq ki, bəzi məlumatları gizlətmək mümkün deyil və sadə rəqəmlərə baxdıqda, müəyyən mənzərəni görmək mümkündür”.

Gununsesi.info bildirir ki, bu fikirləri iqtisadçı Qaşqay İsmayıl deyib:

“Azərbaycanın əsas iqtisadi aktivliyini təşkil edən neft-qaz sektorunun gəlirlərinin sürətlə azalması fonunda 2026-cı il üçün Neft Fondunun gəlirləri 7.3 milyard dollar civarında proqnozlaşdırılır ki, bunun da 5.6 milyard dollarını neft qaz gəlirləri, digər 1.7 milyard dollarını isə fondun aktivlərinin idarə edilməsindən əldə ediləcək gəlirlərin təşkil edəcəyi gözlənilir. Bu rəqəmlərin miqyasını təsəvvür etmək üçün sadə bir fakt kifayətdir: Keçən il ölkənin avtomobil idxalı üçün 2 milyard dollar vəsait sərf edilmişdir. Bir sözlə, valyuta gəlirlərinin əsas hissəsini neft-qaz gəlirlərinin təşkil etdiyini nəzərə alsaq, kəskin azalma göz qabağındadır. Üstəlik Rusiya ilə bağlı baş verən hadisələrin valyuta bazarına necə təsir etdiyi barədə yalnız fərziyyələr irəli sürə bilərik. Lakin iqtisadiyyatı xarici valyutanın daxil olma tempindən birbaşa asılı olan bir ölkə üçün daxil olduğumuz il kataklizmlərlə yadda qala bilər”.

İqtisadçı qeyd edib ki, neftin qiymətinin hər dollar azalması valyuta gəlirlərinin 100 milyon dollar azalmasına səbəb olduğu üçün, makroiqtisadi sabitlik təhlükə qarşısındadır:

“Artıq keçən ilin 9 ayı ərzində tədiyyə balansında 1.25 milyard dollar kəsir yarannması bu tendensiyanın ilkin əlamətləridir

Sadə dildə desək, hökumət onilliklər ərzində əməl etdiyi stabil qida siyasətindən imtina etməyə başladığı kimi, valyuta gəlirlərinin azalması fonunda devalvasiya barədə də qərar qəbul edə bilər.

Məntiqlə, hökumət bir neçə milyard əlavə vəsait taparaq əvvəlki “loyallıq əvəzində qida” siyasətini davam etdirə bilmirsə, kütləvi ixtisarlardan kəskin qiymət artımlarına qədər bütün qeyri-populyar addımları atırsa,  deməli milli valyutanın kursunu da saxlamağa artıq əvvəlki kimi ölüm-dirim məsələsi olaraq yanaşamayacaq. Əlbəttə, bütün bunlar sadəcə fərziyyələrdir, lakin proseslərin gedişi kifayət qədər ciddi dəyişikliklərin olacağından xəbər verir”.

Şəbnəm

Gununsesi.info