Niyə bəzi məhsullar bazardan yoxa çıxır?

Marketlərdə və mağazalarda əvvəllər tez-tez gördüyümüz bəzi məhsulların zamanla azalması və ya tamamilə satışdan çıxması istehlakçıların diqqət etdiyi məsələlərdəndir. 

Bəzən insanlar illərlə istifadə etdiyi məhsulu artıq rəflərdə tapa bilmir. Bunun səbəbi isə yalnız məhsulun keyfiyyəti ilə bağlı olmur. İstehsal xərcləri, idxal problemləri, qiymət artımı və insanların dəyişən seçimləri bu prosesə təsir edir. 

“Cebheinfo.az”ın araşdırmasına görə, bazardan çəkilən məhsullara misal olaraq bəzi xarici şokolad və konfet markaları, müəyyən qazlı içkilər, bəzi konserv məhsulları, əvvəlki illərdə məşhur olan çips və qəlyanaltılar, bəzi uşaq qidaları, məişət təmizləyici vasitələr və kosmetik məhsullar göstərilə bilər. 

Bu məhsulların bəziləri tamamilə yoxa çıxır, bəziləri isə daha az gətirilir və ya yeni məhsullarla əvəz olunur. Məhsulların azalmasının əsas səbəblərindən biri istehsal xərclərinin artmasıdır. Məsələn, şirniyyat və un məmulatları, süd məhsulları və hazır qidalar üçün istifadə olunan xammalın qiyməti yüksəldikdə istehsalçı əvvəlki qiyməti qorumaqda çətinlik çəkir. 

Nəticədə məhsulun qiyməti artır və alıcıların marağı azala bilər. Satış aşağı düşdükdə isə şirkətlər həmin məhsulun istehsalını azaltmaq qərarına gəlirlər. İdxal olunan məhsullarda isə başqa amillər ön plana çıxır. Məsələn, xarici çaylar, qəhvələr, şokoladlar, kosmetik vasitələr, elektronika məhsulları və bəzi məişət məhsulları xaricdən gətirildiyi üçün onların qiymətinə valyuta dəyişiklikləri, daşınma xərcləri və gömrük prosesləri təsir edir. 

Əgər məhsulun ölkəyə gətirilməsi əvvəlkindən daha baha başa gəlirsə, bəzi şirkətlər həmin məhsulların satışını azalda bilir. Bəzi məhsullar isə istehlakçı marağının dəyişməsi səbəbindən bazardan çəkilir. Məsələn, əvvəllər daha çox alınan bəzi şirin qazlı içkilər, yüksək şəkərli məhsullar və ənənəvi qəlyanaltılar son illərdə daha sağlam qidalanmaya üstünlük verən insanların sayının artması ilə əvvəlki tələbatı itirə bilər. 

Bu zaman istehsalçılar daha fərqli tərkibli və yeni trendlərə uyğun məhsullara üstünlük verirlər. Texnologiya sahəsində də bu vəziyyət tez-tez müşahidə olunur. Məsələn, köhnə model telefonlar, bəzi elektron cihazlar və aksesuarlar yeni modellər ortaya çıxdıqca istehsaldan çıxarılır. Şirkətlər daha yeni texnologiyalara keçdiyi üçün əvvəlki məhsulların satışı azalır. Məhsulların bazarda azalmasına kənd təsərrüfatı amilləri də təsir edə bilər. 

Bəzi meyvə-tərəvəz növləri, yerli kənd təsərrüfatı məhsulları və müəyyən mövsümi məhsullar hava şəraiti, quraqlıq, məhsuldarlığın azalması və istehsal xərclərinin artması səbəbindən müəyyən dövrlərdə daha az görünə bilər. 

Bəzən isə məhsul tamamilə yox olmur, sadəcə ad dəyişdirilir. Məsələn, bəzi şampunlar, kosmetik məhsullar, qida məhsulları və məişət vasitələri yeni qablaşdırma, ad və ya yenilənmiş tərkiblə satışa çıxarıla bilər. Buna görə də istehlakçı əvvəlki görünüşdə olan məhsulu tapa bilməsə də, onun yenilənmiş variantı bazarda qala bilər. 

Nəticədə, bir məhsulun bazardan çıxması həmişə onun keyfiyyətsiz olması anlamına gəlmir. Bəzən qiymət artımı, istehsal xərcləri, idxal çətinlikləri, rəqabət və dəyişən istehlak vərdişləri məhsulların taleyini müəyyən edir. Bazar daim dəyişdiyi üçün vaxtilə məşhur olan bəzi məhsulların yerini yeni və daha çox tələb olunan məhsullar tutur. 

Aişə Abdulova 
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin