Orta Dəhliz: Azərbaycanın iqtisadi inkişafında strateji marşrut və yeni imkanlar ŞƏRH

Orta Dəhliz təkcə strateji nəqliyyat marşrutu deyil, həm də böyük iqtisadi potensiala malik bir layihədir. Bu dəhliz vasitəsilə Asiya ilə Avropa arasında yükdaşımaların həcmi ildən-ilə artır, Azərbaycanın tranzit gəlirləri yüksəlir, logistika və nəqliyyat sektoru isə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur.

Bəs Orta Dəhlizin Azərbaycan iqtisadiyyatına ümumi təsirini necə qiymətləndirmək olar?
Azərbaycan üçün Orta Dəhliz nəqliyyat sektorundan kənar hansı iqtisadi sahələrdə yeni imkanlar yarada bilər?

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info -ya danışan iqtisadçı Xalid Kərimli vurğulayıb ki, hansısa bir limanda və ya dəmir yolu stansiyasında problem yarandıqda, bu, bütün zəncirə təsir göstərir:

“Orta Dəhlizin inkişafı hazırda ilkin mərhələdədir. Bu mərhələdə olmağımıza baxmayaraq, müəyyən artım müşahidə olunur. Kanal üzrə daşımalar artıq həyata keçirilir, lakin bu prosesin gələcəkdə daha sürətlə inkişaf etməsi vacibdir.

Yəni, Orta Dəhliz hələ formalaşma dövrünü yaşayır. Onun inkişafı təkcə Azərbaycanın daxilində həyata keçirilən layihələrlə məhdudlaşmır. Bu, regional əhəmiyyət daşıyan bir məsələdir. Cənubi Qafqazda Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan arasındakı münasibətlər, eləcə də Mərkəzi Asiyadakı yük daşımalarında mövcud olan maneələrin aradan qaldırılması xüsusi önəm kəsb edir. Çünki hər hansı limanda və ya dəmir yolu stansiyasında yaranan problem bütün nəqliyyat zəncirinə təsir göstərir”.

İqtisadçı qeyd edib ki, Orta Dəhlizin inkişaf potensialı və perspektivləri olduqca genişdir.

İqtisadçı bildirib ki, Orta Dəhlizin inkişaf potensialı və perspektivləri olduqca genişdir:

“Birincisi, bu, ölkəyə tranzit gəlirləri gətirir. İkincisi, məşğulluq yaradır və iqtisadi aktivliyi artırır. Üçüncüsü, yerli sahibkarlar üçün yeni imkanlar açır. Dördüncüsü isə, bu dəhliz strateji və siyasi baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Burada söhbət təkcə nəqliyyat sektorundan getmir. Orta Dəhliz həm də enerji dəhlizi, fiber-optik rabitə xətləri və digər kommunikasiya infrastrukturlarını əhatə edir. Yəni bu layihə həm neft və qaz daşımalarını, həm də elektrik enerjisinin ötürülməsini nəzərdə tutur.

Bu prosesdə iqtisadi islahatlar və təşviqlərlə yanaşı, dövlətlərarası münasibətlər də mühüm rol oynayır. Sadələşdirilmiş gömrük sistemlərinin tətbiqi təkcə Azərbaycanda deyil, digər ölkələrdə də həyata keçirilməlidir. Məsələn, bu təşviqlərin Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə əlaqəsi var. Eləcə də, Qazaxıstanda bu istiqamətdə hansı addımların atılması vacibdir.

Beləliklə, Orta Dəhlizin tam formalaşması üçün bütün iştirakçı dövlətlər birgə və koordinasiyalı şəkildə fəaliyyət göstərməlidir. Yəni bütün çəkiclər eyni nöqtəyə vurmalıdır ki, Orta Dəhliz qlobal miqyasda rəqabətqabiliyyətli və davamlı nəqliyyat marşrutu kimi formalaşsın”.

Gülxanım Əliyeva

Gununsesi.info