Orta Dəhlizin bir hissəsinin müasirləşdirilməsi üçün 230 milyon dollardan çox vəsait ayırılır

Asiya İnkişaf Bankı (ADB) Özbəkistana Mərkəzi Asiya Regional İqtisadi Əməkdaşlıq Dəhlizi (CAREC) №2-nin (Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu, TBNM və ya Orta Dəhliz) kritik əhəmiyyətli hissəsinin modernləşdirilməsi üçün 233,1 milyon ABŞ dolları məbləğində kreditin ayırılmasını təsdiqləyib.

Avtosfer.az ADB-yə istinadən xəbər verir ki, layihə Özbəkistanın qərb hissəsində regional əlaqələrin yaxşılaşdırılmasına, səyahət vaxtının azaldılmasına, hərəkət təhlükəsizliyinin artırılmasına və iqlim dəyişikliklərinə davamlılığın təmin edilməsinə yönəlib.

"CAREC-2 avtomobil yolunun davamlılığı və müasirləşdirilməsi" layihəsi Qarakalpakstan Respublikasında Quzar-Buxara-Nukus-Beyneu (A380) yolunun təxminən 87 kilometrlik (km) hissəsinin yenidən qurulmasını, o cümlədən yeni 75 kilometrlik yan keçid yolunun (Turtkul-Ellikkala-Beruniy) tikintisini və mövcud A380 yolunun 12 km-lik hissəsinin yenidən qurulmasını nəzərdə tutur.

ADB qeyd edir ki, layihə sement-beton örtük, yüksəldilmiş torpaq tökümü kimi iqlimədavamlı həllərin tətbiqini nəzərdə tutur. Bu isə iqlim təsirlərinə və ekstremal hava şəraitinə qarşı dayanıqlılığı artıracaq.

"Bu investisiyalar Özbəkistanın regional tranzit qovşağı kimi rolunu gücləndirəcək və Qarakalpakstanda inklüziv iqtisadi artıma töhfə verəcək. İqlimə davamlı infrastrukturun və intellektual nəqliyyat sistemlərinin inteqrasiyası uzunmüddətli dayanıqlılığı, həmçinin əhali və biznes üçün daha təhlükəsiz və səmərəli mobilliyi təmin edəcək", - ADB-nin Özbəkistan üzrə direktoru Kanokpan Lao-Araya bildirib.

ADB hərəkətin monitorinqini yaxşılaşdırmaq və bir sıra xərcləri azaltmaq üçün intellektual nəqliyyat sistemlərinin və dinamik çəki texnologiyalarının quraşdırılmasına dəstək verəcək. Yol boyunca beş istirahət və xidmət zonası yaradılacaq. Buraya elektromobillərin enerjidoldurma stansiyaları, gender istiqamətli həllər, o cümlədən qadınlar üçün təhlükəsiz və əlçatan obyektlərin yaradılması daxildir.

Layihənin ümumi dəyəri 293,7 milyon ABŞ dolları təşkil edəcək ki, bunun 60,6 milyon ABŞ dolları Özbəkistanın payına düşür. Layihə Özbəkistanın 2030-cu ilə qədər İnkişaf Strategiyasına və ADB-in 2030 Strategiyasının əməliyyat prioritetlərinə, o cümlədən iqlim dəyişikliyinə davamlılıq və regional inteqrasiya məsələlərinə uyğundur.

Özbəkistanın 1995-ci ildə ADB-yə qoşulduğu vaxtdan bəri bank ölkəyə təxminən 14,3 milyard ABŞ dolları məbləğində dövlət kreditləri, qrantlar və texniki yardım göstərib.

2024-cü ildə Orta Dəhlizlə yük daşımalarının həcmi 62 % artaraq 4,5 milyon tona çatıb. 2025-ci ildə bu göstəricinin artaraq 5,2 milyon tona çatacağı gözlənilir ki, bunun da 4,2 milyon tonu marşrutun iştirakçısı olan ölkələrin ərazisindən keçəcək. Bu həcmin 2,5 milyon tonu quru yüklərin (96 min TEU), 1,7 milyon tonu isə neftin payına düşəcək. 2027-ci ilə qədər marşrutun buraxılış qabiliyyəti ildə 10 milyon tona çata bilər.