Özəl məktəblərin müəllimləri sertifikasiyadan keçməlidir? AÇIQLAMA

Bu ay Azərbaycanda müəllimlərin sertifikasiya imtahanı keçiriləcək. Elm və Təhsil Nazirliyinin məlumatına əsasən, bu il ilk dəfə kimya, biologiya, fizika, coğrafiya və informatika fənlərini tədris edən müəllimlər də prosesə cəlb olunacaqlar.

18-25 iyun tarixlərini əhatə edəcək imtahanlarda, həmçinin daha əvvəl sertifikasiyadan keçməyən ibtidai sinif, Azərbaycan dili və ədəbiyyat, riyaziyyat və xarici dil müəllimləri iştirak edəcəklər.

Qeyd edək ki, sertifikasiya prosesi yalnız dövlət məktəblərində dərs keçən müəllimlərə şamil edilir. Özəl məktəblərin tədris prosesində iştirak edən müəllimlər isə bu prosesə cəlb edilmir.

Bununla belə Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin üzvü Mehriban Vəliyeva bildirib ki, özəl müəssisələrin müəllimləri də sertifikatlaşdırma prosesinə cəlb olunmalıdır, çünki müəllimin davamlı inkişafı vacib amildir:

"Sertifikatlaşdırma müəllimin öz üzərində davamlı işləməsi, nəticəsini yaxşılaşdırması üçün ciddi stimul yaradır. Davamlı öyrənmə mühiti müəllim-şagird-ailə üçbucağının əsas missiyasıdır. Burada müəllim amili peşəkar, motivasiya edən, üfüq açan və daha yeni öyrənmə vasitələri ilə şagirdlərini gələcəyə hazırlayan şəxs kimi xarakterizə olunur. Müəllimlərin bilik və bacarıqlarının sertifikasiya vasitəsilə ölçülməsi öyrənmə prosesində məhz bu hədəflərə çatmanı ifadə edir", - deputat qeyd edib.

Bəs, ekspertlər bu barədə nə düşünür? Özəl müəssisələrdə çalışan müəllimlərin sertifikasiya prosesi necə və hansı qurum tərəfindən təşkil olunmalıdır?

Məsələ ilə bağlı təhsil eksperti Elşən Qafarov Bakupost.az -a açıqlamasında bildirib ki, sertfikasiyanın hüquqi əsasları qanunvercilikdə dəqiq şəkildə müəyyən olunub:

““Təhsil haqqında” Qanunun 36-2-ci maddəsində, “Ümumtəhsil haqqında” Qanunun 26-cı maddəsində, eyni zamanda Nazirlər Kabinetinin 30 aprel 2020-ci il tarixli, 155 nömrəli qərarında konkret göstərilir ki, dövlət mülkiyyətində olan ümumtəhsil müəssisələrində çalışan, pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olanların sertifikatlaşdırılma prosesi keçirilir. Özəl təhsil müəssisələrindəki müəllimlər attestasiyadan keçirlər. Zatən özəl təhsil müəssisələri özünün konversiya maraqlarına uyğun olaraq müəllimləri işə imtahan yolu ilə qəbul edir”.

Ekspertin sözlərinə görə, beynəlxalq təcrübədə də bu məsələ oxşar şəkildə tənzimlənir:

“Ümumilikdə, beynəlxalq təcrübədə bu məsələ belədir ki, dövlət mülkiyyətində olanların sertifikasiyasını dövlət həyata keçirir, özəl mülkiyyətdə olanların isə təhsil müəssisəsinin özü, yəni rəhbərliyi attestasiyadan keçirir.

Məsələn, həkimlərdə onların peşə fəaliyyəti ilə məşğul olub-olmamasından asılı olmayaraq, sertifikasiyalaşdırma keçirilir, amma müəllimlərdə bu, belə deyil. Özəl təhsil müəssisələrinin təbii marağındadır ki, daha peşəkar, daha yaxşı müəllimləri işə qəbul etsinlər və bu da onların imicidir.Özəl məktəblərdə 5 mindən 60 min manata qədər illik təhsil haqqı olur. Yəni özəl təhsil müəssisəsində qeyri-peşəkar müəllimlər dərs deyərsə, bu, həmin məktəbin maraqlarına uyğun deyil.

İkincisi, özəl təhsil müəssisələrində beynəlxalq kurikulumlar tədris olunur. Beynəlxalq kurikulumla tədris üçün bizim dövlət standartlarına uyğun olaraq sertifikasiyanın aparılması uyğun deyil. Zatən onlar beynəlxalq kurikulumlara uyğun olaraq, müvafiq dərəcələri olan müəllimləri işə qəbul edirlər.”

E.Qafarovun fikrincə, sözügedən təklif məqsədəuyğun deyil:

“Əvəzində dövlət ümumtəhsil məktəblərində sertifikasiya qaydalarında müəyyən dəyişiklik edilməli, proses məktəb rəhbərləri, direktor müavinləri, hətta kitabxanaçılar da daxil olmaqla bütün pedaqoji heyəti əhatə etməlidir. Ona görə də mən düşünürəm ki, bu təklif mənasızdır. Eyni zamanda növbəti sertifikasiyada müddətin 3 ilə endirilməsi, yəni hər 3 ildən bir keçirilməsi daha doğru olar. Amma özəl təhsil müəssisələrində dövlətin sertifikasiya keçirməsi düzgün yanaşma deyil.”

Bakupost.az -a danışan təhsil eksperti Elçin Əfəndi isə bildirib ki, təhsil alanların, eləcə də özəl təhsil müəssisələri arasında rəqabət mühitinin daha yaxşı formalaşdırılması üçün bu cür qərarların tətbiqi ümumilikdə təhsilin inkişafına müsbət təsir göstərə bilər:

“Yaxşı olar ki, özəl təhsil müəssisələri də sertifikasiya və ya fərqli bir formatda təhsilverənlərin bilik və bacarıqlarını qiymətləndirsinlər.

Əgər bunu özləri həyata keçirə bilmirlərsə, Elm və Təhsil Nazirliyinə və ya Təhsil İnstitutuna müraciət edə bilərlər ki, bunu etsinlər”.

Lalə, BakuPost