Özəl, yoxsa dövlət xəstəxanası? Orada xəstələrə münasibət yaxşıdır

Səhiyyə ən çox müraciət etdiyimiz sahələrdəndir. Cəmiyyətdə də insanlar arasında belə bir düşüncə var: “Özəl klinikada çalışan həkimlər dövlət tibb müəsissələrindəkindən yaxşıdır”. Hətta həkimlərin də savadını bu yolla müqayisə edirlər, özəl klinikalara güvənirlər.

Bəs görəsən, bu fikir nə qədər əsaslıdır? Bu düşüncənin təməlində nələr dayanır?

Səhiyyə eksperti, həkim Aydın Əliyev Lent.az-a açıqlamasında bildirib ki, insanların özəl klinikaları seçməsinin səbəblərindən biri onlara orada göstərilən rəftardır:

“Azərbaycanda həm özəl, həm də sektorunda vicdanlı və savadlı, özünü inkişaf etdirən həkimlər var. Lakin bununla yanaşı insanlar özəl sektorunda müalicə və müayinə edilməyə daha çox üstünlük verirlər. Reallıq bundan ibarətdir ki, əksər dövlət tibb müəssisələrində təchizat, maddi-texniki baza dünya standartları səviyyəsində deyil. Digər səbəb isə isə əməkdaşların (həkimlərin) düşüncə tərzidir. Səhiyyə sahəsində maariflədirmə işləri zəifdir. Hər zaman deyirəm ki, səhiyyə işçilərinin işinə vicdanla yanaşması haqqında video-roliklər, qısametrajlı filmlər çəkilməlidir. Müəllim və tələbə ilə bağlı bir film var idi. Müəllim tələbədən pul alıb, qiymət yazır, sonra o tələbə cərrah olur. Bir günüəllimin övladı qəza keçirir xəstəxanaya gəlir və onun valideyninə rüşvət verib, cərrah olan həmin tələbənin əlinə düşür. Bu aspektdən vicdanı əks etdirən filmlərin çəkilməsi önəmlidir.

Pasiyentlər özəl klinikaya müraciət edəndə onlara diqqətlə yanaşırlar. O da ödəniş müqabilində həkimin qarşısında həm ərk edə, həm də daha keyfiyyətli xidmət tələb edir. Əlbəttə, pasiyent haqlıdır. Həmin özəl klinikadakı tibb personalı da ödənişə görə daha yaxşı xidmət göstərməyə maraqlı olurlar. Sözsüz ki, çatışmazlıqlar həm dövlət, həm də özəl sektorda olur, lakin ödənişlərə görə özəl tibb müəssisələri daha məsuliyyətli yanaşırlar xəstəyə.

Alətlərin təmizliyi, işlənmə qaydası, birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulan əşyalar da insanların özəl klinikalara üstünlük verməsinin təməlində durur. Özəl klinikalarda xəstələr görürlər ki, birdəfəlik istifadə materialları onların gözünün önündə açılıb, istifadə edilib, daha sonra atılır. Amma dövlət xəstəxanalarında əsasən bunları görə bilmirlər. Özəl klinikaların seçilməsinin əsas səbəbləri bunlardır. Necə deyərlər, “elin gözü tərəzidir”.

Digər tərəfdən dövlət xəstəxanalarında həkimlərə verilən məvacib və bonus əlavələri azdır. O məbləğlər həkimləri motivasiya edə bilmir. Dövlət tibb müəssisələrində tibb işçilərinin maddi rifahı yüksəldilsə, oradakı neqativ hallar da azalar. Lakin maddi tərəflə paralel olaraq, tibb işçilərinə işin mənəvi tərəflərini aşılamalıyıq. Bir neqativ halla qarşılaşmışdım. Allaha inanan, inancları olan bir xanım dövlət tibb müəssisəsindən dərmanları çıxarıb, satırdı. Kimliyindən və inanclarından asılı olmayaraq, tibb sektorunda çalışanlara işini vicdanla görmək aşılanmalıdır. Bu məsələdə ciddi qüsurlarımız var”.

Tibb sahəsi üzrə ekspert, terapevt Rasif Bağırov Lent.az-a açıqlamasında qeyd edib ki, xəstə özəl klinikada işləyən həkimə inanmasa onun yanına gəlmir:

“İnsanlar bu düşüncəyə durduq yerdə varmayıblar. Özəl klinikalarda işləmək dövlət xəstəxanasında çalışmaqdan çox çətindir. Xəstə özəl klinikada işləyən həkimə inanmasa, onun yanına gəlmir. Dövlət xəstəxanalarına əsas müraciətlər inzibati yollarla olur. Hər hansısa sağlamlıq sənədini özəl klinikadan almağa icazə yoxdur, buna görə şəxs mütləq dövlət tibb müəssisəsinə göndərilirlər. Lakin müalicə üçün onlar öz inandıqları həkimə müraciət edirlər. Özəl klinikanın rəhbəri həkimə maaş və xəstə vermirlər. Özəl klinikalarda çalışan həkimlər dövlət xəstəxanalarında işləyənlərdən ona görə çox maaş alırlar ki, özünü tanıdıb, kifayət qədər pasiyenti var, onların da faizi həm həkimə, həm də xəstəxanaya çatır. Amma dövlət xəstəxanasına xəstə gəlsə də, gəlməsə də, həkim yenə o maaşı alır.

Özəldə çalışan həkimin yanında xəstə gəlməsə, o, bütün ay maaşsız qalar və normal olaraq, orada çalışmaz. Bir həkim özəldə işləyirsə, deməli halından razıdır. Pasiyentlər də bunu görürlər və onlara güvənirlər. Ona görə də üstünlüyü özələ verirlər. Bundan əlavə özəl klinikalarda pasiyentlərə çox hörmətlə rəftar edirlər, onların qayğısına qalırlar. Amma təəssüf ki, dövlət xəstəxanasında həkimlərin xəstələrə münasibəti də yaxşı deyil”.