Icma.az
close
up
RU
PKK nın ləğvi: “Öcalan Bakıda çıxan qəzetə demişdi ki...”

PKK nın ləğvi: “Öcalan Bakıda çıxan qəzetə demişdi ki...”

Yenisabah saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

PKK 12-ci Konqresində özünü buraxdığını elan edib. Türkiyə hökumətinin bir neçə dəfə bir neçə dəfə həyata keçirdiyi "kürd açılmı" siyasətinə istinadla, bunu inamsız yanaşnlar azlıqda deyil. Lakin əsas sual başqadır: PKK-nın özünü ləğvi niyə məhz indi baş tutdu?

Politoloq Toğrul İsmayılın "Yeni Sabah"a müsahibəsi:

- Əvvəlki illərdə proseslər sadəcə “kürd açılmı” istiqamətində idi və silahların yerə qoyulması məsələsi sonradan gündəmə gətirildi. Amma həmin vaxt nə PKK-nı dəstəkləyən partiya, nə də PKK-nın özü buna isti yanaşmadı. Ona görə də proses yarımçıq qaldı.

İndiki əksinə, təşkilatın İmralıda həbsdə olan lideri Abdullah Öcalanın özü bildirib ki, silahlar yerə qoyulsun. Qurucu lider söylədikdən sonra təşkilatın da başqa çarəsi yox idi.

Niyə məhz indi? Bunun arxasında həm daxili, həm də xarici faktorlar dayanır. Regiondakı vəziyyət, xüsusən Tramp administrasiyasının PKK-ya olan münasibətinin dəyişməsi və müstəvinin daha çox Suriya və İraqa keçməsi bu məsələni gündəmə gətirdi.

PKK-nın yaradıcısı SSRİ-dir. Sovet Kommunist Partiyasının 20-ci qurultayında alınan qərara görə, xalq hərəkatları da dünya kommunist hərəkatının bir parçası elan olunub. Bundan sonra meydana “kürd sosializmi”, “ərəb sosializmi”, “türk sosializmi” kimi anlayışlar ortaya çıxıb.

SSRİ xüsusən Türkiyə və İraqa qarşı terror təşkilatını bir növ vasitə kimi istifadə edirdi. Hafiz Əsəd də Abdullah Öcalanı uzun müddət öz ərazisində thimayə edirdi. Soyuq müharibədən sonra isə PKK-ya himayədarlığı daha çox ABŞ və Avropa ölkələri oldu. İndiki reallıqda isə beynəlxalq vəziyyət bu təşkilatın artıq bir işə yaramadığını göstərdi. 

- Silahlı mübarizənin tamamilə bitəcəyi nə dərəcədə realdır? Hansısa xarici qüvvələr yenidən terrorizmi körükləyə bilərmi?

- PKK özünü buraxsa da, onun bəzi ünsürlərinin başqa silahlı təşkilatlara qoşulması da istisna deyil. Məsələn, İran, Suriya və İraqdakı terrorçulara.  PKK ortaya çıxanda kürd separatizmindən daha çox kürd kommunist hərəkatı idi. 1993-cü ildə Bakıda çıxan “Dənge kürd” qəzetində də Abdullah Öcalandan müsahibə alınmışdı. Həmin müsahibədə Öcalan “mən kürd olmazdan öncə sosialistəm” demişdi. Yəni bu hərəkat sonradan separatçı oldu. 

- Bir tərəf, yəni PKK özünü buraxır, silahları təslim edir, digər tərəf, Türkiyə hakimiyyəti hansı addımlar atmalıdır? Təşkilat üzvlərinə kütləvi aministiya verilə bilərmi?

- Məcburən dağa çıxarılmış və hər hansı bir terror fəaliyyətində iştirak etməyən PKK üzvlərini belə cəmiyyətə qaytarmaq üçün qanunlar var. Son vaxtlar demokratik islahatlar çərçivəsində kürd dilinin sərbəstliyi kimi addımlar da atılıb. Əsas məsələ odur ki. PKK tam olaraq nə istəyir? Əgər məqsəd sırf Türkiyəni bölməkdirsə, bu mümkün olan şey deyil. Eyni zamanda, terrorçuların ölkə içərisinə qayıtması da imkansızdır. Bu, Türkiyə cəmiyyətində ciddi etiraza səbəb ola bilər. Şəhidlərin sayı xeyli çoxdur. PKK-nın qətliamlarına məruz qalan kürdlər də az deyil. İkincisi isə heç bir dövlət terror təşkilatı ilə sövdələşməz. 

- PKK-nın silahlı mübarizəni dayandırması onun siyasi partiyaya çevrilməsi şəraitini yarada bilərmi?

- PKK terror təşkilatının adıdır və onun leqallaşması mümkün deyil. DEM (Xalqların Bərabərlik və Demokratiya Partiyası) partiyasının fəaliyyəti də onsuz davam edir. Onlar onsuz da heç vaxt PKK-ya terror təşkilatı deməyib. Yəni bu partiya vasitəsi ilə PKK-nın siyasi fəaliyyəti onsuz da var idi. 

- Son bələdiyyə seçkilərdə DEM partiyası kürdlərin kompakt yaşadığı ərazilərdə qələbə qazansa da, daha sonra bələdiyyə rəhbərli həbs edilib və həmin bələdiyyələrə qəyyum təyin edilib. Bu fakt qızışdırıcı amil kimi terrordan istifadəni hələ də gündəmdə saxlayırmı?

- Silahlı mübarizə demək olar ki, bitdi. Doğrudur, terrordan tamamilə sığortalanmaq mümkün deyil. Amma nəzərə alaq ki, PKK-nin özünün belə silahlı fəaliyyətləri son illər xeyli zəifləmişdi. Bu baxımdan, ondan daha kiçik terrorçu qruplar ciddi terror aktları həyata keçirə bilməz.

Nazim Hacıyev


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:264
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 12 May 2025 13:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri