Politoloq: Gürcüstan öz xarici siyasət kursunu dəyişməlidir

Əks təqdirdə Cənubi Qafqazda vahid strateji xəttin formalaşması və dövlətlərin bir-birini açıq şəkildə dəstəkləməsi real görünmür

Tbilisinin seçimi regionun gələcək təhlükəsizlik memarlığını müəyyənləşdirəcək əsas faktorlardan birinə çevrilib

"Azərbaycan və Ermənistan xalqlarının rifahı naminə hər kəslə əməkdaşlıq etməyə çalışaraq düzgün siyasət yürüdür". Bunu Gürcüstan parlametinin sədri Şalva Papuaşvili brifinqdə deyib. Spiker bildirib ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh əldə olunandan sonra regionun vahid məkan kimi inkişafına baxılmalıdır: "Biz hamımız həm Azərbaycan, həm Ermənistan, həm də Gürcüstan üçün vacib məsələlərdə bir-birimizi dəstəkləməliyik. Bu, ölkəmizin suverenliyinin möhkəmləndirilməsi və əhalinin rifahının yüksəldilməsidir”.

Gürcü spikerin açıqlamasını şərh edən politoloq Abutalıb Səmədov Sherg.az-a açıqlamasında indiki geopolitik şəraitdə Cənubi Qafqazda dərin inteqrasiyaya mane ola biləcək bir sıra təsirlərin olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, başlıca amillərdən biri Gürcüstanın son illər xarici siyasət trayektoriyasını dəyişməsi, daha dəqiq desək, Qərb institutlarından uzaqlaşıb Rusiyaya yaxınlaşmaq xəttini gücləndirməsidir:

“Bu siyasət həm Gürcüstanın Avro-Atlantik məkana inteqrasiya perspektivlərinə zərbə vurur, həm də regionda Rusiyanın təsirinin azalması prosesini ləngidir. Halbuki Cənubi Qafqaz respublikalarının birliyinin formalaşması üçün əsas şərtlərdən biri məhz Moskvanın bölgədən çəkilməsi və ya təsir alətlərinin zəifləməsidir. Tarixi proseslər göstərir ki, regionda inteqrasiya təşəbbüslərinin qarşısını alan ən güclü aktor Rusiya olub. Kreml müxtəlif dövrlərdə Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan arasında qarşıdurma mühitini dərinləşdirmək, qarşılıqlı etimadı sarsıtmaq, süni gərginlik sahələri yaratmaqla öz təsirini qorumağa çalışıb. Buna görə də Gürcüstan öz xarici siyasət kursunu dəyişmədiyi təqdirdə, Cənubi Qafqazda vahid strateji xəttin formalaşması və dövlətlərin bir-birini açıq şəkildə dəstəkləməsi real görünmür. Tbilisinin seçimi regionun gələcək təhlükəsizlik memarlığını müəyyənləşdirəcək əsas faktorlardan birinə çevrilib”.

Politoloqun fikrincə, bölgə üçün digər mühüm risk Ermənistanda keçiriləcək 2026-cı il parlament seçkilərinin nəticələri ilə bağlıdır:

“Hazırda Rusiyayönümlü siyasi qüvvələr seçkilərə blok şəklində qatılmağa qərar veriblər və bu bloklanma Moskvanın regiondakı təsirini bərpa etmək üçün növbəti cəhd kimi dəyərləndirilir. Rusiyadan asılı olan siyasi elita, biznes strukturları və xüsusilə kilsə institutunun yaratdığı koalisiya Paşinyan hökumətinə qarşı “son hücum” strategiyası üzərində çalışır. Bu isə təkcə Ermənistanın daxili siyasi mühitini deyil, ümumən Cənubi Qafqazın gələcək sabitliyini sual altına qoyur. Azərbaycan-Ermənistan münasibətləri, sərhədin demarkasiyası, Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı razılaşmalar və ümumi sülh gündəliyinin davamı birbaşa Ermənistandakı siyasi kursdan asılıdır. Əgər Paşinyan seçkilərdə məğlub olarsa, bu yalnız hakimiyyətin dəyişməsi ilə nəticələnməyəcək, həm də ölkənin Konstitusiyasının dəyişdirilməsi təşəbbüsləri, regiona dair razılaşmaların dondurulması və Moskvanın bölgədə yenidən dominant aktora çevrilməsi ehtimalını artıracaq. Belə ssenari Cənubi Qafqaz dövlətləri arasında sıx əməkdaşlıq perspektivlərini ciddi şəkildə zəiflədər və bütün regionu qarşıdurma risklərinin artdığı yeni mərhələyə sürükləyə bilər”.

A.Səmədov bildirib ki, bu mənzərə fonunda ümidverici olan odur ki, Gürcüstan öz strateji səmtini yenidən qiymətləndirərək Rusiyayönümlü xətdən imtina edə, Qərblə tərəfdaşlığa qayıda bilər:

“Paralel olaraq, Ermənistanda keçiriləcək 2026-cı il seçkilərində Nikol Paşinyanın mövqeyini qoruması regionun sabitliyi və inteqrasiya cəhdlərinin davamı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Burada Qərbin rolu da xüsusi vurğulanmalıdır: əgər Avropa və ABŞ Moskvanın Ermənistandakı Rusiyayönümlü qüvvələri dəstəklədiyi qədər Paşinyana siyasi və iqtisadi dəstək versə, Cənubi Qafqazda geosiyasi balans Qərbin xeyrinə dəyişə, regionda daha dayanıqlı əməkdaşlıq mühiti yarana bilər. Bu amilin hər biri təkcə dövlətlərin fərdi taleyini deyil, bütövlükdə regionun təhlükəsizliyini, iqtisadi inkişafını və siyasi gələcəyini müəyyənləşdirəcək”.