Prezidentin Seneqal səfəri yarımçıq qaldı Polşada nə baş verir?

Polşa Prezidenti Karol Navrotski cümə günü Seneqala səfəri zamanı ölkəyə geri qayıtmaq qərarı verib.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, buna səbəb Konstitusiya Tribunalının rəhbəri Boqdan Şventçkovskinin vəzifəsindən kənarlaşdırılması olub.
“Reuters” yazır ki, hadisə prezidentlə baş nazir Donald Tuskun hökuməti arasında məhkəmə sisteminə nəzarətlə bağlı qarşıdurmanı daha da kəskinləşdirib.
Konstitusiya Tribunalının ən təcrübəli hakimi Anna Korvin-Piotrovska Şventçkovskinin səlahiyyətlərini dayandırdığını və məhkəməyə rəhbərlik etdiyini açıqlayıb. Qərardan sonra tribunalın binası qarşısında yüzlərlə etirazçı toplaşıb. Sağçı siyasətçilər Tuskun hökumətini məhkəməyə qarşı çevriliş cəhdində ittiham ediblər.
Navrotski “X” platformasında yazıb ki, belə bir vəziyyətdə prezident ölkədə olmalıdır və buna görə də Seneqala uçuşunu yarımçıq saxlayaraq Polşaya qayıdır.
Məhkəmə üzərində nəzarət uğrunda mübarizə
Polşada Konstitusiya Tribunalı ətrafında uzun müddətdir davam edən siyasi mübahisə qurumun fəaliyyətini faktiki olaraq iflic edib. Avropayönümlü Tuskun hökuməti ilə millətçi prezident qarşı tərəfin irəli sürdüyü hakimləri tanımaqdan imtina edir.
Tusk hökumətin əsas məqsədinin hüququn aliliyini bərpa etmək olduğunu bildirib. Avropa İttifaqı bundan əvvəl hakimiyyətdə olmuş Hüquq və Ədalət Partiyasını məhkəmə sisteminin müstəqilliyinə xələl gətirməkdə ittiham etmişdi.
Münaqişənin kökləri 2015-ci ilə gedib çıxır. Həmin vaxt Hüquq və Ədalət Partiyası əvvəlki hökumət tərəfindən artıq doldurulmuş hakim yerlərinə yeni namizədlər irəli sürmüşdü. Nəticədə partiyanın nümayəndələri tribunaldakı çoxluğu əldə etmiş, məhkəmənin müstəqilliyi isə həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq səviyyədə şübhə altına alınmışdı.
2023-cü ildə hakimiyyətə gələn Tusk koalisiyası məhkəmə sistemində islahatlar aparacağını və hüququn aliliyini bərpa edəcəyini vəd etsə də, 2025-ci ildə prezident seçilən Navrotski bu təşəbbüslərə qarşı çıxıb.
Bu ilin əvvəlində prezident parlamentin irəli sürdüyü altı hakimdən üçünün andiçmə mərasimini keçirməkdən imtina edib. Tribunalın rəhbəri Şventçkovski də parlament çoxluğunun seçdiyi hakimlərin fəaliyyətə başlamasına imkan verməyib.
Ötən ay isə parlament Tuskun müttəfiqi Maciej Bereki tribunalın hakimi təyin edib. Bu addım ölkədə hakimiyyət qolları arasında tarazlığın bərpası ilə bağlı mübahisələri daha da gücləndirib.