“PULSUZ”un yeri səhv düşəndə...

Dilin qorunmasına məsuliyyət daşıyan qurumların məsuliyyətsizliyinə nə ad verək?

Texnologiyaların, internetin inkişafı ilə paralel şəkildə qloballaşmanın da intensivləşməsi günümüzün reallığıdır. Eyni zamanda qloballaşmanın özü ilə bərabər bir sıra fəsadlara yol açdığı da danılmaz faktdır. Qloballaşmadan təsirlənən ən həssas sahələr isə, heç şübhəsiz ki, milli mədəniyyətlər və ayrı-ayrı dillərdir. Belə bir şəraitdə hər bir xalq kimi, biz də əcdadlarımızın yadigarı, milli kimliyimizin göstəricisi olan və müstəqilliyimizin, suverenliyimizin ən mühüm rəmzlərindən biri sayılan Azərbaycan dilinin yad təsirlərdən qorunmasına, daha da saflaşdırılmasına və zənginləşdirilməsinə xüsusi qayğı ilə yanaşmalıyıq. Yeri gəlmişkən, Prezident İlham Əliyev cari il noyabrın 3-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 80 illik yubileyinə həsr olunmuş yığıncaqdakı çıxışında dilimizin saflığının qorunmasına növbəti dəfə çağırış edib. “Azərbaycan dilinin saflığının qorunması hər bir Azərbaycan vətəndaşının işi olmalıdır. Yəni, dövlət, alimlər, dilçilər, yazıçılar, şairlər, jurnalistlər, siyasətlə məşğul olanlar bu məsələyə çox böyük diqqət verməlidirlər”, - deyə dövlətimizin başçısı vurğulayıb.

Bir məqamı da vurğulamaq yerinə düşər ki, Azərbaycan dili dünyanın ən gözəl və ən zəngin dillərindən biridir. Dilimizin lüğət tərkibi, qramatik quruluşu mükəmməldir və son dərəcə ifadə gözəlliyi var. Lakin təəssüf doğuran haldır ki, bu gün ölkəmizdə heç də bütün səviyyələrdə Azərbaycan dilinin işlənməsinə və onun saflığının qorunmasına lazımi səviyyədə diqqət göstərilmir. Bir halda xüsusilə də Bakının mərkəzi hissəsində reklam lövhələri əcnəbi dillərdə tərtib olunur, digər hallarda isə qramatik və leksik qaydaları pozulur. Bu isə müvafiq qanunvericiliklə, Konstitusiya ilə Azərbaycan dilinə verilən yüksək dövlət dili statusuna qətiyyən uyğun deyil.

Təqdim olunan foto fakt Azərbaycan dilinə ögey münasibətin əyani təsdiqidir. Belə lövhələrə müxtəlif məkanlarda tez-tez rast gəlmək mümkündür. Adətən, ayrı-ayrı iaşə-ticarət obyektlərinin, istirahət-əyləncə mərkəzlərinin ərazisində belə lövhələr asılır. Bu qəbildən olan lövhələrin asılması daha çox müştəri cəlb etməyə hesablanıb. Bu istək təbii qarşılana bilərdi. Ancaq paytaxt şəhərində hər kəs öz istəyini dil qaydalarını pozmaqla ifadə edə bilməz. İradımız “PULSUZ Wi-Fi BURADA” yazısının məzmunu ilə bağlıdır. Burada “Pulsuz” sözü yerində işlədilməyib. Bu söz tamam fərqli anlam kəsb edir - məsələn, pulsuz insan. Burada söhbət hansısa bir ərazidə internetin ödənişli və yaxud ödənişsiz təklif olunmasından gedir və indiki halda müvafiq reklam lövhəsi sifariş edilərkən, hazırlanarkən “Ödənişsiz Wi-Fi BURADA” yazılmalı idi.

Belə primitiv, savadsız  yanaşma və laqeyd münasibətlə qurumlar eyni “uğurla” “pulsuz” sözünü “havayı” sözü” ilə də əvəzləyəyib belə də yaza bilərlər: “Havayı Wi-Fi BURADA”. Ayrı-ayrı iaşə müəssisələrinin, ticarət obyektlərinin, istirahət-əyləncə mərkəzlərinin savadsızlığı və biganəliyi məsələnin yalnız bir tərəfidir. Bəs dilin qorunmasına məsuliyyət daşıyan qurumların məsuliyyətsizliyinə nə ad verək? Axı bu həmin qurumların birbaşa vəzifə borcudur!

Mübariz FEYİZLİ