Icma.az
close
up
RU
Qadınların alim olmasına bunlar mane olurmuş

Qadınların alim olmasına bunlar mane olurmuş

Bakivaxti portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Maks Plank İnsan İnkişafı İnstitutunun alimləri qadın tədqiqatçıların, xüsusilə karyeralarının ilk illərində, akademiyanı kişilərlə müqayisədə daha yüksək ehtimalla tərk etdiyini müəyyənləşdiriblər.

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, araşdırmada 2000–2014-cü illər arasında elmi nəşrlərə başlayan 78 min psixoloqun məlumatları təhlil edilib. Nəticələrə görə, erkən karyera mərhələsində alimlərin 60 faizindən çoxunu qadınlar təşkil etsə də, onların elmdə qalma ehtimalı daha aşağı olub.

Qadın tədqiqatçılar üçün akademiyadan ayrılma riski xüsusilə ilk nəşrdən sonrakı 4–6-cı illər arasında yüksək olub. Karyeranın 13-cü ilində qadınların təxminən yarısı artıq elmi nəşr fəaliyyətini dayandırıb. Kişilərdə isə eyni göstəriciyə təxminən 5 il sonra çatılıb.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Xinyi Zhao bildirib ki, bu nəticələr qadın və kişilər arasında elmi potensial fərqi kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun sözlərinə görə, nəticələr struktur və həyat şəraitinin müxtəlif cinslərdən olan tədqiqatçıların karyerasına fərqli təsir göstərdiyini ortaya qoyur.

Alimlər məqalələrin sayı, istinad göstəriciləri, əməkdaşlıq layihələri və çalışılan ali təhsil müəssisəsinin statusu kimi amilləri də nəzərə alıblar. Lakin bu göstəricilər gender fərqini tam izah etməyib.

Araşdırmada mümkün səbəblər arasında intensiv akademik fəaliyyətlə analıq məsuliyyətinin uzlaşdırılmasının çətinliyi xüsusi diqqət çəkib. 119 ölkədən 8 min tədqiqatçı arasında aparılan paralel sorğu da göstərib ki, erkən valideynlik qadınların elmi karyerasına daha çox təsir edir. Xüsusilə uşağın doktorantura dövründə dünyaya gəlməsi karyeraya ciddi təsir göstərən amillərdən biri kimi qeyd olunub.

Mütəxəssislərin fikrincə, əsas problem işə qəbul zamanı deyil, gənc alimlərin akademiyada saxlanılması mərhələsində üzə çıxır. Onlar mentorluq proqramlarının genişləndirilməsini, elmi qiymətləndirmə meyarlarının şəffaflaşdırılmasını və gənc valideynlər üçün daha çevik iş şəraitinin yaradılmasını təklif edirlər.

Bu tədbirlərin istedadlı alimlərin akademiyada qalmasına və qadın tədqiqatçıların elmi mühitdən ayrılmasının azalmasına kömək edə biləcəyi bildirilir.

Murad İsmayıl

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:115
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 06 Oktyabr 2026 14:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri