Qafqaz elə Tramp üçün də qurtuluş deyilmi?..

Kreml siyasi əhlinin bir xüsusiyyətinə qibtə etməmək olmur: bunlar heç vaxt, heç bir şəraitdə həvəsdən düşmürlər.

Ötən həftə ən çox diqqətdə olan məsələlərdən biri Ermənistanda keçiriləcək parlament seçkiləri idisə, digəri də seçkidən sonra bu ölkənin Rusiyanın müxtəlif layihələrində gələcək iştirakı idi. KTMT bir tərəfə, artıq hamı belə hesab edirdi ki, seçkidən dərhal sonra Paşinyan İrəvanı Avrasiya İttifaqına "yox” deməsə də, keçmiş "forpost”un inteqrasiya vektoru daha çox Avropaya yönələcək. Bunu seçki təbliğatı zamanı nəinki Paşinyan özü, eləcə də komandasının digər üzvləri açıq şəkildə bəyan edirdilər.

Doğrusu, biz bu sətirləri yazanda hələ seçkinin rəsmi nəticələri açıqlanmamışdı, amma exit-pollar Paşinyan blokunun qalib gəldiyini iddia edirdi. Düzü, revanşistlərdən daha çox Karapetyan kimi "pul dağarcıqları”nın vaxtilə Gürcüstanda İvanişvili kimi oliqarxın etdiyi kimi seçici kütləsinin "saqqızı”nı oğurlayacağından ehtiyat edilirdi. Bir neçə saat keçəndən, guya səslərin yarısı hesablanandan sonra Paşinyan blokunun böyük üstünlüklə qalib gəldiyi deyilirdi, amma yəqin ki, hələ dəqiqləşdirmələr aparılacaq.

Amma görün, bu ərəfədə Moskva üçün belə ümidsiz görünən bir vəziyyətdə onun hökumət təmsilçiləri nə dedilər: Azərbaycanı Avrasiya İttifaqına qəbul etməyə hazırıq! Bəli, ilk baxışda bu, gülünc görünür. Çünki İrəvan kimi sadiq "nökər”in belə artıq özünə rəva bilmədiyi quruma Azərbaycanı dəvət edirlər. Hələ bu azmış kimi, Azərbaycana qarşı bu qədər təxribatlardan, xüsusən də hələ tam aydınlaşmamış məşhur təyyarə qəzasından sonra bu adamlar Bakı ilə əlaqələrin yüksək səviyyədə olduğunu bildirirlər!

Nədir bu? "Geosiyasi tilov”, yeni "müttəfiq”, yeni "rıçaq”, yeni dayaq axtarışı, yoxsa hədsiz optimizm?

Bizə elə gəlir ki, bunlardan daha ciddi "səbəblər” var. Kreml bilir ki, Azərbaycanın Qərblə, daha doğrusu, Avropa ilə müəyyən problemləri var və düşünür ki, ölkə hara gedirsə-getsin, yenə Rusiyanın yanına qayıdacaq. Belə gözlənti sərgiləməkdə haqlıdırmı? Düşünmürük.

Çünki Azərbaycanın qardaş Türkiyəsi də var və prezident İlham Əliyev sonuncu inaqurasiya mərasimində demişdi ki, Bakı bundan sonra inteqrasiya vektorunu türk dünyasına doğru istiqamətləndirəcək. Bu proses artıq gedir. Üstəlik, Gürcüstanda da Kreml istəyinə çatmadı. Bütün Avropa İvanişviliyə "Putinin agenti” desə də, hər halda Tiflis hələ Moskvaya doğru real bir addım atmayıb. Həm də deyəsən, Ağ Ev də başa düşüb ki, Tiflisi ümumi diqqətdən kənarda qoymaq olmaz. Yəqin buna görə ötən ay bu ölkəyə xüsusi nümayəndə heyəti göndərilmişdi.

Ermənistanı da qeyd etdik. Yəni böyük ehtimalla, üç Cənubi Qafqaz respublikasının geosiyasi oriyentasiyası bundan sonra da yaxınlaşmaqda davam edəcək.

Bakı daha çox Ankaraya tərəf meyl etsə də, hər halda sonuncu da Qərbə yad deyil. Türkiyə NATO üzvüdür, hələ də Avropa İttifaqı ilə nəinki müəyyən planlara, hətta bağlılıqlara malikdir. Bir növ, Türkiyə Azərbaycanı da Qərbə yaxın saxlayan geosiyasi platformadır.

Düşünürük ki, elə ABŞ üçün də bir çox səbəblərdən Cənubi Qafqaz daha maraqlı olacaq, hətta özəl və subyektiv meyarlar baxımından da. Açıq demək lazımdır ki, Tramp nə Ukraynada, nə də İranda ciddi nəticə əldə edə bildi və indi Yaxın Şərq böhranından üzüağ çıxmağın yollarını axtarır. Onun Netanyahuya qarşı son isterik reaksiyası da bununla bağlıdır. Çünki sonuncu İran məsələsində Trampdan daha çox şey umur, hətta tələb edir.

Amma elə ötən həftə xəbər gəldi ki, Konqres Trampın İrandakı müharibəyə qoşulmasını məhdudlaşdıran növbəti qətnamə qəbul edib, üstəlik, bildirildi ki, hətta onun öz partiyası daxilində də xeyli əleyhdarı var. Qarşıdansa daha bir siyasi sınaq dövrü – payız gəlir. Respublikaçılar siyasi fiaskoya uğramayacaq ki? Ona görə Trampa haradasa qələbəyə bənzər bir nəticə lazımdır. Buna isə indi ən çox yarayan bölgələrdən biri bizim Cənubi Qafqazdır – əlbəttə, İrəvanda qərbyönlü qüvvələr hakimiyyətdə qalsa və hökumətlərini (ilkin məlumatlara görə, Paşinyan blokunun səsləri bunun üçün yetərlidir) qura bilsələr...

Hüseynbala Səlimov