Qaraciyəri içkidən başqa daha nələr dağıdır?

Qaraciyər təkcə içki içənlərdə alkoqolun təsirindən məhv olmur. Hətta heç içki içməyən insanlarda, qadınlarda belə qaraciyər toxuması məhv ola bilər.

“Medicina” xəbər verir ki, hepatoloq Alla Yujnova bu barədə xəbərdarlıq edib.

“Qaraciyər detoksikasiya, protein sintezi və maddələr mübadiləsində iştirak daxil olmaqla 500-dən çox funksiyanı yerinə yetirən vacib orqanlardan biridir. Qaraciyər də heyrətamiz bir bərpa qabiliyyətinə malikdir, lakin həddindən artıq yüklənirsə, bərpa resursu tükənir.

İnsan artıq yağlar və sadə karbohidratlar yeyirsə, o, alkoqolsuz yağlı qaraciyər xəstəliyinin (QAYQH) inkişaf riski altındadır.

Bu vəziyyətdə yağ hepatositlərdə (qaraciyər hüceyrələrində) yığılaraq iltihaba səbəb olur və fibroza, sirroza və hətta xərçəngə çevrilə bilər.

Eləcə də normal sağlam insan bu qidaları yeyərsə qaraciyər hüceyrələri iltihablaşır:

Fast food və trans yağlar (marqarin, çips, qızardılmış qidalar);

şirin qazlı içkilər;

İşlənmiş ət (kolbasa, sosis);

Fruktoza və şəkər.

Böyük miqdarda şəkər və fruktoza yağ kimi saxlanılan artıq enerji istehsalı yaradır və qaraciyərin yağlanmasına səbəb olur. Bəzi araşdırmalar göstərir ki, artıq çəkili olmasanız belə, şəkər sizin üçün spirt qədər zərərli ola bilər.

Qəbul etdiyimiz dərmanların əksəriyyətini qaraciyər metabolizə edir və onlardan bəziləri hepatotoksikdir.

Bu baxımdan ən təhlükəli dərmanlar bunlardır:

Parasetamol - onun həddindən artıq dozası kəskin qaraciyər nekrozuna səbəb ola bilər;

Antibiotiklər - tetrasiklinlər, eritromisin;

İltihab əleyhinə dərmanlar - ibuprofen, diklofenak.

Statinlər - uzunmüddətli istifadə .

Dərmanların nəzarətsiz istifadəsi, özünü müalicə, xüsusən də ağrıkəsicilərlə müalicə qaraciyərə çox ciddi ziyan vura bilər”.

Viral infeksiyalar (hepatit B və C)

Hepatit B və C xroniki iltihaba səbəb olur və müalicə olunmazsa, siroz və qaraciyər xərçənginə səbəb olur.

İnfeksiya yolları:

Qan vasitəsilə (qeyri-steril alətlərdən istifadə edərkən, transfuziya);

Müdafiəsiz cinsi əlaqə yolu ilə (hepatit B bu şəkildə ötürülür);

Yüksək qan şəkəri və insulin müqaviməti

Bir şəxs qan şəkərinin səviyyəsinə nəzarət etmirsə, prediabet və ya 2-ci tip diabet inkişaf edərsə, bu, orqanizmdə qlükoza mübadiləsini pozur, bu da qaraciyərdə piylərin yığılmasına və qaraciyər piylənməsinin inkişafına kömək edir.

Qaraciyərinizi sağlam saxlamağa nə kömək edir:

gündə 30 dəqiqə fiziki fəaliyyət;

Liftə minmək əvəzinə piyada getmək;

Orta intensivlikdə məşq”.

Aygün Musayeva