Qlobal humanizm və sülh diplomatiyası ŞƏRH

2026-cı il fevralın 4-də Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu-Dabidə keçirilən “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdimolunma mərasimi beynəlxalq siyasi və ictimai dairələr üçün mühüm hadisə kimi yadda qalmışdır. Bu mötəbər mərasimdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin iştirakı və çıxışı qlobal miqyasda sülhün, dialoqun, qarşılıqlı hörmətin və humanist dəyərlərin təşviqi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşımışdır. Tədbir müasir dövrdə artan geosiyasi gərginliklər, regional münaqişələr və etimadsızlıq mühitində insan qardaşlığı ideyasının alternativsiz olduğunu bir daha nümayiş etdirmişdir.

“Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı” Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin qurucusu, müdrik dövlət xadimi və uzaqgörən lider Şeyx Zayed bin Sultan Al Nahyanın zəngin siyasi və mənəvi irsinin yaşadılması məqsədilə təsis edilmişdir. Şeyx Zayedin rəhbərliyi altında BƏƏ qısa tarixi dövr ərzində ənənə ilə müasirliyin sintezini yaradan, sabitlik və inkişaf modeli formalaşdıran nümunəvi dövlətə çevrilmişdir. Onun əsas ideoloji xətti insan amilinin ön plana çəkilməsi, xalqlar və mədəniyyətlər arasında körpülərin qurulması, qarşılıqlı etimad və əməkdaşlıq mühitinin təşviqi olmuşdur. Bu mükafat məhz həmin ideyaları real siyasət və praktiki fəaliyyət səviyyəsində təcəssüm etdirən liderlərə təqdim olunur.

Prezident İlham Əliyev çıxışında Şeyx Zayedin adını daşıyan bu nüfuzlu mükafata layiq görülməyin özü və Azərbaycan xalqı üçün böyük şərəf olduğunu xüsusi vurğulamışdır. Dövlət başçısı qeyd etmişdir ki, bu mükafat təkcə siyasi fəaliyyətə verilən qiymət deyil, eyni zamanda humanizmə, sülhə və dialoqa sadiqliyin beynəlxalq miqyasda tanınmasının bariz nümunəsidir. Prezident İlham Əliyev bildirmişdir ki, Şeyx Zayedin irsi yalnız BƏƏ üçün deyil, bütün dünya üçün dəyərli bir mənəvi məktəbdir və bu irsin yaşadılması müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm rol oynayır.

Azərbaycan Prezidenti çıxışında ölkəmizin tarixən multikulturalizm və tolerantlıq prinsiplərinə əsaslanan inkişaf yolunu seçdiyini vurğulamışdır. Azərbaycan müxtəlif dinlərin, etnik qrupların və mədəniyyətlərin əsrlər boyu sülh və qarşılıqlı hörmət şəraitində birgə yaşadığı məkan olmuşdur. Bu dəyərlər müstəqil Azərbaycan dövlətinin əsas ideoloji sütunlarından birinə çevrilmiş, ölkənin daxili sabitliyinin və beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsində mühüm rol oynamışdır. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, məhz bu tarixi və mənəvi zəmin Azərbaycanın müasir dövrdə sülh təşəbbüslərində fəal iştirakını şərtləndirir.

Mükafata layiq görülmənin əsas səbəblərindən biri Prezident İlham Əliyevin regional və beynəlxalq miqyasda sülhün bərqərar olunması, qarşıdurmaların aradan qaldırılması və qarşılıqlı etimada əsaslanan yeni münasibətlər sisteminin qurulması istiqamətində nümayiş etdirdiyi siyasi iradə ilə bağlıdır. Dövlət başçısı çıxışında vurğulamışdır ki, sülh yalnız müharibənin olmaması deyil, eyni zamanda davamlı inkişaf, iqtisadi əməkdaşlıq və xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşma deməkdir. Bu baxımdan əldə edilmiş razılaşmaların real məzmunla doldurulması, regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi əsas prioritetlərdəndir.

Prezident İlham Əliyev xüsusi olaraq qeyd etmişdir ki, müasir dünyada sülh prosesləri birtərəfli yanaşmalar üzərində deyil, qarşılıqlı məsuliyyət, beynəlxalq hüquqa hörmət və ədalət prinsipləri əsasında qurulmalıdır. Azərbaycan bu yanaşmanı öz xarici siyasətində ardıcıl şəkildə tətbiq edir və regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması üçün konstruktiv mövqe nümayiş etdirir. Bu mövqenin beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilməsi “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdim olunması ilə bir daha təsdiqlənmişdir.

Çıxışda Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nahyanın fəaliyyətinə də geniş yer verilmişdir. Prezident İlham Əliyev vurğulamışdır ki, Şeyx Məhəmməd atasının – Şeyx Zayed bin Sultan Al Nahyanın müəyyənləşdirdiyi inkişaf, tərəqqi və davamlı müasirləşmə siyasətini uğurla davam etdirir və bu siyasi xətti yeni dövrün çağırışlarına uyğun şəkildə zənginləşdirir. Onun rəhbərliyi altında BƏƏ yalnız iqtisadi göstəriciləri ilə deyil, eyni zamanda diplomatik fəallığı, humanitar təşəbbüsləri və qlobal əməkdaşlıq layihələri ilə seçilir.

Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, Şeyx Məhəmməd bin Zayedin rəhbərliyi ilə BƏƏ regional və qlobal miqyasda etibarlı tərəfdaş, dialoq və vasitəçilik platforması kimi tanınır. BƏƏ-nin sülh təşəbbüslərinə verdiyi ardıcıl dəstək, humanitar böhranların aradan qaldırılmasına yönəlmiş layihələrdə fəal iştirakı müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm rol oynayır. Bu siyasət Şeyx Zayedin ideyalarının canlı şəkildə davam etdirildiyini göstərir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında müasir dünyada insan qardaşlığı ideyasının strateji əhəmiyyətini xüsusi vurğulamışdır. O qeyd etmişdir ki, qloballaşma dövründə qarşılıqlı asılılıq artsa da, eyni zamanda yeni risklər və çağırışlar meydana çıxır. Bu şəraitdə xalqlar və dövlətlər arasında dialoq, qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıq alternativsizdir. “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı” məhz bu dəyərlərin təşviqinə xidmət edən mühüm beynəlxalq platformadır.

Nəticə olaraq, Prezident İlham Əliyevin 4 fevral 2026-cı ildə Əbu-Dabidə “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdimolunma mərasimində etdiyi çıxış sülh, humanizm və qarşılıqlı anlayış ideyalarının ali siyasi səviyyədə ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Şeyx Zayedin adını daşıyan bu nüfuzlu mükafata layiq görülmək Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasının, ölkənin sülhə, dialoqa və davamlı inkişafa verdiyi töhfələrin qlobal miqyasda tanınmasının göstəricisidir. Eyni zamanda Şeyx Məhəmməd bin Zayedin atasının siyasi və mənəvi irsini davam etdirərək insan qardaşlığı ideyasını müasir beynəlxalq münasibətlərin əsas sütunlarından birinə çevirməsi bu tədbirin tarixi və mənəvi əhəmiyyətini daha da artırır.

Kamran Quliyev

YAP Yasamal rayon “Moskva pr. 67” ünvanı (ADSEA) üzrə ərazi partiya təşkilatının sədr müavini