Qlobal siyasətin iqtisadiyyata təsir mexanizmləri

Müasir dövrdə ABŞ-ın dünya bazarına təsiri özünü həm maliyyə institutlarında, həm də texnologiya, enerji və istehlak bazarlarında qabarıq şəkildə göstərməkdədir. Dolların qlobal rezerv valyutası kimi mövqeyi, ABŞ-ın iqtisadi və siyasi təsir imkanlarını artırmaqla yanaşı, digər ölkələrin iqtisadi suverenliyinə də dolayısı ilə təsir edir. Xüsusilə maliyyə bazarlarında atılan hər bir addım, dünya üzrə inflyasiya, faiz dərəcələri və investisiya axınlarında ciddi dalğalanmalar yaradır.
Digər tərəfdən, Çin bu proseslərə passiv şəkildə yanaşmır. Son illər Pekin öz iqtisadi modelini qlobal müstəviyə çıxarmağa çalışır və ABŞ-ın dominant mövqeyinə alternativlər yaratmağa yönəlmiş strateji addımlar atır. “Bir Kəmər – Bir Yol” təşəbbüsü, yuanın beynəlxalqlaşdırılması, texnologiya və süni intellekt sahəsində irəliləyişlər bu əks-hərəkətin bariz nümunələridir. Çin həm də ABŞ-ın yaratdığı qlobal iqtisadi qaydalara qarşı özünəməxsus iqtisadi fəlsəfəsini irəli sürür və tədricən yeni təsir zonaları formalaşdırır.
Dünya iqtisadiyyatında baş verən inflyasiyaların həm əhatə dairəsi, həm də təsir vasitələrinin nə üçün aktivləşdiyi artıq bəllidir. Qlobal siyasətin iqtisadiyyata təsir mexanizmləri açıq və ciddi formada fəaliyyət proqramlarına daxil olunub. İndiyə qədər bizim üçün də maraqlı olan bu qlobal siyasətin iqtisadiyyata təsirləri müxtəlif formalarda, müxtəlif insanlar tərəfindən qiymətləndirilib. Çünki biz də bu dünyanın tərkib hissəsiyik.
İqtisadiyyatın tənzimlənməsi və inflyasiyanın idarə olunması heç də yalnız daxili iqtisadi siyasətdən asılı olmur. Həmişə kənar təsirlərin bu prosesə ciddi təsiri var. Amma bəzi siyasətçilər və iqtisadçılar belə məsələləri şərh edərkən şəxsi maraqları və eqoist təfəkkürləri səbəbindən obyektiv şərh imkanlarından məhrum olurlar.
Qlobal iqtisadi proqnozları öncədən hesablayıb ona uyğun daxili iqtisadi siyasəti, sabitliyi qorumaq, xarici və daxili təhdidlərdən qorunmağı təmin etmək, strateji resursların idarə edilməsini optimallaşdırmaq, iqtisadi təhlükəsizliyi təmin etmək üçün, iqtisadi böhranlardan azad olmaq üçün bu gün verilən qərarlar ola bilər başa düşülməsin, amma bu gün gedən ticari müharibələri nəzərə alanda, anlaşılır ki, bu vacib faktorlar əhəmiyyətliliyini büruzə verir.
Ölkənin iqtisadi resurslarını qoruyub saxlamaq, səmərəli və ehtiyatlı formada istifadə etmək böyük düşüncənin, əməyin nəticəsidir.
Bəli, biz öz xalqımızın zənginliyini o halda təmin edə bilirik ki, əlimizdə olan resursları bu günkü iqtisadi müharibələrin təhlükəsindən qoruyub saxlayaq.
Yoxsa büdcəni, fondlarda olan ehtiyatları, bütün resursları dağıdıb – bu günü yaşayan dövlətlərin aqibəti bəllidir. Biz o dövlətlərdən deyilik və olmayacağıq da.
Ramil Hüseynov, "Yeni Xətt" siyasi tədqiqatlar mərkəzinin rəhbəri