Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Qrip yalnız qışda olmur: Yay virusları nə qədər təhlükəlidir? ARAŞDIRMA

“Qrip yalnız qışda olmur: Yay virusları nə qədər təhlükəlidir? ARAŞDIRMA

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumat yayır.

Yay qripi – adətən yaz və yay aylarında müşahidə olunan, qripə bənzər simptomlarla özünü göstərən infeksiyadır. Klassik “qrip” (influenza) adətən qış mövsümündə yayılır, lakin yay aylarında baş verən virus infeksiyalarına da bəzən “yay qripi” deyilir. Bu, tibbə aid rəsmi bir termin olmasa da, ictimaiyyət arasında geniş yayılıb.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma aparıb.

Yenidən artan respirator virus dalğaları

Hindistan, Kolkata nümunəsi: Yay qripi (xüsusilə Influenza A – H3N2 və H1N2), ekzema‑viruslar, parainfluenza, rhinovirus, enterovirus və adenovirus yayılıb. Simptomlar – yüksək hərarət, quru öskürək, boğazda ağrı, bədən ağrıları, bəzi hallarda ishal və qusma – xüsusilə uşaqlarda və yaşlılarda müşahidə edilir. H3N2 subtipi yayda daha çox öskürək və soyuqdəymə kimi, H1N2 isə daha yüksək hərarət və yorğunluq törədir .

Qlobal vəziyyət və yay qripi
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı: Şimali yarımkürədə qrip fəaliyyəti stabildir, bəzi tropik və inkişaf edən regionlarda yüksəliş müşahidə edilir. A(H1N1)pdm09 və A(H3N2) dominant viruslardır.
Amerika Birləşmiş Ştatları: 2024‑2025 qrip mövsümündə təxminən 24 milyon xəstəlik, 310 min xəstəxana müraciəti və 13 min ölüm qeydə alınıb, uşaqlarda isə 57 ölüm .


Azərbaycanda vəziyyət nədir?

Hazırda Bakı ilə bağlı rəsmi yay qripi göstəriciləri mövcud deyil, lakin “Cold & Flu Forecast” sistemi yazın orta dövrü üçün risk səviyyəsini “Çox aşağı” kimi göstərir. Bu deməkdir ki, mövcud hallar əsas qış-yaz qriplərinin davamı ola bilər.

Yay qripi: simptomlar və müalicə

Ən çox rast gəlinən əlamətlər:
- Hərarət, üşütmə, quru öskürək
- Baş və əzələ ağrısı, boğazda ağrı
- Burun axması və tıxanma
- Orqanizmin bərpası 3–7 gün çəkir, amma simptomlar bəzən 2 həftə davam edə bilər.

Qorunma və müalicə vasitələri:
- İlk 48 saat içində antivirallar: simptomları yumşaldır və kursu qısaldır.
- Simptomatik müalicə: kifayət qədər maye, istirahət, dekongestantlar, antiseptik qarıqlıqlar.
- Profilaktika: əllərin yuyulması, maska, manqalda öskürmə qaydası, yüksək riskli qruplar üçün Peyvənd məsləhət olunur.


Azərbaycanda niyə belə hallar müşahidə edilə bilər?
- İsti-çovğun təzyiqi və ani temperatur dəyişkənliyi virusların yayılmasını asanlaşdırır.

- COVID-19 pandemiyası sayəsində təbii infeksiya basıb, indi digər viruslar üstünlük qazanır.

Yay qripi hazırda qlobal və regional miqyasda “off-season” dalğa kimi artmaqdadır. Azərbaycanda bu tendensiya nəzərəçarpan deyil, amma isti havalarda temperatur dəyişkənliyi, sıxlıq və mədəni tədbirlər nəticəsində rast gəlmə ehtimalı artır. Xüsusilə risk qrupları üçün profilaktik tədbirlərin görülməsi vacibdir.

Yay qripindən qorunma yolları

Əl gigiyenası – tez-tez sabunla əllərin yuyulması, kondisionerlərin filtrlərinin təmizlənməsi, ictimai nəqliyyatda maska istifadəsi, bol maye qəbulu və balanslı qidalanma, insan sıxlığı olan yerlərdən uzaq durmaq, bağçalar və uşaq düşərgələrində dezinfeksiya tədbirləri bura aiddir.

Müalicəsi
- Spesifik dərmanı yoxdur, simptomatik müalicə əsasdır:
- Paracetamol və ya ibuprofen (qızdırma və ağrılara qarşı)
- Burun spreyləri, boğaz antiseptikləri
- Antiviral dərmanlara ehtiyac çox nadirdir
- Yalnız ağırlaşma riski olan şəxslərdə (körpələr, yaşlılar, immun sistemi zəif olanlar) həkim məsləhəti ilə əlavə müdaxilə lazım ola bilər.

Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?
• Qızdırma 3 gündən çox davam edirsə
• Uşaqlarda qida qəbulundan imtina və ya ağciyər simptomları varsa
• Halsızlıq, qusma, ishal şiddətli və uzunmüddətlidirsə.

Ayşən Vəli

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:256
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 17 İyul 2025 15:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see303

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see300

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see278

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see275

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see254

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see251

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see242

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see234

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see230

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see227

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see217

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see208

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see204

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see203

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see190

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see187

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see182

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see182

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri