Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Radiasiya təhlükəsi zamanı nə etməli? Ekspert izah edir

Radiasiya təhlükəsi zamanı nə etməli? Ekspert izah edir

Icma.az, Redaktor.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Hazırda İranda müşahidə olunan gərgin vəziyyət regionda ciddi narahatlıqlar doğurur. Xüsusilə də ABŞ-nin bu ölkəyə hərbi hücumu baş tutarsa, nüvə obyektlərinin hədəfə alınacağı ehtimalları müzakirə olunur.

Belə bir hal baş verərsə, nüvə obyektlərinə mümkün hücum zamanı yayıla biləcək radiasiya Azərbaycanın ərazisinə təsir göstərə bilərmi? Əgər təsir göstərərsə, insanlar radiasiyadan qorunmaq üçün ilk olaraq nə etməlidirlər? 

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a danışan "Dinc Dünya" Araşdırma Mərkəzinin sədri, "Konflikt jurnalistikası məktəbi"nin qurucusu Əlisəfa Mehdiyev bildirdi ki, İranda uran hansısa nüvə silahının yaradılması səviyyəsinə qədər zənginləşdirilməyib. Onun sözlərinə görə, bu da onu görsədir ki, indiki vəziyyətdə nüvə obyektləri dağıdılarsa, ciddi radiasiya qorxusu yarana bilməz:

"Birbaşa və dərhal kütləvi təhlükə ehtimalı aşağıdır. Bilməliyik ki, İranda uranın zənginləşdirilməsi laboratoriyası yer səthindən təxminən 80 metr dərinlikdə yerləşir. Deyilənlərə görə, İsrailin hava zərbələrindən sonra bu laboratoriyanın yerüstü infrastrukturu dağıdılıb. Risk məsələsini isə yalnız müəyyən şərtlər daxilində izah etmək olar. Bunun üçün öncədən bir neçə əsas məqamı bilməliyik. Məsələn, hansı obyekt vurulub, uranın zənginləşdirilməsi zavodu, tədqiqat reaktoru, yoxsa enerji reaktoru? Zərbənin forması nə olub, adi hava hücumu, yeraltı partlayış, yoxsa obyektin tam məhv edilməsi? Meteoroloji şərait necədir, küləyin istiqaməti hansı yöndədir, xüsusilə cənub-şərqdən şimala, yəni Azərbaycana doğru hava axını varmı, yağıntı nəticəsində radioaktiv “yağış” riski mövcuddurmu, həmin ərazidən bura doğru radioaktiv buludların hərəkəti mümkündürmü? Bütün bunları bilmək lazımdır. Bu sınaq və nüvə obyektləri Azərbaycan sərhədlərindən təxminən min kilometr uzaqlıqda yerləşir. Həmin ərazidən Azərbaycana doğru birbaşa hava axını yoxdur və gilavar küləyi belə bir təhlükəni bu məsafəyə qədər daşıya bilməz. Bütün bu amillər təhlil edildikdə aydın olur ki, radiasiyanın ölümcül səviyyədə Azərbaycana çatması ehtimalı son dərəcə aşağıdır. Bununla belə, İranda belə bir fəlakət baş verərsə, Fövqəladə Hallar Nazirliyi ölkəmizdə mümkün lokal radioaktiv çirklənməni vaxtında aşkarlamalıdır. Çünki belə hallar özünü torpaq, su və kənd təsərrüfatı məhsullarına uzunmüddətli təsir formasında göstərə bilər. Cəmiyyətdə yaranan psixoloji təlaş başa düşüləndir. Yəni burada məsələ daha çox ekoloji və sosial təhlükəsizliklə bağlı narahatlığın artmasıdır, dərhal kütləvi ölüm qorxusu deyil".

Müsahibimiz radiasiya zamanı insanların etməli olduqlarından da bəhs etdi:

"Havada radiasiya yayımı duyulunca, o ərazidən insanlar sağlam ərazilərə köçürülürlər. Azərbaycanın ərazisi balaca olduğundan bu barədə düşünməyə dəyməz. Bununla belə, FHN ekspertləri radiasiya qorxusu elan edərsə, insanlar açıq havaya çıxmamalı, qapalı yerlərdə daldalanmalıdırlar, pəncərəni, qapını ventilyasiya yollarını bağlamalıdırlar, küçədən gələn kimi paltarları çıxarıb uyğun qaydada yumalıdırlar, bədənin çöldə olarkən açıq qalmış yerlərini yumalıdırlar. Bu vəziyyətdə açıq su mənbələrindən yararlanmaq qadağandır, küçədən gətirilmiş meyvə-tərəvəzi yuyub yemək gərəkdir. Dincliyi qorumaq, həyəcan keçirməmək, yaşayış yerindən getməmək, şayiə yaymamaq gərəkdir.
Sahə ekspertləri məsləhət görür ki, yod preparatları yalnız rəsmi göstərişlə qəbul edilməlidir. Özbaşına qəbulu qorxuludur".

Əlisəfa Mehdiyev qeyd etdi ki, vətəndaşlara əleyhqazların paylanılması fikri tez-tez müzakirəyə gətirilir. Onun sözlərinə görə, radiasiya riski sıfıra bərabər olduğuna görə, əhaliyə əleyhqaz paylanılması gülüncdür:

"Əleyhqaz ionlaşdırıcı radiasiyanı saxlamır. O yalnız radioaktiv toz, kimyəvi maddə, bioloji aerozollar üçün effektlidir. O cümlədən, əhali əleyhqazdan düzgün istifadəni bilmir. Bu, yanlış təhlükəsizlik illüziyasından başqa bir düşüncə deyil, əksinə təşviş riski yaradır. Əleyhqaz FHN və mülki müdafiə qüvvələrinə, radioloji monitorinq qruplarına, xilasetmə və dezinfeksiya briqadalarına gərəkdir. Bunun əvəzində əhaliyə öyrətmək gərəkdir ki, belə fövqəladə hal baş verərsə, sığınacaqlarda yerləşmə qaydalarını, evdə qalma rejimini bilsinlər. Rəsmi informasiya kanallarını izləsinlər. Stratejik olaraq deməliyik ki, belə hallarda təkcə FHN-nin texniki öhdəlikləri yetərli deyil. Media informasiya təhlükəsizliyini təmin etməli, cəmiyyətdə nəinki təlaş yaratmalı, əksinə panika idarəçiliyinin həllinə yardım etməyə çalışmalıdır. Bu, medianın məsuliyyəti və cəmiyyət qarşısında xidmətidir".

Nuriyyə NATİQQIZI

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:217
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 19 Yanvar 2026 16:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri