Rayonda ev tikmək Bakıdan niyə bahadır? ARAŞDIRMA

İlk baxışda Bakıda fərdi yaşayış evi tikməyin rayonlarla müqayisədə daha baha başa gəldiyi düşünülür. Həqiqətən də paytaxtda torpaq qiymətləri xeyli yüksəkdir. Lakin tikinti mütəxəssislərinin sözlərinə görə, torpaq sahəsi nəzərə alınmadıqda və eyni layihə üzrə müqayisə aparıldıqda, bəzi hallarda evi Bakıda tikmək rayonlardan daha sərfəli ola bilir. Bunun əsas səbəbləri tikinti materiallarının əlçatan olması, logistika xərclərinin aşağı olması, texnikanın bolluğu və bazarda yüksək rəqabətdir.

Tikinti materialları Bakıda daha sərfəlidir

Bakıda ölkənin ən iri tikinti materialları bazarları və topdansatış mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Sement, armatur, kərpic, qazbeton blokları, dam örtükləri, elektrik və santexnika avadanlıqları əsasən birbaşa idxalçılardan və ya iri distributor şirkətlərindən satılır. Bu isə qiymətlərin daha münasib olmasına imkan yaradır.

Milli.Az-ın araşdırmasına görə, rayonlarda isə bu məhsulların əksəriyyəti Bakıdan aparılır.

Nəqliyyat, boşaltma, anbar və vasitəçi xərcləri materialların qiymətinə əlavə olunur. Nəticədə eyni məhsul rayonlarda orta hesabla 5-15 faiz, bəzi ucqar ərazilərdə isə 20 faizə qədər baha başa gələ bilir.

Nəqliyyat xərcləri ümumi büdcəni artırır

Fərdi ev tikintisi zamanı onlarla yük maşını ilə qum, çınqıl, sement, armatur, beton, blok, kərpic, taxta və digər materiallar daşınır. Bakıda bu materiallar yaxın məsafədən gətirildiyi üçün nəqliyyat xərcləri aşağı olur.

Rayonlarda isə materialların yüzlərlə kilometr uzaqdan daşınması əlavə xərc yaradır. Betonqarışdıran maşın, beton nasosu, kran və ekskavator kimi xüsusi texnikaların gətirilməsi də tikinti büdcəsini artıran əsas amillərdəndir.

Usta və texnika seçimi daha genişdir

Bakıda peşəkar tikinti briqadalarının sayı çox olduğundan rəqabət qiymətlərin balanslaşmasına kömək edir. Rayonlarda isə peşəkar ustaların sayı az olduğuna görə bir çox hallarda Bakıdan briqada dəvət olunur. Bu zaman sifarişçi ustaların yol, qalma və yemək xərclərini də ödəməli olur.

Eyni vəziyyət tikinti texnikası ilə bağlı da müşahidə edilir. Paytaxtda ekskavator, kran və digər texnikaların sayı çox olduğundan onların icarə qiymətləri daha münasibdir. Rayonlarda isə texnikanın başqa şəhərdən gətirilməsi əlavə xərc yaradır.

Material seçimi daha genişdir

Bakıda fəaliyyət göstərən yüzlərlə tikinti mağazası alıcılara qiymətləri müqayisə etmək imkanı verir. Rayonlarda isə seçim imkanları məhdud olduğundan bəzi materiallar daha baha satılır və alternativ tapmaq çətinləşir.

Qiymət fərqi nə qədərdir?

Tikinti bazarında mövcud qiymətlərə əsasən, torpaq qiyməti nəzərə alınmadıqda eyni layihə üzrə tikinti xərcləri arasında böyük fərq olmur.

120-150 kvadratmetrlik standart fərdi yaşayış evinin tikintisində 1 kvadratmetrin dəyəri Bakıda orta hesabla 300-500 manat arasında dəyişir. Bakıya yaxın rayonlarda bu göstərici 310-510 manat, uzaq rayonlarda isə 320-530 manat təşkil edə bilər.

Bu isə o deməkdir ki, eyni keyfiyyətdə tikilən ev üzrə kvadratmetr qiymətində fərq əksər hallarda 10-20 manat, uzaq rayonlarda isə 20-30 manat civarında olur.

Məsələn, 150 kvadratmetrlik standart fərdi yaşayış evinin tikintisi Bakıda təxminən 45 000-75 000 manata başa gəlirsə, eyni ev Bakıya yaxın rayonlarda 46 500-76 500 manata, uzaq rayonlarda isə 48 000-79 500 manata tikilə bilər.

Beləliklə, yalnız tikinti xərcləri baxımından eyni layihə üzrə rayonlarda ev tikmək Bakıyla müqayisədə orta hesabla 1 500-4 500 manat daha baha başa gələ bilər. Bu fərq əsasən tikinti materiallarının daşınması, xüsusi texnikanın gətirilməsi və logistika xərclərindən yaranır.

Bəs niyə insanlar yenə də rayonlarda ev tikirlər?

Bunun əsas səbəbi torpaq qiymətləridir. Bakıda 3-4 sot torpaq sahəsinin qiyməti yerləşdiyi ərazidən asılı olaraq on minlərlə, bəzi hallarda isə yüz minlərlə manat təşkil edir. Bir çox rayonlarda isə eyni ölçüdə torpaq sahəsini 5 000-30 000 manata almaq mümkündür.

Bu səbəbdən ümumi layihə dəyəri - yəni torpaq və tikinti birlikdə hesablandıqda - rayonlarda ev sahibi olmaq əksər hallarda daha sərfəli qalır.

Hansı halda Bakı daha sərfəlidir?

Əgər vətəndaşın Bakıda artıq torpaq sahəsi varsa və yalnız tikinti xərcləri müqayisə olunursa, paytaxtda ev tikmək bəzi rayonlarla müqayisədə 5-15 faiz daha ucuz başa gələ bilər. Bunun əsas səbəbi materialların yaxınlıqda olması, logistika xərclərinin aşağı olması, texnikaya və peşəkar ustalara çıxışın daha asan olmasıdır.

Lakin torpaq qiyməti də hesablamaya daxil edildikdə, əksər rayonlarda ev tikmək ümumi büdcə baxımından yenə də Bakıdan daha sərfəli hesab olunur.