Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Rəqəmsal bacarıqlara uyğunlaşmaq üçün hər kəs nələri öyrənməlidir?

Rəqəmsal bacarıqlara uyğunlaşmaq üçün hər kəs nələri öyrənməlidir?

Milli.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Texnologiyanın sürətlə həyatımıza daxil olması ilə rəqəmsal bacarıqlar həm gündəlik fəaliyyətlərdə, həm də peşəkar sahədə vacib yer tutmağa başlayıb. Artıq bu bacarıqlar bütün sahələr üzrə çalışan şəxslər üçün əsas biliklərdən sayılır. Lakin hər kəs bu dəyişiklikləri eyni sürətlə mənimsəyə bilmir. Bəziləri texnologiyaya tez uyğunlaşır, proqram və alətləri rahat öyrənir. Digərləri üçün isə bu sahə daha çətin və uzaq görünür. Bəs rəqəmsal bacarıqlara yiyələnmək üçün hər kəsin rahatlıqla istifadə edə biləcəyi yollar hansılardır?

Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin İKM-nin direktoru Sərxan Talıbzadə valyuta.az-a bildirib ki, burada əsas məqam öyrənmə prosesidir:

"Öyrənməni iradi və qeyri-iradi olaraq iki yerə bölə bilərik. İradi öyrənmədə insanlar məqsədli şəkildə, şüurlu qərarla təhsil müəssisələrinə və ya kurslara üz tuturlar. Qeyri-iradi öyrənmə isə təsadüfi şəkildə baş verir. Məsələn, telefonlardan istifadə zamanı yenilənən tətbiqlərlə tanış olmaq və ya internet üzərindən alış-veriş zamanı sistemləri öyrənmək bu kateqoriyaya daxildir. İnsan fərqinə varmadan bir çox texnoloji bilikləri bu şəkildə mənimsəmiş olur.

Nəyi necə öyrəndiyiniz vacibdir

Sərxan Talıbzadə deyir ki, öyrənmə həmçinin könüllü və məcburi olaraq da iki yerə bölünür: "Könüllü öyrənmədə insanın marağı, motivasiyası və məqsədi olur. Bu zaman öyrənmə daha səmərəli və davamlı olur. Məcburi öyrənmədə isə kənar faktorlar təsir edir. Məsələn, iş yerində yeni sistemlərin, proqramların tətbiqi və.s. Əgər bu sistemləri mənimsəməsən, performansın aşağı düşür və bu da işini itirmək riskini yaradır. Nəticədə, zamanla bu texnoloji bacarıqları öyrənmiş olursan. Əlavə olaraq, öyrənmə vasitələri də formal və informal olaraq iki yerə bölünür. Formal öyrənmədə ali təhsil, kurslar və ixtisasartırma kimi sistemli yanaşmalar əsas götürülür. Bu zaman sonda diplom, sertifikat və ya şəhadətnamə əldə olunur. İnformal öyrənmədə isə proses sistemsiz və sərbəst şəkildə baş verir. Sosial şəbəkələr, tanışlar və ya praktiki təcrübə vasitəsilə bu biliklər əldə edilir. Rəqəmsal bacarıqların çoxu məhz bu informal üsulla mənimsənilir".

Texnologiya sürətləndikcə stress artır

S.Talıbzadə bildirir ki, bütün bu öyrənmə proseslərinin fonunda texnoloji stress və texnoloji adaptasiya deyilən mərhələlər durur: "Texnoloji stress odur ki, insanlar texnologiyanın yeniliklərini mənimsəyə bilmirlər, bu zaman stress yaşayır və özünəinamları aşağı düşür. Texnoloji stress həm informayisanın alınmasını ləngidir, həm də insanın yenilənən cəmiyyətdə sosial statusunu aşağı salır.Təəssüf ki, bu texnoloji stress "Digital divide" deyilən rəqəmsal bölünmə yaxud rəqəmsal bərabərsizliyə gətirib çıxarır. Bu da bütün dünyada gedən prosesdir. Təbii ki, inkişaf etmiş ölkələrlə bu keçid daha sürətlə baş verir. Bizim kimi ölkələrdə isə informasiya texnologiyalarının nüfuzetmə nisbəti yüksək olmadığı üçün proses adətən ləng gedir. İkinci isə texnoloji adaptasiyadır, texnologiyaya alışma prosesidir. Bu proses insanın yaşına, təcrübəsinə və mühitə görə fərqli olur.

Bəs insanlar rəqəmsal bacarıqları öyrənmək üçün nə etməlidir? 

S.Talıbzadə deyir ki, ilk növbədə ixtisasartırma və ya yenidən ixtisaslaşma önəmlidir: "İlk ağıla gələn ixtisaslaşma və yaxud da ixtisasartırmaya müraciət etməkdir. Universitetlərin tədris planları və materialları mütəmadi olaraq yenilənir. 15 il əvvəl bir mütəxəssis bu ixtisasdan məzun olmuşdusa, 15 il əvvəlki resurslara fokuslanırdı, onları öyrənirdi. İndi isə tədris planları yenilənib, müasir texnoloji alətlər əlavə olunub. Bir ixtisası ikinci dəfə oxuyan və yaxud bu ixtisasa yeni daxil olan məzunların əmək bazarında rəqabətə davamlılığı əlbəttə ki daha yüksək olur. Növbəti formal təhsil istiqaməti olaraq ixtisasartırmanı göstərmək olar. Bu, bütün dünyada geniş yayılmış təcrübədir. Əvvəllər ixtisasartırma üçün müraciətlər 5-10 illik intervallarla olurdusa, indi artıq bu interval 2-3 ilə qədər azalıb. Çünki mütəmadi yeniliklər əmək bazarında rəqabət davamlılığına birbaşa təsir edir və mütəxəssislər bunun həllini qısa müddətli ixtisasartırma kurslarında görürlər".

Rəqəmsal dünyaya giriş çox yerdən əlçatandır

S.Talıbzadə düşünür ki, sərbəst öyrənmə də bu sahədə mühüm rol oynayır: "İnternet üzərindən istənilən mövzuda öyrənmə mümkündür. "Coursera", "Udemy", "Khan Academy", "edX" kimi platformalar buna nümunədir. Hətta bir çox kursa Azərbaycan dilində və altyazılı formada da rast gəlinir. Bu resurslar həm ödənişli, həm də ödənişsiz formatda mövcuddur. Yəni, hər kəs öz sürətinə və marağına uyğun şəkildə öyrənə bilər. Öyrənmə çətin mərhələ ola bilər, amma öyrənmə mərhələsini asanlaşdırmaq olar. Məsələn, kollektiv öyrənmə zamanı insanlar "workshop", "vebinar" və infosessiyalar vasitəsilə həm təlimçidən, həm də bir-birindən öyrənə bilirlər. Bu üsul motivasiya baxımından da daha təsirli olur. İnsan tək öyrənəndə tez yorula bilər, amma qrup mühiti öyrənməni daha maraqlı edir. Bu üsul xüsusilə texnoloji yeniliklərin mənimsənilməsində faydalıdır".

"Mental baryeri" aşın

S.Talıbzadənin sözlərinə görə, öyrənmə prosesindəki ən böyük əngəllərdən biri də "mental baryer"dir: "İnsan bəzən sadəcə motivasiya çatışmazlığı və ya özünəinamsızlıq səbəbindən öyrənməkdən uzaq durur. Halbuki bu gün süni intellekt alətləri öyrənmək istəyənlər üçün əsl fərdi müəllim rolunu oynayır. Süni intellekt 24 saat əlçatandır, yorulmur və istənilən sualı cavablandıra bilir. Dünya üzrə bütün biliklərə sahib bir mənbədir və daim təkmilləşir. Bu qədər resurs varkən öyrənməmək və ya bilməmək bəhanə ola bilməz. Nəticə olaraq deyim ki, artıq "lifelong learning" - yəni, ömürboyu öyrənmə fəlsəfəsi gündəlik həyatın bir parçasına çevrilib. İnsan daim özünü yeniləməli və öyrənməyi həyat tərzinə çevirməlidir. Hər sahə üzrə trendləri izləmək və adaptasiya olmaq vacibdir. Çünki inkişaf prosesi dayanmır, texnologiya daima dəyişir. Yeniliklər varsa, deməli, öyrənmək də daim aktual olacaq".

Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:249
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 31 Mart 2025 12:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see301

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see295

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see289

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see280

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see270

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see264

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see255

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see254

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see248

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see247

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see244

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see235

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see231

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see228

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see228

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see225

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see215

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see209

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see206

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri