“Rus evi”nin qanunazidd addımları: Baş verənlər Azərbaycan Rusiya münasibətlərinə kölgə salacaq?

Məlumdur ki, bir neçə gün öncə Azərbaycandakı “Rus evi”nin fəaliyyətinə ölkə qanunvericiliyini pozduğuna görə xitam verilib. Rossotrudniçestvo Agentliyinin rəhbəri Yevgeni Primakov Azərbaycanda fəaliyyət göstərən "Rus evi" ilə bağlı nota aldıqlarını təsdiqləyib. O bildirib ki, Bakının notasında "Rus evi"nin qeydiyyatdan keçməsi tələb olunur.

"Rus evi" Azərbaycanda casus şəbəkəsi yaratmaqda ittiham olunur. Belə ki, “Rus evi”nin əsas missiyası təkcə casus-kəşfiyyat yuvası rolunu oynamaq yox, həm də Azərbaycan da daxil olmaqla, yerləşdiyi ölkələrin ümumi siyasi xəttinə zidd, ziyanlı təbliğat aparmaqdır.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Mariya Zaxarova “Rus evi”nin Azərbaycandakı nümayəndəliyinin bağlanması məsələsini şərh edərkən deyib ki, Rusiya “Rus evi”nin Azərbaycanda fəaliyyətinin davam etdirilməsini istəyir. Onun sözlərinə görə, rəsmi Moskva Bakıdakı “Rus evi” binasının qeydiyyatı ilə əlaqədar problemdən dolayı Azərbaycanın bildirişini alıb, məsələnin müsbət həll olunacağını gözləyir. Moskva “Rusiya evi”nin qeydiyyatını bərpa etmək üçün lazımi addımları atmağa hazırdır”.

Maraqlıdır ki, Rusiya "Rus evi"nin ölkəmizdə fəaliyyətində niyə bu qədər maraqlıdır? Doğrudanmı, "Rus evi" casusluqla və ziyanlı təbliğatla məşğuldur?

Mövzu ilə bağlı Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin (SHAM) rəhbəri, politoloq Xəyal Bəşirov Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bildirib ki, "Rus evi"nin ölkəmizdə qeydiyyatı olmadan öz fəaliyyətini davam etdirməyə çalışmasının kökündə duran səbəblər hər birimizin marağını cəlb edir.

Onun sözlərinə görə, istənilən təşkilat ölkədə fəaliyyət göstərmək istəyirsə, qanuni prosedurlardan keçməlidir. "Rus evi" Azərbaycan qanunvericiliyə zidd addım atmaqla, gələcəkdə Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinə xələl gətirə bilər:

"Rossotrudniçestvo Agentliyinin ayrı-ayrı ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda fəaliyyət göstərən qurumlarının nizamnaməsində ictimaiyyət üçün açıq olan fəaliyyət istiqamətlərini müəyyən edən sənədlərdə tamamilə başqa məsələlər öz əksini tapıb. Yəni, bu qurumun fəaliyyətində mədəniyyətlərin qarşılıqlı şəkildə əlaqələndirilməsi, təhsil, din və bir sıra məsələlərdə dövlətlərarası münasibətlərin inkişaf etdirilməsi və əlaqələrin gücləndirilməsi öz əksini tapır”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, əslində "Rus evi"nin fəaliyyətində dövlətin daxili işlərinə qarışmaq, dövlətin yürütdüyü siyasətə təsir göstərmək və casus şəbəkəsi formalaşdırmaq kimi məsələlər rəsmi şəkildə qeydə alınmayıb. Təbii ki, bu hal qeydə alınsaydı, Azərbaycan dövləti bu qurumun fəaliyyətinə imkan yaratmazdı:

“Ölkəmiz bütün dövlətlərlə, o cümlədən Rusiya və qonşu ölkələrlə münasibətdə bərabərhüquqlu əməkdaşlığın tərəfdarıdır. Lakin "Rus evi"nin qanunazidd fəaliyyət göstərmək niyyəti sözügedən ittihamlara əsas yaradır".

X.Bəşirov vurğulayıb ki, bu gün Azərbaycanda vəzifədən kənarlaşdırılmış bir sıra şəxslərin "Rus evi" vasitəsilə müxtəlif rəsmi və qeyri-rəsmi, dövlətin iştirakı, məlumatı və hətta razılığı olmayan tədbirlərdə iştirak edib-etməməsi məsələsi araşdırılır.

Xəyal Bəşirov: "Rus evi" ilə bağlı irəli sürülən ittihamlar real olarsa, bu halda...

"Əgər "Rus evi"nin fəaliyyəti nəticəsində bu cür şəbəkənin formalaşması aşkarlanarsa, bu şəbəkənin tərkibində ölkənin müxtəlif qurumlarında fəaliyyət göstərən səlahiyyətli şəxslərin olduğu təsdiqlənəcək. Bu, dövlətlərarası münasibətlərdə çox ciddi gərginliyin yaranmasına səbəb ola bilər. Fikrimcə, casus şəbəkəsinin olması çox ciddi ittihamdır. Bu ittihamın arxasında duran real addımlar olarsa, Azərbaycan dövləti dərhal qanunauyğun müvafiq addımlar atacaq", - deyə müsahibimiz qeyd edib.

Politoloq hesab edir ki, "Rus evi" ilə bağlı irəli sürülən ittihamlar real olarsa, bu halda Azərbaycan və Rusiya tərəfindən bu şəbəkənin iştirakçıları olan hər kəs məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Həmçinin Azərbaycan və Rusiya arasındakı münasibətlərə vurulan ziyana görə həmin şəxslərə qarşı müvafiq addımlar atılmalıdır:

"Onu da qeyd edim ki, 2022-ci il 22 fevral tarixində Azərbaycanla Rusiya arasında mütəffiqlik və qarşılıqlı fəaliyyət haqqında bəyannamə imzalanıb. Həmin bəyannamənin tələblərinə görə, qeyd olunan fəaliyyət hər iki tərəf üçün qadağandır".

Gülşən Şərif