Rza Pəhləvi kimdir? Sürgündəki şahzadə iranlıları şəhərləri ələ keçirməyə çağırır

Son şahın oğlu vətəndaş itaətsizliyini müdafiə etməkdən şəhər mərkəzlərinin birbaşa ələ keçirilməsinə çağırış etməyə keçib və İrandan "terrorizm" ittihamları ilə üzləşib.

BAKU.WS "Əl-Cəzirə"yə istinadən Rza Pəhləvi barədə geniş məlumatı təqdim edir:

Onilliklər ərzində Rza Pəhləvi sürgündəki İran müxalifətinin nəzakətli siması olub, O, ABŞ-dəki evində zorakılıqsız müqavimət və dünyəvi demokratiyadan danışan keçmiş qırıcı pilotdur.

Lakin bu həftə sonu İran taxt-tacının 65 yaşlı varisi və İranın son şahının oğlunun tonu kəskin şəkildə dəyişdi.

İran hökumətinə birbaşa meydan oxuyan Pəhləvi, iranlıları "şəhər mərkəzlərini ələ keçirməyə" və tezliklə qayıdışına hazırlaşmağa çağırdı və bu, İran dövlət mediasının ölkə daxilində "silahlı terror hücumları" adlandırdığı hadisələrə səbəb oldu.

"Məqsədimiz artıq sadəcə küçələrə çıxmaq deyil", Pəhləvi özünün X hesabında yayımlanan açıqlamada bildirib. "Məqsəd şəhər mərkəzlərini ələ keçirməyə və onları saxlamağa hazırlaşmaqdır."

Varisdən sürgünə

31 oktyabr 1960-cı ildə Tehranda anadan olan Pəhləvi yeddi yaşında rəsmi olaraq şahzadə seçildi. 1979-cu il inqilabı bölgəni alt-üst edənə qədər onun yolu taxt-taca aparan kimi görünürdü.

17 yaşında o, ABŞnin Texas ştatındakı Riz Hərbi Hava Qüvvələri Bazasında qırıcı pilot təlimi üçün İranı tərk etdi. O, orada olmadığı müddətdə monarxiya süqut etdi və mövcud siyasi sistem quruldu, bu da Pəhləvinin geri qayıtmasına mane oldu.

Pəhləvi təhsilini başa vurdu və daha sonra Cənubi Kaliforniya Universitetində siyasi elmlər üzrə dərəcə aldı. 1980-ci illərdə İran-İraq müharibəsi zamanı o, ölkəsi üçün qırıcı pilot kimi könüllü olaraq xidmət etmək üçün müraciət etmiş, lakin Tehran hakimiyyəti tərəfindən rədd edilmişdir.

O vaxtdan bəri ABŞ-də həyat yoldaşı Yasmin Pəhləvi və üç qızı ilə birlikdə sürgündə yaşayır.

"Qayıtmağa hazırlıq"

40 ildən çoxdur ki, Pəhləvi referendum və zorakı olmayan dəyişikliklərin tərəfdarıdır. Lakin onun ritorikası son günlərdə xeyli kəskinləşib.

Şənbə günü o, əsas sektorlarda - nəqliyyat, neft və qazda çalışan işçiləri ümumxalq tətilləri başlatmağa çağırıb.

"Mən də vətənə qayıtmağa hazırlaşıram ki, milli inqilabımızın qələbəsi zamanı sizin yanınızda olum", - deyə o bildirib.

Onun hərəkətə çağırışı son illərdə ən böyük hökumət əleyhinə etirazlar barədə xəbərlər fonunda gəlir. Pəhləvi tərəfdarlarından atasının hakimiyyətinin simvolu olan 1979-cu ildən əvvəlki "Aslan və Günəş" bayrağını qaldırmağı xahiş edib.

"Terrorçu" ittihamları

Tehrandan cavab qəzəbli olub. Bazar günü dövlətə bağlı media orqanları etirazları "təhlükəsizliyin yeni mərhələsi" və "daxili silahlı müharibə" adlandırıblar.

"Tasnim" xəbər agentliyinin istinad etdiyi mühafizəkar "Vatan-e Emrooz" qəzetinin verdiyi xəbərdə Pəhləvinin çağırışı polisə və Bəsic qüvvələrinə hücum etmək üçün "terrorçu nüvələrinin" örtüyü kimi təsvir edilib.

"Yanılmayın; bu, sadəcə iğtişaş deyil... bunlar silahlı terror hücumları idi", - deyə hesabatda onlarla təhlükəsizlik işçisinin öldürüldüyü iddia edilib.

Rəsmilər Pəhləvinin eskalasiyasını xarici müdaxilə ilə əlaqələndiriblər, xüsusən də ABŞ və İsraili ittiham ediblər. Onlar iddia edirdilər ki, iğtişaşlar ötən ilin may ayında İsrail və İran arasında 12 günlük müharibənin başa çatmasından sonra ABŞ prezidenti Donald Tramp və İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu tərəfindən hazırlanmış "B planı"dır.

"Müxalifətə qarşı müxalifət"?

Pəhləvi küçələrdə yenidən populyarlıq qazansa da, o, tənqidlərlə üzləşir.