Icma.az
close
up
RU
Sabir Rüstəmxalı: “Şah rejimi qayıdarsa, İran parçalanacaq” AŞIQLAMA

Sabir Rüstəmxalı: “Şah rejimi qayıdarsa, İran parçalanacaq” AŞIQLAMA

Icma.az bildirir, Sherg.az saytına əsaslanaraq.

"Bəzi ölkələr İranın sərvətlərinə göz dikib. Məhz bu səbəbdən Rza Pəhləvidən bir alət kimi istifadə edirlər"

İranda 2025-ci il dekabrın 28-dən etibarən milli valyutanın ABŞ dolları qarşısında kəskin dəyər itirməsi və dərinləşən iqtisadi böhran şəraitində başlayan etiraz aksiyaları qısa müddətdə ölkənin müxtəlif şəhərlərini əhatə edib. Artıq 12 gündür davam edən aksiyalar zamanı ölənlərin sayı 38-ə çatıb, onlarla insan yaralanıb, 2 min 217 nəfər isə saxlanılıb. Hakimiyyətin sərt mövqeyi isə dəyişməz qalır. İnqilab Keşikçiləri Korpusu yanvarın 5-də yaydığı açıqlamada nümayişçilərə qarşı heç bir güzəştə gedilməyəcəyini açıq şəkildə bəyan edib. Etirazların ən gərgin mərhələsində, ABŞ-də sürgündə olan, devrilmiş İran şahının oğlu Rza Pəhləvinin yaydığı video, ölkədə yeni dalğalanma yaradıb. Sosial şəbəkələrdə 80 milyondan çox baxış toplayan müraciətində, Pəhləvi, xalqı küçələrə çıxmağa çağırıb. Bu çağırışdan dərhal sonra bir sıra şəhərlərdə genişmiqyaslı toqquşmalar qeydə alınıb. Rza Pəhləvinin “Mən vəzifəni icra etməyə hazıram” mesajı isə cəmiyyətdə həm ümid, həm də dərin şübhələr doğuraraq, ölkədəki siyasi temperaturu daha da yüksəldib. Artan gərginliyi nəzərə alan rəsmi Tehran isə bir sıra şəhərlərdə internetə çıxışın məhdudlaşdırılması barədə qərar qəbul edib. İran xalqının yaddaşı isə hələ də 1979-cu ilin hadisələri ilə yüklüdür. Məhz həmin ildə şah rejiminin devrilməsinin əsas səbəbi, Şah Məhəmməd Rza Pəhləvinin ölkəni avtoritar üsullarla idarə etməsi, müxalif fikrin və azad sözün boğulması olmuşdu. SAVAK adlı gizli polis minlərlə insanı təqib, həbs edir və işgəncələrə məruz qoyurdu. 1979-cu ilin əvvəlində ordunun, şahı tam dəstəkləməkdən imtina etməsi ilə rejimin dayaqları sarsıldı. Fevral ayında Ayətullah Ruhullah Xomeyni sürgündən İrana qayıdaraq, qısa müddətdə ölkənin ali siyasi-dini liderinə çevrildi. Həmin ilin aprelində keçirilən referendumda əhalinin böyük əksəriyyəti monarxiyanın ləğvini və İslam Respublikasının yaradılmasını dəstəklədi. Beləliklə, İran şahlıq sistemindən imtina edərək, teokratik idarəetmə modelinə keçdi. Lakin azadlıq və ədalət gözləntiləri uzunmüddətli siyasi və sosial məhdudiyyətlərlə əvəz olundu. Bu gün həm monarxiyanın, həm də İslam Respublikasının sərt üzünü görmüş, İran xalqının Rza Pəhləvinin çağırışlarına inanaraq, yenidən onun arxasınca gedib-getməyəcəyi hələlik açıq sual olaraq qalır.

Məsələ ilə bağlı sabiq deputat, Güney Azərbaycan ədəbiyyatı komissiyasının sədri, Sabir Rüstəmxalı Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, İranda molla rejimi devrildiyi təqdirdə onun yerinə şah rejiminin gəlməsi ölkənin parçalanmasına gətirib çıxara bilər:

“Rza Pəhləvinin müəyyən bölgələrdə tərəfdarları olsa da, İran cəmiyyətinin böyük əksəriyyəti onu şah kimi qəbul etməyə hazır deyil və bu ssenari daha çox xarici maraqlara xidmət edir. Molla rejimindən qurtulmaq istəyən bəzi çevrələr, Rzanı alternativ kimi görsələr də, bu yanaşma reallığı əks etdirmir. İranın bir sıra vilayətlərində Rza Pəhləvinin tərəfdarları var və molla rejimindən xilas olmaq üçün onu dəstəkləyənlər mövcuddur. Lakin İran cəmiyyətinin böyük hissəsi, indiki rejimdən narazı olmasına baxmayaraq, Rza Pəhləvini şah kimi qəbul etməz”.

S.Rüstəmxanlının fikrincə, Pəhləvilər sülaləsinin geri qaytarılması ideyası, İranın daxili dinamikalarından deyil, daha çox xarici siyasi maraqlardan qaynaqlanır:

“Rza Pəhləvi özünü siyasətçi hesab edir və bəzi dövlətlər molla rejimindən çıxış yolunu onun hakimiyyətə gəlməsində görürlər. Mən isə Pəhləvilər sülaləsinin yenidən hakimiyyətə qayıtmasını İran üçün son dərəcə təhlükəli bir hadisə hesab edirəm. Bəzi ölkələr İranın sərvətlərinə göz dikib. Məhz bu səbəbdən Rza Pəhləvidən bir alət kimi istifadə edilə bilər. O, Amerikanın oyuncağıdır. Rza Pəhləvinin İran xalqı ilə real əlaqəsi yoxdur”.

Sabiq deputat bildirib ki, tarixi təcrübə belə ssenarilərin ağır nəticələr doğurduğunu göstərir:

“Atasının İrandan qalmaqallı qaçışı hələ də yaddaşlardan silinmədiyi halda, oğlunun İran xalqına kömək iddiası, ictimai etimad baxımından mübahisəli görünür. Vaxtilə şah rejimi devrilərkən Ayətullah Ruhullah Xomeyni Fransadan təyyarə ilə İrana gətirilmişdi. Bu gün isə tarixi yenidən təkrarlamaq istəyirlər. Müəyyən qüvvələr İran siyasətinin səhnəsinə bu dəfə şahın oğlunu çıxarmağa hazırlaşır. İranın taleyinin dəyişməsi üçün molla rejiminin devrilməsi gözlənilir, amma bu proses mütləq dinc yolla, xalqın istəyi ilə və kənar qüvvələrin müdaxiləsi olmadan baş verməlidir. İran xalqı xarici ölkələrin əlində oyuncağa çevrilməməlidir”.

S.Rüstəmxanlının qənaətinə görə, şah rejiminin bərpası İranı daha ağır sınaqlarla üz-üzə qoya bilər:

“Ümumilikdə İran xalqı Pəhləvilər sülaləsinin geri qayıtmasını istəmir. Əgər İran İslam Respublikası dağılsa və onun yerinə şah rejimi gəlsə, bu halda İranı parçalanma gözləyəcək”.

Aybəniz Səfərova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:240
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2026 16:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri