Sağlamlığın səkkiz SƏSSİZ DAHİSİ

Hippokratdan Ərşad Əzimzadəyədək minilliklər arasında şəfa axtarışı

Haqqında yazacağım şəxsiyyətləri oxumaq — yalnız bilgi deyil, bədəninizə, ruhunuza və düşüncənizə verilən ən gözəl hədiyyədir!

Bədəninizlə dostlaşmaq istəyirsinizsə, bu insanları tanıyın!!

Tibb kitablarından, sağlamlıq verilişlərindən və sosial şəbəkə paylaşımlarından bezmisinizsə, bir anlıq dayanın.

Çünki aşağıda təqdim etdiyimiz insanlar sadəcə müalicə tövsiyəsi verənlər deyil — sağlamlığın fəlsəfəsini yazan, bədənlə dialoqu öyrədən, ruhun və düşüncənin şəfa yolunu göstərənlərdir.

Onların adını eşitmiş ola bilərsiniz. Amma onları əslində oxumamısınızsa, deməli, tanımırsınız.

Hippokratı "and", İbn Sinanı "ensiklopediya", Pol Breqqi "alma sirkəsi" ilə tanımaq yetərli deyil! Onların hər biri həyatını riskə ataraq bir cümlə yazıb: "Bədəninə inan!"

Bu yazı o şəxslərlə tanışlığını daha dərin, daha düşüncəli və bəlkə də daha sağlam bir həyata çevirmək üçündür.

Hippokrat – Elmin vicdanla görüşü

Egey dənizinin adalarından yüksələn bu ad tibbin etik şüurunu formalaşdıran ilk böyük pillə kimi yadda qalıb. Hippokrat (e.ə. 460-370) xəstəlikləri fövqəl-tabii qəzavü-qədər kimi yox, müşahidə və ağıl prizmasından dəyərləndirərək təbabəti elmə çevirdi. “Hippokrat Andı” həkimin vicdanını dövlət qanunundan da möhkəm bağlayan mənəvi konstitusiyadır və bugün də həkim xalatına gözəgörünməz imza kimi tikilir.

Hippokrata görə həkimlik sənəti — əmr yox, əməl məsuliyyətidir.

O, təbiəti müşahidə etdi, xəstəlikləri mistikadan ayırdı və tibbə əxlaq gətirdi. Onun "zərər vermə" fəlsəfəsi bu gün də istənilən reseptin arxasında görünməz möhürdür.

Oxumalısan, çünki Hippokrat sənə deyir: Elm – yalnız texnika deyil, etikadır. Qidanı dərman kimi qəbul etmədiyiniz müddətdə dərmanı qida kimi qəbul etməli olacaqsınız!

İbn Sina – Elm ilə inamın harmoniyası

Buxaranın astanasında doğulan və uşaq yaşlarında Quranı əzbər bilən İbn Sina (980-1037) “Əl-Qanun fi’t-Tibb” adlı beşcildlik ensiklopediyası ilə Orta əsr kitabxanalarını, sonrakı ­yeddi yüz ili isə Avropa auditoriyalarını fəth etdi.

O, vərəm, şəkər, qulaq-burun-boğaz xəstəlikləri kimi onlarla patologiyanı təsnifləşdirməklə qalmadı, yoluxmanın su və torpaqla yayıla biləcəyini irəli sürərək epidemiologiyanın təməlini qoydu.

Fəlsəfə sahəsində “Şəfa Kitabı” Avropa skolastikasına, xüsusən Aquinalı Toma­sa yeni bədən verdi. Onun tibb sahəsində  “Qanun” adlı əsəri bu gün həkim masalarının dəyişməz “notbuku”na çevrilib.

Bu əsəri ilə o, bədənin sadəcə əzələlərdən deyil, fikir və ritmdən ibarət olduğunu izah edib. Onun tibbi anlayışı – həm məntiq, həm mərhəmət, həm də metafizikadır.

Oxumalısan, çünki İbn Sina sənə deyir: Bədəni başa düşmək, kainatı başa düşmək kimidir.

Katsudzo Nişi – Mexanika ilə möcüzə

Tokionun ilk metro tunellərini layihələndirən mühəndis 1927-ci ildə tam fərqli “keçid” çəkdi: bədənin içində dolaşan enerji xətlərini bir-birinə bağlayan Nişi Sağlamlıq Sistemi. Taxta yastıq, möhkəm döşək, “qızıl balıq” onurğa titrətməsi və kapillyar vibrasiyaları — bütün bu sadə metodlarla Nişi özünü vərəmdən xilas etdiyini söylədi. Aikido ustadları həmin hərəkətləri döyüş sənətinin isinmə mərasimlərinə kimi gətirdilər.

O, sadəliklə möhtəşəmlik yaradan adamdır. Yastığı dəyişib yeni nəfəs texnikası təklif edərək qısaca hər kəsə bəyan etdi: “Yerdə yat, bədən oyansın!”

Onun sistemini tətbiq edənlər cərrahiyyə əməliyyatı etmədə  yaxşılaşdılar, bəziləri ömrünü uzatdı. O, bədən mühəndisliyi ideyasını meydana gətirdi.

Oxumalısan, çünki Nişi sənə deyir: Bədən – düzəldilə bilən mexanizmdir, amma onu tanımalısan!

Herbert Shelton – Təbiətin fısıltısını dinlə

Amerikanın Texas səhralarından milli mətbəxin “mətbəxsiz” variantını təklif edən Shelton (1895-1985) “Natural Hygiene” hərəkatının əsasını qoydu: uzunmüddətli sulu oruc, çiy tərəvəz, düzgün qida birləşdirməsi və “bədən öz-özünü sağaldar” prinsipi. Tənqidçilər onu tibbi laqeydlikdə günahlandırsa da, bir çoxları Sheltonun əsərlərində ilk dəfə olaraq qidanın etiketində gizlənməyən fəlsəfə tapdı.

Onun üçün müalicə laboratoriyada yox, sükutda baş verir.

Su ilə oruc, meyvə pəhrizi, sadəlik – bu sözlər onda möcüzə yaratdı. Shelton bədəni təmizləmək üçün sadəcə bir şeyə çağırırdı: dinclik və etibar.

Oxumalısan, çünki Shelton sənə deyir:

Bədən öz-özünü sağalda bilər — sadəcə, ona mane olma!

Pol Breqq – Sağlamlığın mikrofonu

Los-Ancelesin radiosundan alovlanan Pol Breqq (1895-1976) sağlamlıqla bağlı ilk “talk-şou”ları, sonradan isə sarı-qırmızı etiketli Bragg məhsullarını yaratdı. “Möcüzəvi Oruc” adlı bestselleri, sirkə-bal-sarımsaq reseptləri və supermarketlərə qədər uzanan təbliğat zənciri onu XX əsrin pop-diyetoloquna çevirdi.

Brendin arxasında nə Metyu Makkonahi, nə də Snoop Dogg var idi — sadəcə gur səsli bir təbliğatçı və özünəinam.

O, sadəcə yazmadı — nəfəs verdi, qışqırdı, çağırdı!

Radiosu, kitabları, təlimləri ilə “Hərəkət et!”, “Orucluq et!”, “Sirkə iç!” mesajını dünyaya yaydı. Onun hər cümləsi həm motivasiya, həm sağlamlıq formulu idi.

Oxumalısan, çünki Breqq sənə deyir: Sağlamlıq – tənbəllik etməyənlərin mükafatıdır!

Aleksandr Zalmanov – Damarlarla düşünən adam

Rus-Fransız həkimi Zalmanov (1875-1964) damarların “kamer dirijoru” sayılır. O, qarışıq terpentindən hazırlanmış ağ və sarı vanna emulsiyaları ilə kapilyarları “oyatmağın” mümkünlüyünü elmi-praktik müstəviyə gətirdi. Şveytsariya sanatoriyaları və Paris klinikalarında məşhurlaşan bu vannalar hələ də revmatizm, dermatologiya, hətta anti-aging prosedurlarında istifadə olunur — təhlükəsizlik üçün tibbi nəzarət şərti ilə.

“Ən kiçik damarlarda həyat var” – bu, onun təməl tezisidir.

Zalmanov damar sisteminin "qapalı dünya" olmadığını sübut etdi.

Terpentin vannaları ilə o, mikrosirkulyasiyanı bədən simfoniyasına çevirdi.

Oxumalısan, çünki Zalmanov sənə deyir: Həyat – qan dövranı qədər incə və vacibdir!

Ərşad Əzimzadə – Ana təbiətin səsi

O, Sağalmaq üçün kiminsə reseptini yox, təbiətin özünü oxudu. Ərşad Əzimzadə hepatit, xroniki sinuzit, osteoxondroz, onurğa ağrıları, mədə-bağırsaq pozuntuları, yüksək təzyiq, astma və ürək ritm pozuntusu kimi 8 ayrı xəstəliyin müalicəsini dərmanlardan çox, təbii üsullarda tapdı.

O, kimyəvi preparatlara yox, bitkilərə, nəfəsə, hərəkətə və ruhi rahatlığa sığındı. O, ağrını düşmən yox, müəllim kimi dinlədi.

Bədəni ilə dost oldu. Onu eşitdi.

Bu səssiz dialoqdan doğan nəticə isə təkcə onun şəfa tapması olmadı. O, bu yolla minlərlə insana yol göstərən adam oldu.

Ərşad Əzimzadənin televiziyada və mətbuatda yaydığı “Ana Təbiət” layihəsi onu hər evin tanıdığı bir səsə çevirdi.

O, otların, yağların, təmiz qidaların, suyun, nəfəsin dili ilə danışdı.

Amma bu dildə bir fərq vardı: səmimiyyət və şəxsi təcrübə. Çünki dediklərinin hər biri — yaşadıqlarının izidir.

O heç vaxt elmi inkar etmədi, amma unutduğumuzu xatırlatdı.

Oxumalısan, çünki Ərşad Əzimzadə sənə deyir: Sağlamlıq bizdədir – onu kənarda axtarma!