Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Şərəfli ömür yolu

Şərəfli ömür yolu

Icma.az bildirir, Yeniazerbaycan saytına əsaslanaraq.

Meydanəli Yolçiyev

YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədri

Aprelin 15-i görkəmli alim, yüksək mənəvi keyfiyyətləri ilə seçilən böyük şəxsiyyət Zərifə Əliyevanın anım günüdür. Onun həyat yolu yalnız tibb elminə xidmətlə məhdudlaşmır, eyni zamanda insanlara sevgi, mərhəmət, humanizm və fədakarlığın parlaq nümunəsi kimi yaddaşlarda əbədiləşmişdir. Bu böyük alim ömrünü səhiyyənin inkişafına, insanların sağlamlığının qorunmasına və yeni elmi istiqamətlərin formalaşmasına həsr etmişdir.

Zərifə Əliyeva 1923-cü il aprelin 28-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində dünyaya göz açmışdır. Uşaqlıq və yeniyetməlik illərindən elmə, xüsusilə tibb sahəsinə böyük maraq göstərmişdir. 1942-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna daxil olmuş və 1947-ci ildə həmin ali məktəbi yüksək göstəricilərlə başa vurmuşdur. Onun erkən yaşlardan formalaşan elmi düşüncə tərzi və məsuliyyət hissi gələcəkdə böyük elmi nailiyyətlər qazanmasına zəmin yaratmışdır.

1949-cu ildən etibarən Zərifə Əliyeva Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutunda fəaliyyətə başlamış, elmi və praktik fəaliyyəti paralel şəkildə inkişaf etdirmişdir. O, yalnız nəzəri biliklərlə kifayətlənməyərək xəstələrlə birbaşa işləyir, əldə etdiyi nəticələri gündəlik tibbi praktikada tətbiq edirdi. Bu yanaşma Zərifə xanımın qısa müddətdə peşəkar alim və yüksək ixtisaslı həkim kimi tanınmasına, həmçinin elmi ictimaiyyətdə nüfuz qazanmasına səbəb olmuşdur.

XX əsrin ortalarında geniş yayılmış traxoma xəstəliyi ciddi sosial və tibbi problem kimi minlərlə insanın görmə qabiliyyətini itirməsinə gətirib çıxarırdı. Zərifə Əliyeva bu sahədə apardığı sistemli elmi tədqiqatlar və praktik fəaliyyətlə mühüm dönüş yaratdı. Onun hazırladığı müalicə və profilaktik yanaşmalar nəticəsində xəstəliyin yayılmasının qarşısı əhəmiyyətli dərəcədə alındı, traxoma ilə mübarizədə yeni mərhələ başlandı. Bu uğur səhiyyə tarixində mühüm elmi nailiyyət kimi dəyərləndirilir.

Zərifə Əliyevanın elmi fəaliyyəti çoxşaxəli və dərin məzmunlu olmuşdur. O, qlaukoma, virus mənşəli göz xəstəlikləri, peşə oftalmologiyası və görmə orqanının patologiyaları kimi sahələrdə fundamental tədqiqatlar aparmışdır. Alimin  müdafiə etdiyi doktorluq dissertasiyası oftalmologiya elminə mühüm töhfə kimi qiymətləndirilmişdir. 1977-ci ildə ona tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi verilmiş, elmi fəaliyyəti yüksək səviyyədə tanınmışdır.

1983-cü ildə Zərifə Əliyeva Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Oftalmologiya kafedrasının müdiri seçilmiş, elə həmin ildə akademik adına layiq görülmüşdür. Bu faktor onun uzun illər davam edən elmi-pedaqoji fəaliyyətinə verilən ən yüksək dəyərlərdən biri idi. O, həmçinin Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmiş ilk alim-oftalmoloq kimi tarixdə xüsusi yer tutmuşdur. Onun fəaliyyəti elmi məktəbin formalaşmasına və yeni nəsil alimlərin yetişməsinə böyük təsir göstərmişdir.

Zərifə Əliyeva 150-yə yaxın elmi məqalənin və 12 monoqrafiyanın müəllifi olmuşdur. Onun “Terapevtik oftalmologiya”, “Herpetik göz xəstəlikləri”, “Göz sulanmasının fiziologiyası” kimi fundamental əsərləri bu gün də tibb sahəsində çalışan mütəxəssislər üçün mühüm elmi mənbə kimi istifadə olunur. Bu əsərlər yalnız elmi dəyəri ilə deyil, həm də praktik tətbiq imkanları ilə seçilir və oftalmologiya elminin inkişafına xidmət edir.

Zərifə Əliyeva yalnız alim kimi deyil, həm də yüksək insani keyfiyyətlərə malik bir şəxsiyyət kimi yadda qalmışdır. O, kimsəsiz uşaqlara qayğı göstərir, bölgələrdə xəstələrlə birbaşa ünsiyyət qurur və insanların sağlamlığına xüsusi həssaslıqla yanaşırdı. Zərifə xanımın həyat fəlsəfəsi həkimin insanlara ən yaxın şəxs olması prinsipi üzərində qurulmuşdu. “Həkim insanın ən doğma adamıdır” fikri onun peşə etikasını və insani dəyərlərə münasibətini ifadə edirdi.

Akademik Zərifə Əliyeva müxtəlif ictimai və elmi qurumlarda fəal iştirak etmiş, beynəlxalq elmi mühitdə də yüksək nüfuz qazanmışdır. O, SSRİ miqyasında yüksək elmi mükafatlara layiq görülmüş, o cümlədən akademik M.İ.Averbax adına mükafatla təltif olunmuşdur. Zərifə xanım həm də nümunəvi ana və sadiq həyat yoldaşı kimi yaddaşlarda qalmışdır. Ulu Öndər Heydər Əliyev qeyd etmişdir: “Azərbaycan xanımının mənəvi dəyərlərini özündə təcəssüm etdirən Zərifə xanım bir qadın, bir həyat yoldaşı, bir ana, bir həkim, bir alim, bir ictimai xadim olaraq elə sağlığında əfsanəviləşməyi bacarıb və daşıdığı bu titulları mərhəmət, şəfqət, humanizm kimi ali hisslərlə bütövləşdirərək əsl insanlıq zirvəsinə yüksəlib”.

1985-ci il aprelin 15-də Zərifə Əliyeva Moskva şəhərində vəfat etmişdir. Zərifə xanımın xatirəsi daim ehtiramla yad edilir, elmi irsi öyrənilir və gələcək nəsillərə ötürülür. Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamına əsasən, 2023-cü ildə Səhiyyə Nazirliyi və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının birgə təşkilatçılığı ilə akademik Zərifə Əliyevanın 100 illik yubileyi ilə əlaqədar silsilə tədbirlər həyata keçirilmişdir.

Görkəmli alimin həyatı və fəaliyyəti elmə sədaqətin, insanlığa xidmətin və yüksək mənəviyyatın parlaq nümunəsidir. Onun zəngin elmi irsi və insani dəyərləri yalnız tibb sahəsi üçün deyil, bütövlükdə cəmiyyət üçün dəyərli bir nümunə olaraq qalır.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:141
embedMənbə:https://yeniazerbaycan.com
archiveBu xəbər 12 Aprel 2026 19:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see335

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see316

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see312

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see293

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see289

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see286

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see278

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see269

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see261

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see253

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see243

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see238

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see231

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see227

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see217

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see214

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see213

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see211

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri