Icma.az
close
up
RU
Səriştəsiz müəllimləri kimlər və harada hazırlayıb?.. Konseptual sual...

Səriştəsiz müəllimləri kimlər və harada hazırlayıb?.. Konseptual sual...

Icma.az, Moderator.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

“Mən müəllimdən yüksək ad tanımıram...” -Heydər Əliyev  

“Müəllimi nüfuzdan salan cəmiyyət, əslində, öz gələcəyini zəiflədir və böyük təhlükə altında qoyur...”

“Müəllimlər kosmosdan gəlmir. Onlar  rəsmi ali təhsil müəssisələrinin məzunlarıdır, dövlətin müəyyən etdiyi kurikulumla oxuyublar,  dövlətin qurduğu sertifikasiya və qiymətləndirmə mexanizmlərindən keçiblər,  dövlətin yaratdığı əmək və sosial mühitdə çalışırlar. Deməli, problem...”

Çağdaş Azərbaycan cəmiyyəti və özəlliklə təhsilimiz, bugünkü müəllimlərin, pedaqoqların taleyi uşaq və gənclərimizin gələcəyi üçün həddindən artıq aktuallığını və vacibliyini nəzərə alaraq tanınmış təhsil eksperti, ADPU-nun dosenti İlham Əhmədovun  “Müəllim nüfuzu” adlı analitik məqaləsini dəyərli Moderator.az oxucularının müzakirəsinə buraxırıq: 

“Müəllim nüfuzunun zəifləməsi yalnız pedaqoji problem deyil. Bu, cəmiyyətin intellektual səviyyəsinə, dövlətin strateji davamlılığına və gələcək nəsillərin keyfiyyətinə təsir edən sistemli böhrandır. Müəllimi nüfuzdan salan cəmiyyət, əslində, öz gələcəyini zəiflədir və böyük təhlükə altında qoyur...

Son illərdə müəllimlərlə bağlı ictimai diskursda müşahidə etdiyimiz tendensiya düşündürücüdür: müəllim ya “problemin mənbəyi”, ya da “ictimai qınağın obyekti” kimi təqdim olunur. Halbuki sual daha dərindir: bu müəllimləri kim yetişdirib, hansı təhsil sistemi  formalaşdırıb və hansı idarəetmə mexanizmləri bu nəticəyə gətirib çıxarıb?..

Problemin kökü: fərdlər yox, təhsil sistemidir...

Bu gün tez-tez “minlərlə səriştəsiz müəllim” ifadəsi səsləndirilir. Lakin burada əsas sual budur: Azərbaycandakı səriştəsiz müəllimləri kimlər və  harada hazırlayıb?...

Müəllimlər kosmosdan gəlmir. Onlar  rəsmi ali təhsil müəssisələrinin məzunlarıdır, dövlətin müəyyən etdiyi kurikulumla oxuyublar,  dövlətin qurduğu sertifikasiya və qiymətləndirmə mexanizmlərindən keçiblər,  dövlətin yaratdığı əmək və sosial mühitdə çalışırlar.   Deməli, problem müəllimlərin fərdi keyfiyyətlərindən çox, təhsil sisteminin idarə olunması, kadr siyasəti və peşəkar inkişaf modelindədir...

Müəllim nüfuzu  necə itirildi?..

Müəllim nüfuzunun zəifləməsinin bir neçə əsas səbəbi var:

1. Hökumətin  müəllimi açıq şəkildə müdafiə etməməsi.

Müəllim ictimai hücum qarşısında tək buraxıldı. Media qalmaqalları zamanı sistem müəllimin yanında dayanmadı…

2. Qiymətləndirmənin inkişaf yox, cəza alətinə çevrilməsi.

Sertifikasiya və monitorinq müəllimi inkişaf etdirmədi, əksinə, qorxu mühitinə saldı...

3. İdarəetməyə pedaqoji yox, texnokrat yanaşma.

Təhsil canlı sistemdir, “Excel” cədvəli deyil. 

İnsan amili  nəzərə alınmadı…

4. Media–təhsil münasibətlərində etik çərçivənin olmaması.

Müəllim asan hədəfə çevrildi, müəllimlik peşəsi isə ictimai etibarını itirdi...

Bəs məsuliyyət haradadır?..

Bu sual açıq və dürüst cavab tələb edir.  Məsuliyyət  ayrı-ayrı müəllimlərin üzərində deyil, sinif otağında da deyil. Məsuliyyət təhsil siyasətini formalaşdıran, qərar qəbul edən və icra edən strukturların, təhsil menecerlərinin  üzərindədir.

Müəllimi zəiflədən sistem, özünü də zəiflədir. Çünki müəllimsiz güclü təhsil, güclü təhsilsiz isə dayanıqlı dövlət mümkün deyil...

Müəllim nüfuzunu bərpa etmək üçün nə etməliyik?..

Təklif olunan yol xəritəsi:

1. Müəllimin dövlət səviyyəsində rəsmi müdafiəsi təmin edilməlidir.

Müəllim ictimai linç obyektinə çevrilməməlidir.

2. Qiymətləndirmə sistemi inkişafyönlü olmalıdır.

Sertifikasiya cəza mexanizmi yox, peşəkar inkişaf aləti kimi işləməlidir.

3. Müəllim üçün hüquqi və psixoloji müdafiə mexanizmləri yaradılmalıdır.

4. Məktəb rəhbərliyi pedaqoji liderliyə əsaslanmalıdır.

Direktor menecer yox, lider olmalıdır…

5. Media ilə etik əməkdaşlıq modeli qurulmalıdır.

Müəllim peşəsi sensasiya predmetinə çevrilməməlidir...

6. Müəllim hazırlığı sistemi köklü şəkildə yenilənməlidir.

Ali pedaqoji təhsil real məktəb ehtiyaclarına cavab verməlidir.

7. Müəllimin sosial statusu real addımlarla yüksəldilməlidir.

Təkcə maaş yox, ictimai hörmət də təmin olunmalıdır…

8. Peşəkar inkişaf fasiləsiz və məqsədli olmalıdır.

Formal kurslar yox, real bacarıq artımı hədəflənməlidir…

9. Müəllim cəmiyyətin mədəni simvolu kimi təqdim olunmalıdır.

10. Təhsil siyasətində müəllimlə dialoq bərpa edilməlidir.

Müəllim qərarların obyektinə yox, subyektinə çevrilməlidir…

Seçim  anındayaıq…   

Bu gün biz seçim qarşısındayıq: ya müəllimi zəiflədən sistemi qoruyacağıq,  ya da müəllimi gücləndirərək təhsili və cəmiyyəti gücləndirəcəyik… 

Müəllim nüfuzunun bərpası nostalji məsələ deyil. Bu, strateji zərurətdir.  Çünki müəllimi olmayan cəmiyyətin gələcəyi də  olmur…  

Dosent İlham Əhmədov”

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:180
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 09:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri