Icma.az
close
up
RU
Səriştəsiz müəllimləri kimlər və harada hazırlayıb?.. Konseptual sual...

Səriştəsiz müəllimləri kimlər və harada hazırlayıb?.. Konseptual sual...

Icma.az, Moderator.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

“Mən müəllimdən yüksək ad tanımıram...” -Heydər Əliyev  

“Müəllimi nüfuzdan salan cəmiyyət, əslində, öz gələcəyini zəiflədir və böyük təhlükə altında qoyur...”

“Müəllimlər kosmosdan gəlmir. Onlar  rəsmi ali təhsil müəssisələrinin məzunlarıdır, dövlətin müəyyən etdiyi kurikulumla oxuyublar,  dövlətin qurduğu sertifikasiya və qiymətləndirmə mexanizmlərindən keçiblər,  dövlətin yaratdığı əmək və sosial mühitdə çalışırlar. Deməli, problem...”

Çağdaş Azərbaycan cəmiyyəti və özəlliklə təhsilimiz, bugünkü müəllimlərin, pedaqoqların taleyi uşaq və gənclərimizin gələcəyi üçün həddindən artıq aktuallığını və vacibliyini nəzərə alaraq tanınmış təhsil eksperti, ADPU-nun dosenti İlham Əhmədovun  “Müəllim nüfuzu” adlı analitik məqaləsini dəyərli Moderator.az oxucularının müzakirəsinə buraxırıq: 

“Müəllim nüfuzunun zəifləməsi yalnız pedaqoji problem deyil. Bu, cəmiyyətin intellektual səviyyəsinə, dövlətin strateji davamlılığına və gələcək nəsillərin keyfiyyətinə təsir edən sistemli böhrandır. Müəllimi nüfuzdan salan cəmiyyət, əslində, öz gələcəyini zəiflədir və böyük təhlükə altında qoyur...

Son illərdə müəllimlərlə bağlı ictimai diskursda müşahidə etdiyimiz tendensiya düşündürücüdür: müəllim ya “problemin mənbəyi”, ya da “ictimai qınağın obyekti” kimi təqdim olunur. Halbuki sual daha dərindir: bu müəllimləri kim yetişdirib, hansı təhsil sistemi  formalaşdırıb və hansı idarəetmə mexanizmləri bu nəticəyə gətirib çıxarıb?..

Problemin kökü: fərdlər yox, təhsil sistemidir...

Bu gün tez-tez “minlərlə səriştəsiz müəllim” ifadəsi səsləndirilir. Lakin burada əsas sual budur: Azərbaycandakı səriştəsiz müəllimləri kimlər və  harada hazırlayıb?...

Müəllimlər kosmosdan gəlmir. Onlar  rəsmi ali təhsil müəssisələrinin məzunlarıdır, dövlətin müəyyən etdiyi kurikulumla oxuyublar,  dövlətin qurduğu sertifikasiya və qiymətləndirmə mexanizmlərindən keçiblər,  dövlətin yaratdığı əmək və sosial mühitdə çalışırlar.   Deməli, problem müəllimlərin fərdi keyfiyyətlərindən çox, təhsil sisteminin idarə olunması, kadr siyasəti və peşəkar inkişaf modelindədir...

Müəllim nüfuzu  necə itirildi?..

Müəllim nüfuzunun zəifləməsinin bir neçə əsas səbəbi var:

1. Hökumətin  müəllimi açıq şəkildə müdafiə etməməsi.

Müəllim ictimai hücum qarşısında tək buraxıldı. Media qalmaqalları zamanı sistem müəllimin yanında dayanmadı…

2. Qiymətləndirmənin inkişaf yox, cəza alətinə çevrilməsi.

Sertifikasiya və monitorinq müəllimi inkişaf etdirmədi, əksinə, qorxu mühitinə saldı...

3. İdarəetməyə pedaqoji yox, texnokrat yanaşma.

Təhsil canlı sistemdir, “Excel” cədvəli deyil. 

İnsan amili  nəzərə alınmadı…

4. Media–təhsil münasibətlərində etik çərçivənin olmaması.

Müəllim asan hədəfə çevrildi, müəllimlik peşəsi isə ictimai etibarını itirdi...

Bəs məsuliyyət haradadır?..

Bu sual açıq və dürüst cavab tələb edir.  Məsuliyyət  ayrı-ayrı müəllimlərin üzərində deyil, sinif otağında da deyil. Məsuliyyət təhsil siyasətini formalaşdıran, qərar qəbul edən və icra edən strukturların, təhsil menecerlərinin  üzərindədir.

Müəllimi zəiflədən sistem, özünü də zəiflədir. Çünki müəllimsiz güclü təhsil, güclü təhsilsiz isə dayanıqlı dövlət mümkün deyil...

Müəllim nüfuzunu bərpa etmək üçün nə etməliyik?..

Təklif olunan yol xəritəsi:

1. Müəllimin dövlət səviyyəsində rəsmi müdafiəsi təmin edilməlidir.

Müəllim ictimai linç obyektinə çevrilməməlidir.

2. Qiymətləndirmə sistemi inkişafyönlü olmalıdır.

Sertifikasiya cəza mexanizmi yox, peşəkar inkişaf aləti kimi işləməlidir.

3. Müəllim üçün hüquqi və psixoloji müdafiə mexanizmləri yaradılmalıdır.

4. Məktəb rəhbərliyi pedaqoji liderliyə əsaslanmalıdır.

Direktor menecer yox, lider olmalıdır…

5. Media ilə etik əməkdaşlıq modeli qurulmalıdır.

Müəllim peşəsi sensasiya predmetinə çevrilməməlidir...

6. Müəllim hazırlığı sistemi köklü şəkildə yenilənməlidir.

Ali pedaqoji təhsil real məktəb ehtiyaclarına cavab verməlidir.

7. Müəllimin sosial statusu real addımlarla yüksəldilməlidir.

Təkcə maaş yox, ictimai hörmət də təmin olunmalıdır…

8. Peşəkar inkişaf fasiləsiz və məqsədli olmalıdır.

Formal kurslar yox, real bacarıq artımı hədəflənməlidir…

9. Müəllim cəmiyyətin mədəni simvolu kimi təqdim olunmalıdır.

10. Təhsil siyasətində müəllimlə dialoq bərpa edilməlidir.

Müəllim qərarların obyektinə yox, subyektinə çevrilməlidir…

Seçim  anındayaıq…   

Bu gün biz seçim qarşısındayıq: ya müəllimi zəiflədən sistemi qoruyacağıq,  ya da müəllimi gücləndirərək təhsili və cəmiyyəti gücləndirəcəyik… 

Müəllim nüfuzunun bərpası nostalji məsələ deyil. Bu, strateji zərurətdir.  Çünki müəllimi olmayan cəmiyyətin gələcəyi də  olmur…  

Dosent İlham Əhmədov”

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:165
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 09:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri