Icma.az
close
up
RU
Səriştəsiz müəllimləri kimlər və harada hazırlayıb?.. Konseptual sual...

Səriştəsiz müəllimləri kimlər və harada hazırlayıb?.. Konseptual sual...

Icma.az, Moderator.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

“Mən müəllimdən yüksək ad tanımıram...” -Heydər Əliyev  

“Müəllimi nüfuzdan salan cəmiyyət, əslində, öz gələcəyini zəiflədir və böyük təhlükə altında qoyur...”

“Müəllimlər kosmosdan gəlmir. Onlar  rəsmi ali təhsil müəssisələrinin məzunlarıdır, dövlətin müəyyən etdiyi kurikulumla oxuyublar,  dövlətin qurduğu sertifikasiya və qiymətləndirmə mexanizmlərindən keçiblər,  dövlətin yaratdığı əmək və sosial mühitdə çalışırlar. Deməli, problem...”

Çağdaş Azərbaycan cəmiyyəti və özəlliklə təhsilimiz, bugünkü müəllimlərin, pedaqoqların taleyi uşaq və gənclərimizin gələcəyi üçün həddindən artıq aktuallığını və vacibliyini nəzərə alaraq tanınmış təhsil eksperti, ADPU-nun dosenti İlham Əhmədovun  “Müəllim nüfuzu” adlı analitik məqaləsini dəyərli Moderator.az oxucularının müzakirəsinə buraxırıq: 

“Müəllim nüfuzunun zəifləməsi yalnız pedaqoji problem deyil. Bu, cəmiyyətin intellektual səviyyəsinə, dövlətin strateji davamlılığına və gələcək nəsillərin keyfiyyətinə təsir edən sistemli böhrandır. Müəllimi nüfuzdan salan cəmiyyət, əslində, öz gələcəyini zəiflədir və böyük təhlükə altında qoyur...

Son illərdə müəllimlərlə bağlı ictimai diskursda müşahidə etdiyimiz tendensiya düşündürücüdür: müəllim ya “problemin mənbəyi”, ya da “ictimai qınağın obyekti” kimi təqdim olunur. Halbuki sual daha dərindir: bu müəllimləri kim yetişdirib, hansı təhsil sistemi  formalaşdırıb və hansı idarəetmə mexanizmləri bu nəticəyə gətirib çıxarıb?..

Problemin kökü: fərdlər yox, təhsil sistemidir...

Bu gün tez-tez “minlərlə səriştəsiz müəllim” ifadəsi səsləndirilir. Lakin burada əsas sual budur: Azərbaycandakı səriştəsiz müəllimləri kimlər və  harada hazırlayıb?...

Müəllimlər kosmosdan gəlmir. Onlar  rəsmi ali təhsil müəssisələrinin məzunlarıdır, dövlətin müəyyən etdiyi kurikulumla oxuyublar,  dövlətin qurduğu sertifikasiya və qiymətləndirmə mexanizmlərindən keçiblər,  dövlətin yaratdığı əmək və sosial mühitdə çalışırlar.   Deməli, problem müəllimlərin fərdi keyfiyyətlərindən çox, təhsil sisteminin idarə olunması, kadr siyasəti və peşəkar inkişaf modelindədir...

Müəllim nüfuzu  necə itirildi?..

Müəllim nüfuzunun zəifləməsinin bir neçə əsas səbəbi var:

1. Hökumətin  müəllimi açıq şəkildə müdafiə etməməsi.

Müəllim ictimai hücum qarşısında tək buraxıldı. Media qalmaqalları zamanı sistem müəllimin yanında dayanmadı…

2. Qiymətləndirmənin inkişaf yox, cəza alətinə çevrilməsi.

Sertifikasiya və monitorinq müəllimi inkişaf etdirmədi, əksinə, qorxu mühitinə saldı...

3. İdarəetməyə pedaqoji yox, texnokrat yanaşma.

Təhsil canlı sistemdir, “Excel” cədvəli deyil. 

İnsan amili  nəzərə alınmadı…

4. Media–təhsil münasibətlərində etik çərçivənin olmaması.

Müəllim asan hədəfə çevrildi, müəllimlik peşəsi isə ictimai etibarını itirdi...

Bəs məsuliyyət haradadır?..

Bu sual açıq və dürüst cavab tələb edir.  Məsuliyyət  ayrı-ayrı müəllimlərin üzərində deyil, sinif otağında da deyil. Məsuliyyət təhsil siyasətini formalaşdıran, qərar qəbul edən və icra edən strukturların, təhsil menecerlərinin  üzərindədir.

Müəllimi zəiflədən sistem, özünü də zəiflədir. Çünki müəllimsiz güclü təhsil, güclü təhsilsiz isə dayanıqlı dövlət mümkün deyil...

Müəllim nüfuzunu bərpa etmək üçün nə etməliyik?..

Təklif olunan yol xəritəsi:

1. Müəllimin dövlət səviyyəsində rəsmi müdafiəsi təmin edilməlidir.

Müəllim ictimai linç obyektinə çevrilməməlidir.

2. Qiymətləndirmə sistemi inkişafyönlü olmalıdır.

Sertifikasiya cəza mexanizmi yox, peşəkar inkişaf aləti kimi işləməlidir.

3. Müəllim üçün hüquqi və psixoloji müdafiə mexanizmləri yaradılmalıdır.

4. Məktəb rəhbərliyi pedaqoji liderliyə əsaslanmalıdır.

Direktor menecer yox, lider olmalıdır…

5. Media ilə etik əməkdaşlıq modeli qurulmalıdır.

Müəllim peşəsi sensasiya predmetinə çevrilməməlidir...

6. Müəllim hazırlığı sistemi köklü şəkildə yenilənməlidir.

Ali pedaqoji təhsil real məktəb ehtiyaclarına cavab verməlidir.

7. Müəllimin sosial statusu real addımlarla yüksəldilməlidir.

Təkcə maaş yox, ictimai hörmət də təmin olunmalıdır…

8. Peşəkar inkişaf fasiləsiz və məqsədli olmalıdır.

Formal kurslar yox, real bacarıq artımı hədəflənməlidir…

9. Müəllim cəmiyyətin mədəni simvolu kimi təqdim olunmalıdır.

10. Təhsil siyasətində müəllimlə dialoq bərpa edilməlidir.

Müəllim qərarların obyektinə yox, subyektinə çevrilməlidir…

Seçim  anındayaıq…   

Bu gün biz seçim qarşısındayıq: ya müəllimi zəiflədən sistemi qoruyacağıq,  ya da müəllimi gücləndirərək təhsili və cəmiyyəti gücləndirəcəyik… 

Müəllim nüfuzunun bərpası nostalji məsələ deyil. Bu, strateji zərurətdir.  Çünki müəllimi olmayan cəmiyyətin gələcəyi də  olmur…  

Dosent İlham Əhmədov”

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 09:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri