Səssizliyin icarəyə verildiyi binalar

"Axşam evimə gəlirəm, pəncərəni açmağa qorxuram. Ya qızartma iyi gəlir, ya da manqal tüstüsü. Bəzən isə elə səs-küy olur ki, elə bil toyxanadayıq."

Bu sözləri yalnız bir bina sakini yox, ölkənin müxtəlif şəhərlərində minlərlə insan deyə bilər. Çünki çoxmənzilli yaşayış binalarının birinci mərtəbəsində fəaliyyət göstərən restoran, kafe, çay evləri artıq təkcə xidmət obyekti deyil, sakinlərin gündəlik həyatını pozan bir narahatlıq mənbəyinə çevrilib.

Əvvəllər bu cür obyektlər daha çox mərkəzi küçələrdə yerləşirdi. Amma indi istənilən bir məhəllənin dinc gecəsi qəfil manqal tüstüsü, nərd zərinin taqqıltısı və müştəri hay-küyü ilə pozula bilər.

Əslində "yaşayış binasının birinci mərtəbəsində obyekt ola bilməz" kimi bir ümumi qadağa yoxdur. Əgər bina layihəsində bu obyektlər nəzərdə tutulubsa və ya sonradan təyinat dəyişdirilibsə, bu, qanuni sayılır. Amma təyinat dəyişikliyi ilə bağlı sənədlərin saxtalaşdırılması, yaxud ərazidəki sakinlərin razılığı olmadan həyata keçirilməsi çox yayılmış hallardır.

2022-ci ildə qəbul edilən **"İctimai iaşə obyektlərində sanitariya norma və qaydaları"**na əsasən, yaşayış binasında fəaliyyət göstərən restoranlar tüstü-təmizləmə və səsiz havalandırma sistemləri ilə təmin olunmalı, səs-küy səviyyəsi normadan artıq olmamalıdır. Amma problem buradadır ki, bu normalara kim nəzarət edir? Bir çox halda sakinlər şikayət edir, amma ya cavab gəlmir, ya da obyekt sahibi "tanışlıqla" problemi həll edir.

Lakin avropa ölkələrində bu tip obyektlər bina daxilində fəaliyyət göstərsə belə, səs, qoxu və təhlükəsizlik standartları çox sərtdir. Məsələn, Almaniyada havalandırma və tüstü sistemləri icra hakimiyyəti tərəfindən yoxlanılır və əgər qonşuluğa təsir edirsə, obyekt müvəqqəti bağlanır.

Skandinaviya ölkələrində bu tip obyektlər yaşayış binalarından uzaqda və ya səs izolyasiyalı xüsusi komplekslərdə yerləşdirilir.

Qardaş ölkə Türkiyədə isə binaların alt mərtəbəsində restoran açmaq üçün bina sakinlərinin razılığını almaq şərtdir. Əgər bina üzvlərinin 3/4-i razı deyilsə, icazə verilmir.

Unutmayaq ki, restoran və kafelər şəhər həyatının vazkeçilməz parçasıdır. Amma onların fəaliyyəti insanlara istirahət gətirməlidir, narahatlıq yox. Sakinlər öz evində qonaq kimi yaşamalı deyil. Bu məsələ təkcə gigiyena və təhlükəsizlik yox, şəhər mədəniyyəti və birlikdə yaşamağın etikası məsələsidir.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info