Icma.az
close
up
RU
Sirli Xanım tapıldı

Sirli Xanım tapıldı

Cebheinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Valensiya yaxınlığındakı Kova-de-les-Dones (“Qadınlar mağarası”) mağarasında arxeoloqlar Roma dövrünə aid 120-dən çox latın yazısı aşkar ediblər.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, "Live Science" bu barədə yazıb. Bildirilib, bu, Roma imperiyası ərazisində indiyədək məlum olan bu tipli yazıların ən böyük toplusudur.

Beş yazıda əvvəllər məlum olmayan bir ilahənin adı çəkilir. Ona sitayiş edənlər onu sadəcə Domina, yəni “Xanım” adlandırıblar.

Tapıntılar 2026-cı il qazıntıları zamanı aşkar edilib. 2024-cü ildə tədqiqatçılar mağarada cəmi 15 yazı qeydə almışdılar. Yeni yazıların əksəriyyəti eramızın I–II əsrlərinə aiddir. Onlar mağaranın girişdən uzaq hissəsinin divarlarını və tavanını örtür. Arxeoloqlar bu ərazini xüsusi təşkil edilmiş müqəddəs ziyarətgah hesab edirlər.

Sevilyadakı Milli Distant Təhsil Universitetinin arxeoloqu və speleoloqu Serxio Qarsia-Dils bildirib:

“Yazıların mağaranın girişdən uzaqda yerləşən müəyyən və məhdud bir hissəsində cəmlənməsi burada təşkil olunmuş dini kultun mövcud olduğunu təsdiqləyir”.

Beş yazıda Domina adına müraciət var. Onların üçündə Domina sözünün yanında Malaci adı da qeyd olunur. Tədqiqatçılar bunun ilahənin epiteti, yəni ona verilən xüsusi ad və ya titul ola biləcəyini düşünürlər.

Hələlik onun mənşəyini və hansı funksiyanı daşıdığını dəqiq müəyyən etmək mümkün olmayıb. Saraqosa Universitetinin tarixçisi Silvia Alfayenin fikrincə, bu ilahənin su ilə əlaqəli xüsusi funksiyası ola bilər.

Bu ehtimal ziyarətgahın xüsusiyyətləri ilə də əlaqələndirilir. Mağaranın dərinliyində qrunt sularının toplandığı kiçik təbii hovuzlar var. Görünür, insanlar buraya müxtəlif qurban və hədiyyələr qoyublar. Lakin bunların məhz “Xanım”a, yoxsa başqa tanrılara həsr edildiyi hələ məlum deyil.

Arxeoloji tapıntılar, həmçinin qadınların dini mərasimlərdə fəal iştirak etdiyini göstərir. Mağarada kasa formasında qablar, iki üzük, bilərzik, keramika parçaları, bitki qalıqları və digər əşyalar tapılıb.

Bəzi yazılarda qadın adları qeyd olunur. Bundan başqa, çoxlu sayda toxuculuqda istifadə olunan iy başlıqları aşkar edilib. Bu da qadınların mağarada iştirakına dair əlavə dəlil ola bilər.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, yazıların hamısını hələ oxumaq mümkün olmayıb. Onlar gələcək araşdırmaların sirli ilahə və ona sitayiş edən insanlar haqqında daha çox məlumat verəcəyinə ümid edirlər.

Mağaranın tarixi isə Roma dövründən çox daha qədimdir

Kova-de-les-Dones mağarasında əvvəllər  paleolit dövrünə aid 100-dın çox qayaüstü rəsm və oyma aşkar edilmişdi. Onların bəzilərinin yaşı 24 min ildən çoxdur.

Alimlərin fikrincə, mağara minilliklər ərzində insanları cəlb edib. Bunun əsas səbəbləri burada suyun daim mövcud olması, mağaranın yeraltı quruluşunun xüsusiyyətləri və mağaraya girişin nisbətən rahat olması ola bilər. 

Xəzər 
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 23 Avqust 2026 17:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see363

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see303

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see301

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see301

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see296

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see277

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see277

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see277

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see262

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see256

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see255

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see251

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see250

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see249

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see244

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see242

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see232

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see228

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri