Sivilizasiyalara son qoyacaq vulkan yenidən aktivləşib

2025-ci ilin yayında Meksikanın şimal-qərbindəki Çiapas əyalətində yerləşən El Xixonda qeydə alınan seysmik aktivlik 1982-ci ildə minlərlə insanın ölümünə səbəb olan fəlakəti yenidən gündəmə gətirib və bölgədə mümkün püskürmə ilə bağlı narahatlıqları artırıb.

Reyting.az xatırladır ki, 1982-ci ildə El Xixon vulkanının “sivilizasiyaların sonu” kimi təsvir edilən şiddətli püskürməsi təxminən 2000 insanın həyatına son qoyub, çoxsaylı yaşayış məntəqələrini tamamilə məhv edib və on minlərlə insanı didərgin salıb.

Səkkiz kilometrlik əraziyə yayılan lava 40 santimetrə çatan kül təbəqəsi yaradıb, kənd təsərrüfatı sahələrinə və heyvandarlığa ciddi ziyan vurub. Eyni zamanda püskürmə təxminən bir kilometr enində krater yaradıb və turşulu bir göl əmələ gətirib.

ABŞ Milli Aeronavtika və Kosmik Administrasiyası (NASA) püskürmə zamanı stratosferə çoxlu miqdarda materialın çatdığını və bunun qlobal temperaturun təxminən 0,5 dərəcə Selsi azalmasına səbəb olduğunu açıqlamışdı.

Vulkanı izləyən alimlər 2025-ci ilin iyun-avqust ayları arasında seysmik aktivliyin artdığını aşkar ediblər. Aktivlik başqa bir püskürmə ehtimalını da artırır. Belə püskürmələr 20-30 kilometr hündürlüyə çata bilən qaz və kül sütunları ilə xarakterizə olunur.

Digər tərəfdən, yerin qeyri-sabitliyi, yüksək temperatur, başgicəllənmə və tənəffüs problemləri yarada biləcək güclü qaz emissiyaları kraterin içinə enişi çətinləşdirir.

Geologiya, seysmologiya, geokimya və geodeziya sahələrindən olan mütəxəssislər bölgədə araşdırmalar aparırlar.

Mütəxəssislər bu mərhələdə təzə maqmanın səthə qalxdığına dair heç bir dəlil olmadığını və 1982-ci ildəki kimi böyük miqyaslı püskürmə ehtimalının aşağı olduğunu bildirirlər.

V. QULİYEV