Şokoladın qiyməti kəskin qalxacaq SƏBƏB

Keçən il Qərbi Afrikada həftələrlə davam edən şiddətli istilər kakao məhsuluna ciddi ziyan vurub.

BAKU.WS xəbər verir ki, tədqiqatçıların dediyinə görə, bu vəziyyət istehsalın azalmasına və kakao qiymətlərinin rekord səviyyələrə qalxmasına səbəb olub.

Dünya kakao istehsalının təxminən 70%-ni təmin edən Qərbi Afrika son illərdə həddindən artıq istilər, xəstəliklər və qeyri-sabit yağıntılar ilə mübarizə aparır. Bu problemlər kakao istehsalında azalmaya səbəb olaraq, qiymətlərin sürətlə artmasına gətirib çıxarıb.

Climate Central tədqiqat mərkəzinin hesabatına görə, neft, kömür və metan qazı istifadəsi nəticəsində artan qlobal istiləşmə Fildişi Sahili, Qana, Kamerun və Nigeriyada daha çox hiss olunur.

Alimlər bildirirlər ki, kakao üçün ideal temperatur 32°C olsa da, son 10 ildə bu səviyyədən yuxarı olan isti günlərin sayı üç həftə artıb.

İngiltərənin Christian Aid yardım təşkilatının araşdırması göstərir ki, Qərbi Afrikadakı kakao fermerləri iqlim dəyişikliyinin təsirlərinə qarşı həssasdır.

Məlumatlara görə, 2023-cü ildə şiddətli yağışlar, 2024-cü ildə isə quraqlıq kakao istehsalına mənfi təsir göstərib. Christian Aid təşkilatının nümayəndəsi Osai Ojigho vurğulayıb ki, kakao istehsalı dünyanın ən yoxsul bölgələrində yaşayan insanlar üçün əsas dolanışıq mənbəyidir və iqlim dəyişikliyi bu mənbəni təhlükə altına qoyur.

Kakao qiymətləri rekord həddə çatıb

İstehsalın azalması qlobal kakao bazarında böyük qiymət artımına səbəb olub. 2023-cü ilin sonlarından etibarən Londra və Nyu-York birjalarında kakao qiymətləri sürətlə yüksəlib. Nyu-York birjasında bir ton kakaonun qiyməti 10 min dolları keçib, dekabr ayında isə 12 min 500 dollar ilə rekord həddə çatıb.

Bundan əvvəl uzun illər 2-3 min dollar arasında dəyişən qiymətlər şokolad istehsalçılarını çətin vəziyyətə salıb. İsveçrənin Lindt & Sprüngli şirkəti artan xammal xərcləri səbəbindən 2024-cü ildə şokolad qiymətlərini yenidən artıracağını açıqlayıb.

Missisipi Dövlət Universitetinin professoru Narcisa Pricope bildirib ki, kakao istehsalı xüsusilə quraqlıq səbəbilə "mövcudluq təhlükəsi" ilə üz-üzədir.

BMT-nin Səhralaşma ilə Mübarizə Konvensiyası çərçivəsində aparılan araşdırmalara əsasən, son 30 ildə dünya quru ərazilərinin dörddə üçü daha da quraqlaşıb. Alimlər bunun əsas səbəbinin istixana qazı emissiyaları olduğunu bildirirlər.

Pricope qeyd edib ki, quraqlıqla mübarizə təkcə şokoladı qorumaq üçün deyil, həm də planetin həyatın davamlılığını təmin etməsi üçün vacibdir.