Sosial media insan psixikasını POZUR?

Sosial media, videooyunlar və zəif zehni sağlamlıq arasındakı əlaqə şişirdilmiş ola bilər. 

“Cebheinfo.az” “Euronews”-a istinadən xəbər verir ki, Mançester Universitetinin yeni bir araşdırması bunu göstərib. Belə ki, sosial media istifadəsinin artması və ya daha tez-tez videooyun oynamağın növbəti il ərzində narahatlıq və ya depressiya simptomlarını artırdığına dair heç bir dəlil tapılmayıb.

Tədqiqatçılar bildiriblər ki, bu tapıntılar bu texnologiyalarla keçirilən vaxtın zərərli olduğuna dair ümumi inancı şübhə altına alır və onların istifadəsində konteksti və fərdi fərqləri nəzərə alan daha incə bir yanaşmaya ehtiyac olduğunu vurğulayır.

"Ailələrin narahat olduğunu bilirik, amma tapıntılarımız sadəcə sosial mediada vaxt keçirməyin və ya oyun oynamağın zehni sağlamlıq problemlərinə səbəb olduğu fikrini dəstəkləmir; bu, daha mürəkkəbdir", - deyə araşdırmanın baş müəllifi Qiqi Çenq qeyd edib.

Araşdırmada üç məktəb ili ərzində 11-14 yaş arası 25.000 şagirdin məlumatları təhlil edilib, onların sosial media vərdişləri, oyun tezliyi və narahatlıq və əhval-ruhiyyənin aşağı olması kimi simptomlar izlənilib.

Tədqiqatçılar qrupu sosial media istifadəsinin təbiətinin (sosiallaşma kimi aktiv və ya passiv, məsələn, "doomscrolling") fərq yaradıb-yaratmadığını araşdırıb, lakin ümumi mənzərənin eyni olduğunu aşkar edib. İstifadə vərdişlərinin təkcə özü əqli sağlamlıq problemlərinə səbəb olmadığı görünür.

Tədqiqatda sosial medianın potensial mənfi təsirləri çox vaxt həddindən artıq vurğulandığı, sosial əlaqələr, paylaşılan təcrübələr və özünüifadə kimi potensial faydaların isə daha az öyrənildiyi aşkarlanıb.

Mançester Universitetinin komandası bu mövzuda əvvəlki tədqiqatları da nəzərdən keçirib. Bu tədqiqatlar tez-tez sosial media istifadəsi, videooyunlar və əqli sağlamlıq problemləri arasında birbaşa əlaqə olduğunu iddia edirdi.

Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, hazırkı tədqiqatlar sosial media və oyunların narahatlığa və digər əqli sağlamlıq vəziyyətlərinə necə təsir edə biləcəyinə diqqət yetirsə də, münasibətlərin tərsinə çevrilməsi ehtimalını tez-tez nəzərdən qaçırır.

Tədqiqatçıların fikrincə, narahatlıq, depressiya simptomları olan yeniyetmələr rahatlıq və ya əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsi üçün sosial mediaya müraciət edə bilər və həmçinin emosional stressdən qaçmaq üçün oyun oynaya bilərlər.

"Tapıntılarımız göstərir ki, gənclərin sosial media və oyun seçimləri onların rifahı və əhval-ruhiyyəsindən təsirlənə bilər, lakin bunun əksi mütləq deyil", - deyə tədqiqatın həmmüəllifi Nil Hamfri bildirib.

O əlavə edib ki, texnologiyanın özünü günahlandırmaqdansa, gənclərin internetdə nə etdiklərinə, kiminlə əlaqə qurduqlarına və gündəlik həyatlarında özlərini nə dərəcədə dəstəkləndiklərini hiss etdiklərinə diqqət yetirilməlidir.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Avropa Regional Ofisinin son hesablamalarına görə, uşaqların və gənclərin zehni sağlamlığı zamanla pisləşir.

ÜST-nin Avropa Bölgəsində 0-19 yaş arası 30 milyondan çox uşaq və yeniyetmə və ya təxminən hər yeddi nəfərdən biri zehni pozğunluqla yaşayır.

Agentlik xəbərdarlıq edir ki, təsir o qədər əhəmiyyətlidir ki, zehni və maddə istifadəsi pozğunluqları 0-29 yaş arası insanlar arasında xəstəlik yükünün əsas səbəbidir.

Yeniyetmələr arasında yayılma daha da yüksəkdir: hər beş nəfərdən birindən çoxunda zehni pozğunluq var və bu rəqəm son 15 ildə təxminən üçdə bir artıb.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin