Icma.az
close
up
RU
SSRİ nin ilk kosmonavtı Yuri Qaqarin öldü, yoxsa öldürüldü? Müəmmalar davam edir

SSRİ nin ilk kosmonavtı Yuri Qaqarin öldü, yoxsa öldürüldü? Müəmmalar davam edir

Oxumeni.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

SSRİ-nin ilk kosmonavtı Yuri Qaqarin öldü, yoxsa öldürüldü? Müəmmalar davam edir

27 mart 1968-ci ildə Yuri Qaqarin böyük yoldaşı, inspektor Vladimir Seryoginlə UTI MiQ-15 təyyarəsində təlim uçuşu etməli idi. Saat 10:18-də havaya qalxdıq. Uçuş missiyası sadə akrobatik manevrləri yerinə yetirməkdən ibarət idi və təxminən 20 dəqiqə çəkəcəyi gözlənilirdi. Lakin hələ bu müddət bitməmiş, saat 10:30-da Qaqarin aerodromuna qayıtmaq üçün icazə istədi. İcazə verildi, bundan sonra efirə sükut çökdü. Dərhal axtarışa başladılar. Üç saat sonra, saat 14:30-da Kirjaç yaxınlığındakı Novoselovo kəndi yaxınlığında MiQ-15-in qalıqları tapıldı. Pilotların isə həlak olduğu məlum oldu.

SSRİ-ni sarsıdan faciə bağlı araşdırma uzun müddət davam etdi və 29 cilddən ibarət materiallar yığıldı. Ən fantastik versiyalar irəli sürüldü, lakin onların heç biri Yerdəki ilk kosmonavtın ölümünün səbəbini izah etmədi.

İddialara görə, hava şarı ilə toqquşma nəticəsində o, təyyarənin tavanı zədələnib və pilotlar huşlarını itiriblər. Lakin qalıqlar arasında hava şarına aid heç nə tapılmadı. və mütəxəssislər təyyarənin tavanının yerə dəydikdən sonra qırıldığını müəyyən etdilər. Pilotlar 4,5 min metr hündürlükdə eyni zamanda huşunu itirə bilməzdilər. Digər bir ehtimala görə reaktiv təyyarə ilə toqquşma baş verib. Həqiqətən də, həmin vaxt iki reaktiv təyyarə Ramenskoye aerodromundan havaya qalxmışdı. Amma birincisi Qaqarin sağ olanda aerodromuna qayıdıb, ikincisi isə MiQ-15 radarlardan gözdən itdikdən 40 dəqiqə sonra havaya qalxıb.
Digər versiyaya görə, uçuş zamanı təyyarənin salonunda təzyiq azalıb və pilotlar yenidən huşlarını itiriblər.

Qaqarinin ölümünü araşdıran komissiyanın üzvü Arseni Mironov jurnalistlərə MiQ-15-in qəzaya uğramasının əsl səbəblərini yalnız 2014-cü ildə söylədi. O, “özü üçün” qeydlər apardı və başa düşdü ki, yeganə ağlabatan versiya, Qaqarinin “MiQ” təyyarəsi havaya qalxdıqdan cəmi 3 dəqiqə sonra “Ulduz şəhəri” aerodromundan havaya qalxan təyyarə ilə toqquşması ola bilər. Faciəyə həmin gün baş verən bir sıra qanun pozuntuları səbəb olub: Qaqarin saat 9-da havaya qalxmalı idi, lakin onun həmkarı Seregin yarım saat gecikib. Nəticədə Qaqarin-Seregin cütü saat 10:18-də havaya qalxıb.
Onlardan 3 dəqiqə sonra pilot Andreyev cədvəl üzrə təyyarəsini hava qaldırıb. Uçuşlar arasındakı interval əslində ən azı 30 dəqiqə olmalı idi.
Pilotlar hava proqnozu ilə tanış deyildilər. Uçuş missiyası buludların olmamasını tələb edirdi. Əslində, isə hava buludlu idi. Bütün bunlar isə faciəyə səbəb oldu.

Ölümün rəsmi versiyaları ilə yanaşı, qeyri-rəsmi versiyalar da ortaya çıxdı. Qaqarini sevirdilər və xalq onun ölümündə yüksək vəzifəli zabitləri günahlandırırdı. Paxıllıq və qisas haqqında danışırdılar. İddia edilirdi ki, faciə Mərkəzi Komitənin göstərişi ilə, guya Qaqarin Brejnevlə mübahisə etdiyi üçün törədilib.

İstintaqın olduqca qorxaqcasına və sanki kimləri isə qəzəbləndirməmək üçün aparılması əhali arasında çoxsaylı şübhələrin, söz-söhbətin yaranmasına səbəb olmuşdu. Bu da əsassız deyildi

Aerodromun əməkdaşları Qaqarin-Seregin cütünün uçuşunu radar ekranlarında müşahidə etməli idilər. Lakin lokatorlarda heç kim yox idi.
Eyni otaqdakı kamera təyyarələrin ekrandakı mövqeyini daim qeyd etməli idi. Amma orada film yox idi.
UTI MiQ-15 təyyarəsi qara qutu ilə təchiz olunmamışdı, lakin onda təyyarənin hündürlüyünü və sürətini qeyd edən bir cihaz olan barospeedoqraf var idi. Lakin onun boşaldıldığı məlum olub.
Həyəcanlı səslə Qaqarinin son sözləri: "Hündürlük iki min!" rəsmi hesabatdan silinib. Guya kimin danışdığı bəlli olmadığı üçün - çağırış işarəsi verilməyib.Təyyarə 50 dərəcə bucaq altında yerə çırpılıb.
Həqiqəti aşkar etməyə çalışanlar barədə isə bu müəmmanın açılmasını istəməyənlər Breşnevə şikayət məktubu yazmışdılar. Guya həmin adamlar bu işdə günahkarı axtramaqla Qaqarınin həlak olması ətrafında hay-küy qaldıraraq dövləti gözdən salmağa çalışırdılar. Nəticədə Brejnevin göstərişi ilə əlavə araşdırma qadağan edildi.


Dəfn mərasimi faciədən sonra üçüncü gündə baş tutub. Ölkə rəhbərliyi faciə ilə bağlı hökumətə qarşı iğtişaşlardan qorxurdular, ona görə də həmin gün Moskvada çoxlu sayada əsgər gətirilmişdi. Martın 29-da xalqı Qaqarini və Seregini son mənzilə yola salmaq üçün meydana yığışmışdılar. Mərkəzi Zabitlər Evində Yuri Qaqarinin və Vladimir Seryoginin küllərinin olduğu qablar nümayiş etdirilib. Növbə uzun idi, martın 30-u saat 12:30-a qədər ilk kosmonavtla vidalaşmağa 40 mindən çox insan gəldi.

Vidalaşdıqdan sonra Qaqarinin və Sereqinin külü olan qablar zirehli transportyor tərəfindən yavaş-yavaş Qızıl Meydana yola düçdüş. Dəfn mərasimində mərhum pilotların mükafatlarını daşıyan hərbi qulluqçular rəhbərlik edirdi, arxa cəbhədə isə qohumları, partiya işçiləri və kosmonavt dostları iştirak edirdi. Bütün marşrut boyu on minlərlə insan dayanmışdı. Saat 14:30-da Kremlin divarındakı yuvalara küllü qablar qoyuldu. Bütün ölkə bir anlıq sükuta qərq oldu. Sonra taxçalar möhürləndi .Qaqarin və Sereqinin şərəfinə yaylım atəşi aşıldı və hərbçilər Kreml divarının yanından keçdilər.

Beləliklə SSRİ-nin ilk kosmonavtının ölüm səbəbləri bu günə kimi açılmamış qalıb və çox güman ki, heç vaxt da bu sirr açılmayacaq. Bütün bunlar da onu deməyə əsas verir ki, Qaqarinin ölümünə səbəbi onun Brejnevlə mübahisəsi ola bilər. Çünki o vaxt ölkəni idarə edən rəhbərlə mübahisə digər yüksək səviyyəli dövlət rəsmilərini də ona qarşı analoji hərəkət etməyə, hərc-mərcliyə gətirib çıxara və Brejnevi hörmətdən sala bilərdi. Buna isə SSRİ KQB-si laqeyd qala bilməzdi. Hər halda Qaqarinin uçuşuna lokator vasitəsi ilə nəzarət edilməməsi, uşuşu izləyən və onu çəkən foto-kamerada lentin olmaması təsadüfi ola bilməzdi. Məntiqlə bu deyilənlər təsadüfi olsaydı, onda hökmən günahkarlar buna görə cəzalandırılacaqdı. Amma baş verən faciəyə görə cavabdeh olanlardan heç kim cəzalandırılmadı... Görünür Qaqarinin ölümü SSRİ xüsusi xidmət orqanları tərəfindən öncədən planlaşdırılmışdı və artıq onun sağ qalması SSRİ-ni idarə edənlərə sərf eləmirdi...

Əziz Mustafa, Oxuməni.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:239
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 29 Mart 2025 15:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri