Sükutdan qorxan insanlar: Niyə həmişə nəyəsə baxmağa ehtiyac duyuruq?

Bir neçə il əvvəl avtobusda və ya parkda oturan insanların ətrafı izlədiyini, fikrə getdiyini görmək adi hal idi. Bu gün isə vəziyyət tamamilə dəyişib. İnsanlar bir neçə dəqiqə boş qalan kimi telefonlarına sarılır, sosial şəbəkələri vərəqləyir və ya video izləməyə başlayırlar. Sanki müasir insan sükutla tək qalmaqdan qorxur.

Psixoloqların fikrincə, bunun əsas səbəblərindən biri insan beyninin daim informasiya qəbul etməyə alışmasıdır. Sosial şəbəkələr, qısa videolar və bildirişlər beyində müvəqqəti məmnunluq hissi yaradır. Nəticədə insan sakit bir an yaşadıqda özünü narahat hiss edir və yenidən telefona üz tutur.

Araşdırmalar göstərir ki, bir çox insan növbədə gözləyərkən, ictimai nəqliyyatda olarkən və hətta dostları ilə söhbət zamanı belə telefonunu yoxlamaq ehtiyacı hiss edir. Bu vərdiş zamanla diqqətin zəifləməsinə, düşünmək qabiliyyətinin azalmasına və insanın öz daxili dünyasından uzaqlaşmasına səbəb olur.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, insanın bəzən sükut içində qalması psixoloji sağlamlıq üçün vacibdir. Sakitlik zamanı beyin gün ərzində əldə etdiyi məlumatları emal edir, insan isə öz hiss və düşüncələrini daha yaxşı dərk edə bilir. Buna görə də bir çox ölkələrdə “rəqəmsal detoks” anlayışı populyarlıq qazanmağa başlayıb. İnsanlar müəyyən müddət telefon və internetdən uzaq qalaraq özlərinə vaxt ayırmağa çalışırlar.

Maraqlıdır ki, texnologiya insanları bir-birinə bağlamaq məqsədi ilə yaradılsa da, bəzi hallarda insanın özü ilə ünsiyyət qurmasına mane olur. Halbuki yaradıcı fikirlər, mühüm qərarlar və daxili rahatlıq çox vaxt məhz sakit anlarda yaranır.

Bəlkə də müasir insanın ən böyük ehtiyaclarından biri yeni məlumat deyil, bir neçə dəqiqəlik sükutdur. Çünki insan yalnız sükut içində özünü həqiqətən eşidə bilir.

Natavan Həsənova,

BDU, Jurnalistika fakültəsinin IV kurs tələbəsi