Süni intellekt quşları “səsləri” ilə tanımağı öyrənib...

...Qərbi Virciniya Universitetinin ornitoloqları ABŞ Balıq və Vəhşi Təbiət Xidməti ilə əməkdaşlıqda nadir quş populyasiyalarının bioakustik monitorinqi üçün innovativ bir metod hazırlayıblar.

SİA xəbər verir ki, Hitech-in məlumatına görə, alimlər əvvəllər çox vaxt tələb edən müəyyən fərdlərin izlənilməsi prosesini avtomatlaşdırıblar.

Quşların miqrasiyasını və sağ qalmasını öyrənmək üçün ənənəvi üsullara radio mayaklarının bantlanması və ya bərkidilməsi daxildir.

Bunu etmək üçün tədqiqatçılar vəhşi quşları torlarla tutmalıdırlar ki, bu da heyvanlara ciddi fiziki və psixoloji stress yaradır və bəzən xəsarətlərə səbəb olur.

Lakin əl ilə səs monitorinqi bioloqların meşədə oxuyan quşların eyni quş, yoxsa eyni növün fərqli fərdləri olduğunu müəyyən etməsinə mane oldu.

Yeni neyron şəbəkəsi bu problemi təmas olmadan həll edir. Tərtibatçılar süni intellektini populyasiyası sürətlə azalan nadir köçəri quş olan mavi cingiltərə (Setophaga cerulea)-nın səs yazıları dəstindən istifadə edərək öyrədiblər.

Proqram səs fayllarını zamanla tezlik və intensivliyi göstərən vizual spektroqramlara çevirir.

Süni intellekt insan eşitməsindən gizlədilən mahnıların incə mikrostrukturlarını təhlil edir: fasilələrin fərdi müddəti, tezlik modulyasiyaları və trillərdə hecaların unikal kombinasiyaları. Testlər göstərdi ki, alqoritm küləyin və ya keçən avtomobillərin fon səs-küyünə qarşı ucuz səs yazıcısı ilə qeydlər aparıldıqda belə, spesifik erkək quşları dəqiq müəyyən edir.

"Səs" tanıma dəqiqliyi 90 faiz idi və bu, metodu fiziki mikroçipləşdirməyə etibarlı alternativ halına gətirir. Texnologiyanın tətbiqi ekoloqlara muxtar akustik stansiyalardan istifadə edərək dünyanın hər yerində qorunan quş növlərinin hərəkətlərini gecə-gündüz izləməyə imkan verəcək.

Alimlər populyasiya ölçülərini dəqiq hesablaya, spesifik cütlüklərin yuva qurma ərazilərinin sərhədlərini müəyyən edə və vəhşi təbiətə heç bir müdaxilə etmədən qorunan ərazilərin effektivliyini qiymətləndirə biləcəklər.

Əli Babayev