Icma.az
close
up
RU
Süni zəlzələlər və sunami təhlükəsi Təsadüf, yoxsa qlobal təzyiq planı?

Süni zəlzələlər və sunami təhlükəsi Təsadüf, yoxsa qlobal təzyiq planı?

Icma.az bildirir, Milli.az saytına əsaslanaraq.

Son günlərdə dünyanın müxtəlif bölgələrində baş verən güclü zəlzələlər və ardınca gələn sunami xəbərdarlıqları beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq yaradıb.

Meksika və Yaponiyada sunami təhlükəsi ilə bağlı rəsmi xəbərdarlıqlar edilib, eyni zamanda Türkiyədə də zəlzələ qeydə alınıb. Bu təbii fəlakətlər zənciri bəzi ekspert və müşahidəçiləri belə bir sual üzərində düşünməyə vadar edir.

Bu təsadüfmü, yoxsa planlı təzyiq aləti?

Bəzi analitiklər hesab edirlər ki, yeraltı nüvə sınaqları yalnız hərbi yoxlamalar üçün deyil, həm də geosiyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə olunur. Belə sınaqların dəniz dibi və ya tektonik qırılma nöqtələrində aparılması süni zəlzələlərin yaranmasına, nəticədə isə sunami təhlükəsinin meydana çıxmasına səbəb ola bilər. Hazırda bu tip fəaliyyətlərin hansı ölkələr tərəfindən həyata keçirildiyi rəsmi olaraq təsdiqlənməsə də, müxtəlif mənbələrdə ABŞ, Rusiya və Çin kimi güclərin bu texnologiyaya sahib olduğu iddia olunur.

Daha maraqlı məqam isə ABŞ-nin prezidenti Donald Trampın Rusiya lideri Vladimir Putinə verdiyi "10 günlük möhlət" xəbərinin mediada yayılmasıdır. Bu bəyanatın ardınca geosiyasi gərginlik fonunda baş verən zəlzələlər və sunami təhlükələri bəziləri tərəfindən birbaşa bağlılıq kimi qiymətləndirilir. Bəzi ekspertlər qeyd edirlər ki, bu cür təbii fəlakətlərin bəzən siyasi mesaj daşıyan vasitələrə çevrilməsi mümkündür.

Süni zəlzələlər necə yaradıla bilər?

Mütəxəssislərə görə, süni zəlzələ yaratmaq üçün yüksək partlayış gücünə malik cihazlar yerin dərin qatlarında aktivləşdirilməlidir. Ən çox istifadə edilən üsul yeraltı nüvə sınaqlarıdır. Bu cür partlayışlar süni olaraq tektonik gərginliyi artıraraq zəlzələnin baş verməsinə təkan verə bilər. Lakin bu proses olduqca risklidir və ətraf mühitə dağıdıcı təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən beynəlxalq səviyyədə qadağandır və ciddi nəzarət altındadır.

Bəs məqsəd nədir?

Əgər bu iddialar doğrudursa, süni zəlzələlər vasitəsilə strateji bölgələrə təzyiq göstərmək, siyasi qərarları təsirləndirmək, enerji yollarını idarə etmək və ya sadəcə güc nümayiş etdirmək məqsədi daşıya bilər.

Hazırkı vəziyyət təbii hadisələrin arxasında insan faktorunun olub-olmaması sualını yenidən gündəmə gətirir. Bu sualların cavabı isə yalnız daha geniş beynəlxalq araşdırmalar və şəffaf məlumat mübadiləsi ilə tapıla bilər.

Asya
Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:112
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 01 Avqust 2025 02:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see311

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see308

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see306

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see305

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see296

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see291

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see287

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see262

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see258

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see254

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see251

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see251

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see249

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see240

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see238

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see237

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see236

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see207

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri