Icma.az
close
up
RU
Süni zəlzələlər və sunami təhlükəsi Təsadüf, yoxsa qlobal təzyiq planı?

Süni zəlzələlər və sunami təhlükəsi Təsadüf, yoxsa qlobal təzyiq planı?

Icma.az bildirir, Milli.az saytına əsaslanaraq.

Son günlərdə dünyanın müxtəlif bölgələrində baş verən güclü zəlzələlər və ardınca gələn sunami xəbərdarlıqları beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq yaradıb.

Meksika və Yaponiyada sunami təhlükəsi ilə bağlı rəsmi xəbərdarlıqlar edilib, eyni zamanda Türkiyədə də zəlzələ qeydə alınıb. Bu təbii fəlakətlər zənciri bəzi ekspert və müşahidəçiləri belə bir sual üzərində düşünməyə vadar edir.

Bu təsadüfmü, yoxsa planlı təzyiq aləti?

Bəzi analitiklər hesab edirlər ki, yeraltı nüvə sınaqları yalnız hərbi yoxlamalar üçün deyil, həm də geosiyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə olunur. Belə sınaqların dəniz dibi və ya tektonik qırılma nöqtələrində aparılması süni zəlzələlərin yaranmasına, nəticədə isə sunami təhlükəsinin meydana çıxmasına səbəb ola bilər. Hazırda bu tip fəaliyyətlərin hansı ölkələr tərəfindən həyata keçirildiyi rəsmi olaraq təsdiqlənməsə də, müxtəlif mənbələrdə ABŞ, Rusiya və Çin kimi güclərin bu texnologiyaya sahib olduğu iddia olunur.

Daha maraqlı məqam isə ABŞ-nin prezidenti Donald Trampın Rusiya lideri Vladimir Putinə verdiyi "10 günlük möhlət" xəbərinin mediada yayılmasıdır. Bu bəyanatın ardınca geosiyasi gərginlik fonunda baş verən zəlzələlər və sunami təhlükələri bəziləri tərəfindən birbaşa bağlılıq kimi qiymətləndirilir. Bəzi ekspertlər qeyd edirlər ki, bu cür təbii fəlakətlərin bəzən siyasi mesaj daşıyan vasitələrə çevrilməsi mümkündür.

Süni zəlzələlər necə yaradıla bilər?

Mütəxəssislərə görə, süni zəlzələ yaratmaq üçün yüksək partlayış gücünə malik cihazlar yerin dərin qatlarında aktivləşdirilməlidir. Ən çox istifadə edilən üsul yeraltı nüvə sınaqlarıdır. Bu cür partlayışlar süni olaraq tektonik gərginliyi artıraraq zəlzələnin baş verməsinə təkan verə bilər. Lakin bu proses olduqca risklidir və ətraf mühitə dağıdıcı təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən beynəlxalq səviyyədə qadağandır və ciddi nəzarət altındadır.

Bəs məqsəd nədir?

Əgər bu iddialar doğrudursa, süni zəlzələlər vasitəsilə strateji bölgələrə təzyiq göstərmək, siyasi qərarları təsirləndirmək, enerji yollarını idarə etmək və ya sadəcə güc nümayiş etdirmək məqsədi daşıya bilər.

Hazırkı vəziyyət təbii hadisələrin arxasında insan faktorunun olub-olmaması sualını yenidən gündəmə gətirir. Bu sualların cavabı isə yalnız daha geniş beynəlxalq araşdırmalar və şəffaf məlumat mübadiləsi ilə tapıla bilər.

Asya
Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:119
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 01 Avqust 2025 02:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see371

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see353

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see322

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see303

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see282

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see272

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see265

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see255

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see250

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see239

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see239

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see238

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see236

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see235

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see226

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see214

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see210

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see205

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see203
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri