Icma.az
close
up
RU
Suriyada yeni oyun: Ankaranın planını kim və niyə pozur?

Suriyada yeni oyun: Ankaranın planını kim və niyə pozur?

Olke.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Pərdəarxası planlar və geosiyasi hesablar...

Suriyada son günlər müşahidə olunan gərginliyin artması təsadüfi deyil və bunu yalnız lokal təhlükəsizlik insidentləri kimi qiymətləndirmək yanlış olardı. Proseslərin arxasında bir neçə paralel plan və regional–qlobal maraqların toqquşması dayanır. Əsas məqsəd isə bölgədə formalaşmaqda olan yeni balansı pozmaq və Suriyanın post-müharibə mərhələsində sabitliyə doğru irəliləməsinin qarşısını almaqdır.

“Terrorsuz Türkiyə” strategiyasına zərbə cəhdi

Mürəkkəbləşmənin birinci və ən vacib səbəbi Ankaranın irəli sürdüyü “Terrorsuz Türkiyə” konsepsiyasını və PKK/YPG/PYD terror xəttini regiondan birdəfəlik çıxarmaq planını pozmaq cəhdləridir. Bu strategiya təkcə Türkiyənin milli təhlükəsizliyi üçün deyil, bütövlükdə Suriyanın ərazi bütövlüyü və Yaxın Şərqdə uzunmüddətli sabitlik baxımından ciddi əhəmiyyət daşıyır.
Lakin bu plan bir sıra regional və regiondankənar güclərin maraqlarına uyğun gəlmir. Həmin aktorlar uzun illər PKK/YPG/PYD terror strukturundan geosiyasi və geoekonomik alət kimi istifadə ediblər. Bu təşkilat vasitəsilə Türkiyəyə təzyiq göstərmək, Ankaranı zəiflətmək, daxili böhranlara sürükləmək və bölgədə öz şərtlərini diktə etmək mümkün olub. Belə bir “kartın” əldən çıxması həmin qüvvələri ciddi şəkildə narahat edir.

Türkiyənin Suriyada artan rolu və narahatlıq yaradan balans

İkinci mühüm amil Türkiyənin Suriyada Əsəd rejimindən sonrakı mərhələdə daha dominant aktora çevrilməsi perspektividir. Ankara Suriyanın vahidliyinin qorunması, dövlət institutlarının bərpası və təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılmasında hərbi və siyasi güc kimi çıxış edir. Bu isə müəyyən dairələr tərəfindən qəbul edilmir.

Dəməşq yeni mərhələdə ölkənin bütövlüyünü qorumaq və daxili həmrəyliyi təmin etmək üçün etnik və dini qruplarla dialoqa getmək, mərkəzi hakimiyyətə etimad yaratmaq xəttini seçib. Türkiyə bu prosesdə həm təhlükəsizlik təminatçısı, həm də siyasi vasitəçi kimi aktiv rol oynayır. Məhz bu aktivlik bəzi regional oyunçuların planlarını alt-üst edir.

SDG ilə razılaşma və sabotaj cəhdləri

Dəməşq hökumətinin kürdləri təmsil edən SDG ilə danışıqlara gedərək müəyyən razılaşma əldə etməsi Suriyada sabitlik üçün mühüm addım idi. Lakin kənar qüvvələr bu razılaşmanın, xüsusilə də Ankaranın prosesdə aktiv iştirakı ilə real nəticə verməsinin qarşısını almağa çalışırlar.
Son günlər Hələbdə SDG/YPG/PYD qüvvələri ilə baş verən qarşıdurmalar və Suriya ordusunun onlara qarşı məhdud hərbi əməliyyat keçirməsi məhz bu sabotaj cəhdlərinə verilən sərt mesaj kimi dəyərləndirilməlidir. Dəməşqin qətiyyətli mövqeyi və Ankaranın koordinasiyalı səyləri nəticəsində bu planın genişlənərək bütün Suriyanı əhatə etməsinə imkan verilmədi. Beləliklə, hazırkı mərhələdə bu ssenari iflasa uğradı.

Köhnə metodlar, yeni oyunlar

Bununla belə, təhlükənin tam aradan qalxdığını demək tezdir. PYD təmsilçisi Salih Müslimin son açıqlamaları göstərir ki, həmin qüvvələr öz məqsədlərinə çatmaq üçün növbəti mərhələdə yeni oyunlara əl ata bilərlər. Bu, artıq sınaqdan çıxarılmış metodlardır.

Əvvəllər də Suriyada daxili parçalanmanı dərinləşdirmək üçün druzlarla hökumət qüvvələri arasında toqquşmalar yaradılıb, dini və milli zəmində gərginlik qızışdırılıb, məscidlərdə partlayışlar törədilib, nüsayrilərin yaşadığı bölgələrdə məqsədli destabilizasiya cəhdləri edilib.
Bu hadisələrin hamısı süni şəkildə idarə olunan xaos yaratmaq və Suriyanın mərkəzi hakimiyyət ətrafında toparlanmasının qarşısını almaq məqsədi daşıyıb.

Sabitlik asan olmayacaq, amma  proses Ankaranın nəzarətindədir

Bütün bunlar onu göstərir ki, Suriyada qısa müddətdə tam sabitliyin bərqərar olacağından danışmaq hələ tezdir. Proseslər mürəkkəbdir və çoxsaylı aktorların maraqları toqquşur. Bununla belə, sabitliyə doğru real səylər mövcuddur və bu səylərin mərkəzində Ankara dayanır.
Hesab etmək olar ki, Türkiyə bölgədə oynanan oyunları doğru oxuyur və adekvat addımlar atır. Həm hərbi, həm diplomatik, həm də təhlükəsizlik müstəvisində atılan addımlar Suriyada parçalanma ssenarilərinin qarşısını almağa yönəlib. Qarşıdakı dövrdə də oxşar təxribatların istisna olunmadığı şəraitdə məhz bu çevik və praqmatik yanaşma bölgənin taleyini müəyyən edəcək əsas faktorlardan biri olacaq.

Mürtəza

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:217
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2026 15:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see327

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see309

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see298

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see285

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see279

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see275

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see265

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see247

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see245

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see239

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see238

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see237

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see236

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see231

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see225

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see224

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see217

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see193

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see186

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri