Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Suriyada yeni oyun: Ankaranın planını kim və niyə pozur?

Suriyada yeni oyun: Ankaranın planını kim və niyə pozur?

Olke.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Pərdəarxası planlar və geosiyasi hesablar...

Suriyada son günlər müşahidə olunan gərginliyin artması təsadüfi deyil və bunu yalnız lokal təhlükəsizlik insidentləri kimi qiymətləndirmək yanlış olardı. Proseslərin arxasında bir neçə paralel plan və regional–qlobal maraqların toqquşması dayanır. Əsas məqsəd isə bölgədə formalaşmaqda olan yeni balansı pozmaq və Suriyanın post-müharibə mərhələsində sabitliyə doğru irəliləməsinin qarşısını almaqdır.

“Terrorsuz Türkiyə” strategiyasına zərbə cəhdi

Mürəkkəbləşmənin birinci və ən vacib səbəbi Ankaranın irəli sürdüyü “Terrorsuz Türkiyə” konsepsiyasını və PKK/YPG/PYD terror xəttini regiondan birdəfəlik çıxarmaq planını pozmaq cəhdləridir. Bu strategiya təkcə Türkiyənin milli təhlükəsizliyi üçün deyil, bütövlükdə Suriyanın ərazi bütövlüyü və Yaxın Şərqdə uzunmüddətli sabitlik baxımından ciddi əhəmiyyət daşıyır.
Lakin bu plan bir sıra regional və regiondankənar güclərin maraqlarına uyğun gəlmir. Həmin aktorlar uzun illər PKK/YPG/PYD terror strukturundan geosiyasi və geoekonomik alət kimi istifadə ediblər. Bu təşkilat vasitəsilə Türkiyəyə təzyiq göstərmək, Ankaranı zəiflətmək, daxili böhranlara sürükləmək və bölgədə öz şərtlərini diktə etmək mümkün olub. Belə bir “kartın” əldən çıxması həmin qüvvələri ciddi şəkildə narahat edir.

Türkiyənin Suriyada artan rolu və narahatlıq yaradan balans

İkinci mühüm amil Türkiyənin Suriyada Əsəd rejimindən sonrakı mərhələdə daha dominant aktora çevrilməsi perspektividir. Ankara Suriyanın vahidliyinin qorunması, dövlət institutlarının bərpası və təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılmasında hərbi və siyasi güc kimi çıxış edir. Bu isə müəyyən dairələr tərəfindən qəbul edilmir.

Dəməşq yeni mərhələdə ölkənin bütövlüyünü qorumaq və daxili həmrəyliyi təmin etmək üçün etnik və dini qruplarla dialoqa getmək, mərkəzi hakimiyyətə etimad yaratmaq xəttini seçib. Türkiyə bu prosesdə həm təhlükəsizlik təminatçısı, həm də siyasi vasitəçi kimi aktiv rol oynayır. Məhz bu aktivlik bəzi regional oyunçuların planlarını alt-üst edir.

SDG ilə razılaşma və sabotaj cəhdləri

Dəməşq hökumətinin kürdləri təmsil edən SDG ilə danışıqlara gedərək müəyyən razılaşma əldə etməsi Suriyada sabitlik üçün mühüm addım idi. Lakin kənar qüvvələr bu razılaşmanın, xüsusilə də Ankaranın prosesdə aktiv iştirakı ilə real nəticə verməsinin qarşısını almağa çalışırlar.
Son günlər Hələbdə SDG/YPG/PYD qüvvələri ilə baş verən qarşıdurmalar və Suriya ordusunun onlara qarşı məhdud hərbi əməliyyat keçirməsi məhz bu sabotaj cəhdlərinə verilən sərt mesaj kimi dəyərləndirilməlidir. Dəməşqin qətiyyətli mövqeyi və Ankaranın koordinasiyalı səyləri nəticəsində bu planın genişlənərək bütün Suriyanı əhatə etməsinə imkan verilmədi. Beləliklə, hazırkı mərhələdə bu ssenari iflasa uğradı.

Köhnə metodlar, yeni oyunlar

Bununla belə, təhlükənin tam aradan qalxdığını demək tezdir. PYD təmsilçisi Salih Müslimin son açıqlamaları göstərir ki, həmin qüvvələr öz məqsədlərinə çatmaq üçün növbəti mərhələdə yeni oyunlara əl ata bilərlər. Bu, artıq sınaqdan çıxarılmış metodlardır.

Əvvəllər də Suriyada daxili parçalanmanı dərinləşdirmək üçün druzlarla hökumət qüvvələri arasında toqquşmalar yaradılıb, dini və milli zəmində gərginlik qızışdırılıb, məscidlərdə partlayışlar törədilib, nüsayrilərin yaşadığı bölgələrdə məqsədli destabilizasiya cəhdləri edilib.
Bu hadisələrin hamısı süni şəkildə idarə olunan xaos yaratmaq və Suriyanın mərkəzi hakimiyyət ətrafında toparlanmasının qarşısını almaq məqsədi daşıyıb.

Sabitlik asan olmayacaq, amma  proses Ankaranın nəzarətindədir

Bütün bunlar onu göstərir ki, Suriyada qısa müddətdə tam sabitliyin bərqərar olacağından danışmaq hələ tezdir. Proseslər mürəkkəbdir və çoxsaylı aktorların maraqları toqquşur. Bununla belə, sabitliyə doğru real səylər mövcuddur və bu səylərin mərkəzində Ankara dayanır.
Hesab etmək olar ki, Türkiyə bölgədə oynanan oyunları doğru oxuyur və adekvat addımlar atır. Həm hərbi, həm diplomatik, həm də təhlükəsizlik müstəvisində atılan addımlar Suriyada parçalanma ssenarilərinin qarşısını almağa yönəlib. Qarşıdakı dövrdə də oxşar təxribatların istisna olunmadığı şəraitdə məhz bu çevik və praqmatik yanaşma bölgənin taleyini müəyyən edəcək əsas faktorlardan biri olacaq.

Mürtəza

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:222
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2026 15:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see352

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see333

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see313

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see307

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see305

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see297

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see288

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see272

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see272

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see257

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see251

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see242

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see233

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see229

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see228

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see226

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see222

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see217

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see214

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri