Icma.az
close
up
RU
Suriyada yeni oyun: Ankaranın planını kim və niyə pozur?

Suriyada yeni oyun: Ankaranın planını kim və niyə pozur?

Olke.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Pərdəarxası planlar və geosiyasi hesablar...

Suriyada son günlər müşahidə olunan gərginliyin artması təsadüfi deyil və bunu yalnız lokal təhlükəsizlik insidentləri kimi qiymətləndirmək yanlış olardı. Proseslərin arxasında bir neçə paralel plan və regional–qlobal maraqların toqquşması dayanır. Əsas məqsəd isə bölgədə formalaşmaqda olan yeni balansı pozmaq və Suriyanın post-müharibə mərhələsində sabitliyə doğru irəliləməsinin qarşısını almaqdır.

“Terrorsuz Türkiyə” strategiyasına zərbə cəhdi

Mürəkkəbləşmənin birinci və ən vacib səbəbi Ankaranın irəli sürdüyü “Terrorsuz Türkiyə” konsepsiyasını və PKK/YPG/PYD terror xəttini regiondan birdəfəlik çıxarmaq planını pozmaq cəhdləridir. Bu strategiya təkcə Türkiyənin milli təhlükəsizliyi üçün deyil, bütövlükdə Suriyanın ərazi bütövlüyü və Yaxın Şərqdə uzunmüddətli sabitlik baxımından ciddi əhəmiyyət daşıyır.
Lakin bu plan bir sıra regional və regiondankənar güclərin maraqlarına uyğun gəlmir. Həmin aktorlar uzun illər PKK/YPG/PYD terror strukturundan geosiyasi və geoekonomik alət kimi istifadə ediblər. Bu təşkilat vasitəsilə Türkiyəyə təzyiq göstərmək, Ankaranı zəiflətmək, daxili böhranlara sürükləmək və bölgədə öz şərtlərini diktə etmək mümkün olub. Belə bir “kartın” əldən çıxması həmin qüvvələri ciddi şəkildə narahat edir.

Türkiyənin Suriyada artan rolu və narahatlıq yaradan balans

İkinci mühüm amil Türkiyənin Suriyada Əsəd rejimindən sonrakı mərhələdə daha dominant aktora çevrilməsi perspektividir. Ankara Suriyanın vahidliyinin qorunması, dövlət institutlarının bərpası və təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılmasında hərbi və siyasi güc kimi çıxış edir. Bu isə müəyyən dairələr tərəfindən qəbul edilmir.

Dəməşq yeni mərhələdə ölkənin bütövlüyünü qorumaq və daxili həmrəyliyi təmin etmək üçün etnik və dini qruplarla dialoqa getmək, mərkəzi hakimiyyətə etimad yaratmaq xəttini seçib. Türkiyə bu prosesdə həm təhlükəsizlik təminatçısı, həm də siyasi vasitəçi kimi aktiv rol oynayır. Məhz bu aktivlik bəzi regional oyunçuların planlarını alt-üst edir.

SDG ilə razılaşma və sabotaj cəhdləri

Dəməşq hökumətinin kürdləri təmsil edən SDG ilə danışıqlara gedərək müəyyən razılaşma əldə etməsi Suriyada sabitlik üçün mühüm addım idi. Lakin kənar qüvvələr bu razılaşmanın, xüsusilə də Ankaranın prosesdə aktiv iştirakı ilə real nəticə verməsinin qarşısını almağa çalışırlar.
Son günlər Hələbdə SDG/YPG/PYD qüvvələri ilə baş verən qarşıdurmalar və Suriya ordusunun onlara qarşı məhdud hərbi əməliyyat keçirməsi məhz bu sabotaj cəhdlərinə verilən sərt mesaj kimi dəyərləndirilməlidir. Dəməşqin qətiyyətli mövqeyi və Ankaranın koordinasiyalı səyləri nəticəsində bu planın genişlənərək bütün Suriyanı əhatə etməsinə imkan verilmədi. Beləliklə, hazırkı mərhələdə bu ssenari iflasa uğradı.

Köhnə metodlar, yeni oyunlar

Bununla belə, təhlükənin tam aradan qalxdığını demək tezdir. PYD təmsilçisi Salih Müslimin son açıqlamaları göstərir ki, həmin qüvvələr öz məqsədlərinə çatmaq üçün növbəti mərhələdə yeni oyunlara əl ata bilərlər. Bu, artıq sınaqdan çıxarılmış metodlardır.

Əvvəllər də Suriyada daxili parçalanmanı dərinləşdirmək üçün druzlarla hökumət qüvvələri arasında toqquşmalar yaradılıb, dini və milli zəmində gərginlik qızışdırılıb, məscidlərdə partlayışlar törədilib, nüsayrilərin yaşadığı bölgələrdə məqsədli destabilizasiya cəhdləri edilib.
Bu hadisələrin hamısı süni şəkildə idarə olunan xaos yaratmaq və Suriyanın mərkəzi hakimiyyət ətrafında toparlanmasının qarşısını almaq məqsədi daşıyıb.

Sabitlik asan olmayacaq, amma  proses Ankaranın nəzarətindədir

Bütün bunlar onu göstərir ki, Suriyada qısa müddətdə tam sabitliyin bərqərar olacağından danışmaq hələ tezdir. Proseslər mürəkkəbdir və çoxsaylı aktorların maraqları toqquşur. Bununla belə, sabitliyə doğru real səylər mövcuddur və bu səylərin mərkəzində Ankara dayanır.
Hesab etmək olar ki, Türkiyə bölgədə oynanan oyunları doğru oxuyur və adekvat addımlar atır. Həm hərbi, həm diplomatik, həm də təhlükəsizlik müstəvisində atılan addımlar Suriyada parçalanma ssenarilərinin qarşısını almağa yönəlib. Qarşıdakı dövrdə də oxşar təxribatların istisna olunmadığı şəraitdə məhz bu çevik və praqmatik yanaşma bölgənin taleyini müəyyən edəcək əsas faktorlardan biri olacaq.

Mürtəza

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:202
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2026 15:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri