Icma.az
close
up
RU
“Təhsil müddətinin artırılması təhsilin keyfiyyətini yox, məmurların maraqlarını artırır” İlham Əhmədov

“Təhsil müddətinin artırılması təhsilin keyfiyyətini yox, məmurların maraqlarını artırır” İlham Əhmədov

Gununsesi portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Azərbaycanda ümumi təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi məqsədilə məktəb illərinin sayının artırılması mütəmadi olaraq gündəmə gəlir.

Zamanla 10 illik təhsil sistemi 11 ilə keçirildi, hazırda isə 12 illik model müzakirə olunur.

Bəs bu dəyişikliklər təhsilin keyfiyyətinə real təsir göstərirmi, yoxsa daha dərin sistem problemlərinin üstünü örtmək üçünmü nəzərdə tutulur?

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan dosent İlham Əhmədov belə şərh edib:

“Bu, yeni məsələ deyil. Bir neçə il əvvəl də bənzər bir situasiya yaşanmışdı. O zaman təhsil məmurları bildirmişdilər ki, 10 illik məktəb təhsil müddəti azdır. Dedilər ki, əgər biz təhsili 11 illik etsək, uşaqların repetitor yanına getməsinə ehtiyac qalmaz. Amma nəticədə nə baş verdi?

Əvvəllər uşaqlar 10-cu və 11-ci siniflərdə repetitor yanına gedirdilərsə, indi bu proses 9-cu sinifdən başlayır. Yəni, əvvəllər 2 sinif üzrə repetitor problemi var idisə, indi bu, 3 sinifi əhatə edir – 9, 10 və 11.

Bəs bu dəyişikliyin məmurlara nə xeyri oldu?

10 illik təhsilin 11 ilə uzadılması məktəblərdə dərs saatlarının təxminən 10 faiz artmasına gətirib çıxardı. Bu isə müəllim ştatlarının da 10 faiz artırılması deməkdir. Əgər məktəblərdə əvvəllər 150 min müəllim çalışırdısa, indi əlavə olaraq 15 min müəllim ştatı açıldı. Məmurlar əsasən bu hesabı aparırdılar”.

İlham Əhmədovun fikrincə, əvvəllər valideynlər uşaqlarına məktəbdən 2 il repetitor üçün “əlavə dəstək” ala bilirdilərsə, indi bu müddət 3 ilə yüksəlib:

“Yəni, uşaq artıq 3 il repetitor yanına gedəcək. Beləcə, bütün bu sistem məmurların maraqlarına xidmət edir və bu cür təkliflər də əksər hallarda onların yaxın ekspertlərinin dili ilə ictimaiyyətə təqdim olunur.

Formal olaraq deyilir ki, bu təkliflər nazirlik və ya məmurlar tərəfindən yox, guya ictimai ekspertlər tərəfindən irəli sürülür. Halbuki, əsas məqsəd yenə də təhsildəki strukturların genişləndirilməsi və ştatların artırılmasıdır. Məsələn, sabah 12 illik təhsil tətbiq olunsa, yenidən 10 faiz müəllim ştatı artacaq. Bu isə yenə də əlavə vəsait, əlavə yerlər, əlavə idarəetmə resursları deməkdir.

Amma əsas məsələ dəyişmir. Sistemli problemlər olduğu kimi qalır. Uşaqlar yenə də repetitor yanına gedəcəklər – bu dəfə artıq 4 sinif üzrə: 9, 10, 11 və 12.

Hətta təhsil müddəti 15 ilə qədər uzadılsa belə, heç nə dəyişməyəcək. Çünki müəllim dəyişmir, idarəetmə dəyişmir. Eyni səriştəsiz idarəçilər, eyni yanaşma qalır.

Bu gün “sertifikasiya” adı altında zəif müəllimlər sistemdən çıxarılır, amma onların yerinə başqa zəif müəllimlər işə qəbul olunur. Və deyəndə ki, bu zəif müəllimləri yetişdirən ali məktəblərdə islahat aparın, susurlar. Halbuki məsələ kökündə pedaqoji təhsilin keyfiyyəti dayanır. Gərək elə sistem qurulsun ki, pedaqoji universitetləri bitirən gənc müəllimlər artıq mükəmməl biliklə, hazır şəkildə məktəbə gəlsinlər.

Ancaq bu düşünülmür. Əksinə, savadsız gəlsin, iş tapa bilməsin, sertifikasiyadan keçməsin, işdən çıxarılsın – və məmurlar bu prosesi “iş görüntüsü” kimi təqdim etsinlər. Beləliklə də həmin müəllimlər məmurların güzəştinə möhtac olsunlar və müəyyən yollarla onlardan asılı vəziyyətə düşsünlər. Halbuki rəsmi çıxışlarda deyirlər ki, təhsildə güzəştə getmək vətənə xəyanətdir. Amma özləri güzəştlər və şəxsi maraqlar üzərində sistem qururlar.

Onların formalaşdırdığı komanda da bu prinsipə əsaslanır – səriştəsiz adamlar, şəxsi münasibətlər, təcrübəsiz idarəçilər.

Deməli, məsələ məktəb illərinin sayında deyil. Əsas məsələ – keyfiyyətdədir.

Məsələn, bir əsr öncə Qori Seminariyası, Qazax Müəllimlər Seminariyası vardı. Onlar cəmi 2, 3, 4 illik təhsil verirdilər. Amma oradan məzun olanlar bu günün 11 və hətta ali təhsil məzunlarından daha savadlı idilər. Çünki o dövrdə müəllim güclü idi, təhsilə bağlılıq vardı. Uşaq oxumaq istəyirdi, müəllim öyrətmək istəyirdi, ailə də övladının təhsilinə maraq göstərirdi. Bu gün isə nə o müəllim qalıb, nə o idarəetmə, nə də o cəmiyyət münasibəti”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:135
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 15 Avqust 2025 14:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri