Icma.az
close
up
RU
“Təhsil müddətinin artırılması təhsilin keyfiyyətini yox, məmurların maraqlarını artırır” İlham Əhmədov

“Təhsil müddətinin artırılması təhsilin keyfiyyətini yox, məmurların maraqlarını artırır” İlham Əhmədov

Gununsesi portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Azərbaycanda ümumi təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi məqsədilə məktəb illərinin sayının artırılması mütəmadi olaraq gündəmə gəlir.

Zamanla 10 illik təhsil sistemi 11 ilə keçirildi, hazırda isə 12 illik model müzakirə olunur.

Bəs bu dəyişikliklər təhsilin keyfiyyətinə real təsir göstərirmi, yoxsa daha dərin sistem problemlərinin üstünü örtmək üçünmü nəzərdə tutulur?

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan dosent İlham Əhmədov belə şərh edib:

“Bu, yeni məsələ deyil. Bir neçə il əvvəl də bənzər bir situasiya yaşanmışdı. O zaman təhsil məmurları bildirmişdilər ki, 10 illik məktəb təhsil müddəti azdır. Dedilər ki, əgər biz təhsili 11 illik etsək, uşaqların repetitor yanına getməsinə ehtiyac qalmaz. Amma nəticədə nə baş verdi?

Əvvəllər uşaqlar 10-cu və 11-ci siniflərdə repetitor yanına gedirdilərsə, indi bu proses 9-cu sinifdən başlayır. Yəni, əvvəllər 2 sinif üzrə repetitor problemi var idisə, indi bu, 3 sinifi əhatə edir – 9, 10 və 11.

Bəs bu dəyişikliyin məmurlara nə xeyri oldu?

10 illik təhsilin 11 ilə uzadılması məktəblərdə dərs saatlarının təxminən 10 faiz artmasına gətirib çıxardı. Bu isə müəllim ştatlarının da 10 faiz artırılması deməkdir. Əgər məktəblərdə əvvəllər 150 min müəllim çalışırdısa, indi əlavə olaraq 15 min müəllim ştatı açıldı. Məmurlar əsasən bu hesabı aparırdılar”.

İlham Əhmədovun fikrincə, əvvəllər valideynlər uşaqlarına məktəbdən 2 il repetitor üçün “əlavə dəstək” ala bilirdilərsə, indi bu müddət 3 ilə yüksəlib:

“Yəni, uşaq artıq 3 il repetitor yanına gedəcək. Beləcə, bütün bu sistem məmurların maraqlarına xidmət edir və bu cür təkliflər də əksər hallarda onların yaxın ekspertlərinin dili ilə ictimaiyyətə təqdim olunur.

Formal olaraq deyilir ki, bu təkliflər nazirlik və ya məmurlar tərəfindən yox, guya ictimai ekspertlər tərəfindən irəli sürülür. Halbuki, əsas məqsəd yenə də təhsildəki strukturların genişləndirilməsi və ştatların artırılmasıdır. Məsələn, sabah 12 illik təhsil tətbiq olunsa, yenidən 10 faiz müəllim ştatı artacaq. Bu isə yenə də əlavə vəsait, əlavə yerlər, əlavə idarəetmə resursları deməkdir.

Amma əsas məsələ dəyişmir. Sistemli problemlər olduğu kimi qalır. Uşaqlar yenə də repetitor yanına gedəcəklər – bu dəfə artıq 4 sinif üzrə: 9, 10, 11 və 12.

Hətta təhsil müddəti 15 ilə qədər uzadılsa belə, heç nə dəyişməyəcək. Çünki müəllim dəyişmir, idarəetmə dəyişmir. Eyni səriştəsiz idarəçilər, eyni yanaşma qalır.

Bu gün “sertifikasiya” adı altında zəif müəllimlər sistemdən çıxarılır, amma onların yerinə başqa zəif müəllimlər işə qəbul olunur. Və deyəndə ki, bu zəif müəllimləri yetişdirən ali məktəblərdə islahat aparın, susurlar. Halbuki məsələ kökündə pedaqoji təhsilin keyfiyyəti dayanır. Gərək elə sistem qurulsun ki, pedaqoji universitetləri bitirən gənc müəllimlər artıq mükəmməl biliklə, hazır şəkildə məktəbə gəlsinlər.

Ancaq bu düşünülmür. Əksinə, savadsız gəlsin, iş tapa bilməsin, sertifikasiyadan keçməsin, işdən çıxarılsın – və məmurlar bu prosesi “iş görüntüsü” kimi təqdim etsinlər. Beləliklə də həmin müəllimlər məmurların güzəştinə möhtac olsunlar və müəyyən yollarla onlardan asılı vəziyyətə düşsünlər. Halbuki rəsmi çıxışlarda deyirlər ki, təhsildə güzəştə getmək vətənə xəyanətdir. Amma özləri güzəştlər və şəxsi maraqlar üzərində sistem qururlar.

Onların formalaşdırdığı komanda da bu prinsipə əsaslanır – səriştəsiz adamlar, şəxsi münasibətlər, təcrübəsiz idarəçilər.

Deməli, məsələ məktəb illərinin sayında deyil. Əsas məsələ – keyfiyyətdədir.

Məsələn, bir əsr öncə Qori Seminariyası, Qazax Müəllimlər Seminariyası vardı. Onlar cəmi 2, 3, 4 illik təhsil verirdilər. Amma oradan məzun olanlar bu günün 11 və hətta ali təhsil məzunlarından daha savadlı idilər. Çünki o dövrdə müəllim güclü idi, təhsilə bağlılıq vardı. Uşaq oxumaq istəyirdi, müəllim öyrətmək istəyirdi, ailə də övladının təhsilinə maraq göstərirdi. Bu gün isə nə o müəllim qalıb, nə o idarəetmə, nə də o cəmiyyət münasibəti”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 15 Avqust 2025 14:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see383

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see255

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see249

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see246

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see245

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see245

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see242

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see239

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see238

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see238

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see230

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see223

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see220

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see220

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see219

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see219

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see218

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see218

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see217

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri