Tək bir hərəkət beyni sözün əsl mənasında kompüterə çevirir!

Elm adamları yalnız bir fiziki hərəkətin beyin funksiyalarını nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşdıra biləcəyini müəyyən ediblər.

Artıq sübut olunub ki, fiziki fəaliyyət təkcə əzələləri deyil, beyni də gücləndirir. Mütəxəssislərə görə, müntəzəm idman yaddaşı gücləndirir, məkan qavrayışını artırır və hətta beyinin yaşlanma prosesini ləngidə bilər.

News24.az bildirir ki, bu barədə "Marylebone Sağlamlıq Qrupu"ndan fizioterapevt Dr. Paulina Kloskovska Böyük Britaniyanın The Times qəzetinə verdiyi açıqlamada bildirib:

O qeyd edb ki, beyin funksiyalarına müsbət təsir göstərən çoxsaylı elmi tədqiqatlar mövcuddur: "Cəmi dörd növ fiziki fəaliyyəti gündəlik həyatınıza daxil etməklə zehni çevikliyinizi əhəmiyyətli dərəcədə artıra və beyin yaşlanmasını ləngidə bilərsiniz.”

Günün diqqətçəkən idman növləri:

1. Uzun məsafəli qaçış – Yaddaşı gücləndirir

2021-ci ildə aparılan araşdırmada 22 uzun məsafəli qaçışçı ilə oturaq həyat tərzi keçirən 20 nəfərin beyin strukturu müqayisə olunub.

MRI nəticələrinə əsasən, qaçışçıların yaddaşa cavabdeh olan hipokampus bölgəsində xeyli çox boz maddə (grey matter) olduğu aşkarlanıb.

Bundan əlavə, Salk Bioloji Tədqiqatlar İnstitutu tərəfindən aparılan və Neurology jurnalında dərc olunan digər tədqiqat, həftədə ən azı 180 dəqiqə edilən kardio məşqlərinin, hətta yaşlı insanlarda belə, yeni neyronların yaranmasını stimullaşdırdığını ortaya qoyub.

2. Tarazlıq məşqləri – Məkan qavrayışını artırır

Yaş artdıqca insanlar məkanla bağlı fərqindəliklərini itirə bilirlər. Lakin tarazlıq məşqləri bu qabiliyyəti yenidən inkişaf etdirə bilər.

"Scientific Reports" jurnalında dərc edilən bir araşdırmaya əsasən, həftədə 50 dəqiqə olmaqla 12 həftəlik tarazlıq proqramı iştirakçıların həm məkan qavrayışında, həm də yaddaşında nəzərəçarpacaq inkişaflar göstərib.

ClubQ idman məşqçisi Harry Cox evdə edilə biləcək məşqləri tövsiyə edir:

– Bir dəqiqə tək ayaq üstə dayanmaq. Daha irəli səviyyədə isə gözləri yumaraq bu hərəkəti yerinə yetirmək sinir-əzələ koordinasiyasını artırır.

3. HIIT – Beyin üçün zəruri zülalları aktivləşdirir

Yüksək intensivlikli interval məşqləri (HIIT) qısa fasilələrlə edilən sıx idman proqramlarıdır.

Bu cür məşqlər beynin inkişafı üçün vacib olan BDNF (Beyin mənşəli neyrotrofik faktor) adlı zülalın səviyyəsini artırır.

Dr. Kloskovska bildirir ki, BDNF öyrənmə bacarığı, sinir elastikliyi və zehni çeviklik üçün əvəzolunmazdır.

Translational Neurodegeneration jurnalında yayımlanan məlumatlara görə, BDNF çatışmazlığı Alzheimer xəstəliyində geniş yayılmışdır və HIIT bu xəstəliklə mübarizədə önəmli rol oynaya bilər.

4. Güc məşqləri – Zehni davamlılığın açarı

Güc məşqləri təkcə fiziki dözümlülüyü artırmır, həm də yaşla əlaqəli beyin strukturundakı pozulmaların qarşısını ala bilir.

Dr. Kloskovska bu sahədə artan elmi sübutların diqqətçəkici olduğunu vurğulayır.

Ev şəraitində, məsələn televizor qarşısında yüngül dambıllarla başlamaq və zamanla daha geniş idman proqramlarına keçmək, uzunmüddətli zehni sağlamlığın qorunmasında təsirli strategiyadır.

Aqil