Tələbələr üçün güzəştli nəqliyyat kartları hazırlanmalı, aylıq abunə sistemi tətbiq edilməlidir Əmrah Həsənli

"Son günlər ictimai nəqliyyatda qiymətlərin artımı mövzusu cəmiyyətin əsas müzakirə mövzularından birinə çevrilib. Bu məsələni yalnız iqtisadi tərəfdən qiymətləndirmək kifayət etmir. Çünki nəqliyyat sadəcə bir xidmət sahəsi deyil, vətəndaşların, xüsusilə də gənclərin, tələbələrin gündəlik həyatının, sosial fəaliyyətlərinin və ən önəmlisi, təhsilə çıxış imkanlarının əsas vasitəsidir. Tələbələr hər gün dərsə getmək, dərsdən sonra əlavə hazırlıq və ya ictimai fəaliyyətlərdə iştirak etmək üçün ictimai nəqliyyatdan istifadə edirlər. Nəqliyyat qiymətlərinin artması onların aylıq büdcəsinə birbaşa təsir göstərir və bu təsir, xüsusilə də aztəminatlı ailələrdən olan tələbələr üçün ciddi maliyyə yükünə çevrilir".

Bu fikirləri Redaktor.az-a açıqlamasında Təhsil İşçilərinin Həmrəyliyi Alyansının (TİHA) sədri, təhsil eksperti Əmrah Həsənli ictimai nəqliyyatda qiymət artımının tələbələrə olan ziyanından danışarkən bildirdi.

"Unutmaq olmaz ki, Azərbaycanda tələbələrin böyük bir hissəsi paralel olaraq həm təhsilini davam etdirir, həm də ailəsinə dəstək olmaq məqsədilə müəyyən işlərdə çalışır. Bu tələbələrin çoxu təhsil müəssisəsinə çatmaq üçün hər gün iki-üç dəfə nəqliyyata minməli olur. Nəticədə kiçik görünən qiymət artımı ayın sonunda tələbənin və ya onun ailəsinin büdcəsində ciddi fərq yaradır. Biz təhsil sahəsində hər zaman “təhsil hamı üçün əlçatan olmalıdır” prinsipini müdafiə edirik. Amma nəqliyyat xərclərinin artması bu əlçatanlığı məhdudlaşdırır və tələbələrin motivasiyasını azalda bilir.

Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində bu məsələyə həssas yanaşılır. Məsələn, Avropada bir çox ölkədə tələbə kartları ilə ictimai nəqliyyatdan çox aşağı qiymətlərlə istifadə etmək mümkündür. Bu siyasətin məqsədi gənclərin təhsildən yayınmasının qarşısını almaq, onların sosial həyatını dəstəkləmək və daha rahat mühit formalaşdırmaqdır. Azərbaycanda da oxşar bir mexanizm tətbiq oluna bilər. Bu, tələbələr üçün güzəştli nəqliyyat kartlarının hazırlanması, aylıq abunə sisteminin tətbiqi və ya dövlət tərəfindən müəyyən dəstək mexanizmlərinin işlənib hazırlanması formasında ola bilər", - deyə o qeyd etdi. 

Ekspert vurğuladı ki, tələbələr üçün nəqliyyatda güzəşt yalnız sosial rifah məsələsi deyil, həm də ölkənin gələcək inkişafına bir investisiyadır:

"Çünki gənclərin təhsil almaq imkanlarını genişləndirmək, onların dərsə davamiyyətini təmin etmək, əlavə kurs və fəaliyyətlərdə iştirakını asanlaşdırmaq bilavasitə ölkənin insan kapitalına qoyulan sərmayə deməkdir. Yəni burada məsələni qısa müddətli maliyyə gəliri və ya xərclərin kompensasiyası ilə ölçmək düzgün deyil. Bu, dövlətin uzunmüddətli təhsil siyasətinə, gənclərin intellektual inkişafına və nəticə etibarilə ölkənin iqtisadi potensialına təsir edən strateji mövzudur".

Müsahibimizin fikrincə, ictimai nəqliyyatda qiymət artımı ilə bağlı qərarlar qəbul olunarkən paralel şəkildə tələbələr üçün xüsusi güzəştlərin tətbiqi mütləq nəzərdən keçirilməlidir.

"Bu, həm sosial ədaləti təmin edər, həm gənclərin üzərinə əlavə yük qoymaz, həm də təhsil prosesinin davamlılığına müsbət təsir göstərər. Biz gənclərə, tələbələrə yalnız tədris proqramları və dərsliklərlə dəstək olmamalıyıq. Onların gündəlik həyatını asanlaşdıracaq, təhsilə çıxışını rahatlaşdıracaq bu kimi sosial addımlar atmaq da dövlətin və cəmiyyətin üzərinə düşən vacib vəzifələrdən biridir", - deyə Əmrah Həsənli vurğuladı.

Xədicə BAXIŞLI