Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Təmayül siniflərində hər ay sınaq imtahanı keçirilməlidir? Ekspertlərdən AÇIQLAMA

Təmayül siniflərində hər ay sınaq imtahanı keçirilməlidir? Ekspertlərdən AÇIQLAMA

Redaktor.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Bildiyimiz kimi, Azərbaycanda təmayül tədris metoduna keçid həyata keçirilir və bu model çərçivəsində şagirdlərin seçdikləri istiqamət üzrə daha dərin və məqsədyönlü hazırlığının təmin edilməsi nəzərdə tutulur.

Təmayül siniflərində şagirdlərin buraxılış və qəbul imtahanlarına hazırlığının daha sistemli şəkildə aparılması məqsədilə hər ay buraxılış və qəbul imtahanı formatına uyğun sınaq imtahanlarının keçirilməsi nə dərəcədə məqsədəuyğundur? Belə sınaqların mütəmadi keçirilməsi şagirdlərin real imtahan mühitinə psixoloji və akademik baxımdan hazırlanmasına, vaxtdan düzgün istifadəyə və imtahan strategiyasının formalaşmasına nə dərəcədə təsir göstərə bilər?

Redaktor.az-a danışan Azərbaycan Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru İlqar Orucov bildirdi ki, Azərbaycan Respublikasının ümumi təhsil sistemində təmayül tədris metoduna keçid, təhsilin fundamental strukturunu dəyişərək onu daha hədəf yönümlü və differensiallaşdırılmış formaya salmışdır:

"Bu kontekstdə, təmayül siniflərində hər ay buraxılış və qəbul tipli sınaq imtahanlarının tətbiqinin məqsədəuyğunluğu, onun həm pedaqoji səmərəliliyi, həm də şagirdlərin idrak inkişafı və mənəvi-psixoloji vəziyyəti baxımından dərindən əsaslandırılmalıdır. Müasir təhsil kurikulumlarında sınaq imtahanları sadəcə yekun nəticəni ölçən alət deyil, təlim prosesini tənzimləyən diaqnostik və formativ mexanizm kimi qəbul edilir".

Müsahibimizin sözlərinə görə, bu yanaşma çərçivəsində aylıq sınaqlar şagirdin materialı mənimsəmə vəziyyətini mikrosəviyyədə izləməyə imkan verir ki, bu da pedaqogikada əks-əlaqə dövrəsi adlanır:

"Sistemli səhvlər vaxtında aşkarlanır, növbəti ayın planlamasında korreksiya edilir və beləcə ardıcıl monitorinq xarakterli qiymətləndirmələr teleqrafik şagirdlərdə özünüqiymətləndirmə ilə öz səhvlərini təhlil etmək vərdişlərini formalaşdıraraq dərindən düşünmə qabiliyyətini təmin edir. Eyni zamanda, böyükmiqyaslı mərkəzləşdirilmiş imtahanların şagirdlər üzərində yaratdığı yüksək psixoloji təzyiq fonunda hər ay eyni imtahan qaydaları, cavab kartları və vaxt məhdudiyyəti ilə təmasda olan şagird fərqində olmadan imtahan mühitinə tam öyrəşir. Bu kimi vərdişlər sayəsində şagirdlərin real imtahandakı stress və həyəcanı kəskin şəkildə azalır, onlar vaxtı düzgün idarə etməyi və zehni enerjilərini suallar arasında düzgün bölüşdürməyi öyrənirlər. Təmayül təhsilinin mahiyyətinə uyğun olaraq, bu sınaqlar şagirdləri lazımsız fənn yükündən azad edir, diqqəti yalnız seçilmiş sahəyə yönəldir və sinifdə sağlam rəqabət mühiti yaradır".

İ.Orucov qeyd etdi ki, bu sistemin mənfi tərəfləri də ola bilər:

"Əgər dərslər yalnız test tapşırıqlarının həllinə yönələrsə, təhsilin keyfiyyəti aşağı düşəcək. Belə ki, şagirdlərin tənqidi düşünmə və yaradıcılıq qabiliyyətləri arxa plana keçə bilər. Hər ay keçirilən gərgin imtahanlar uşaqlarda zehni yorğunluğa, ruh düşgünlüyünə və oxumaq həvəsinin itməsinə səbəb ola bilər. Üstəlik, sınaq sualları rəsmi qəbul proqramının çətinlik səviyyəsinə və standartlarına tam uyğun gəlməzsə, şagirdlərin səviyyəsi səhv qiymətləndirilər və bu da böyük vaxt itkisinə yol açar. Buna görə də aylıq sınaqların faydalı olması üçün məktəb rəhbərliyi müəyyən qaydalara əməl etməlidir. İmtahandan sonrakı günlər mütləq səhvlərin təhlilinə ayrılmalıdır, çünki bu sınaqlar cəza vermək üçün deyil, çatışmazlıqları düzəltmək üçündür. Həmçinin, bütün sınaqlar sadəcə qapalı testlərdən ibarət olmamalı, müəyyən aylarda yazı bacarıqlarını inkişaf etdirən situasiya və esse tipli tapşırıqlara da yer verilməlidir. Yekunda imtahan nəticələri məktəb psixoloqları tərəfindən izlənilməli, qiymətləri aşağı düşən və stress keçirən şagirdlərə fərdi dəstək göstərilməlidir. Yalnız bu şərtlər daxilində keçirilən aylıq sınaqlar şagirdlərin buraxılış və qəbul imtahanlarında yüksək nəticə göstərməsinə ciddi kömək edəcəkdir".

Əməkdar müəllim Sona Əliyevanın fikrincə isə təmayül siniflərində hər ay sınaq imtahanının keçirilməsi məqsədəuyğundur:

"Bu, şagirdin hazırlıq dinamikasını izləməyə, mövzu və bacarıq boşluqlarını vaxtında müəyyənləşdirməyə, imtahan formatına və vaxt bölgüsünə alışmağa imkan verir. Amma sınağın faydası onun keçirilmə tezliyindən çox, nəticələrin necə təhlil olunmasından asılıdır. Şagird sadəcə balını bilməklə kifayətlənməməli, səhvlərinin səbəbini anlamalı, müəllim isə növbəti tədris prosesini həmin nəticələrə uyğun dəyişməlidir. Digər tərəfdən, tədrisi yalnız test nəticəsinə kökləmək də doğru deyil. Bu zaman uşağın dərin bilik, tənqidi düşünmə və problem həll etmə bacarıqlarının inkişafı ikinci plana keçə, davamlı imtahan mühiti isə bəzi şagirdlərdə əlavə psixoloji gərginlik yarada bilər".

Həmsöhbətimiz qeyd etdi ki, təmayül təhsilinin məqsədi uşağı daha çox test həll etməyə deyil, seçdiyi istiqamət üzrə daha yaxşı düşünən və daha yaxşı tətbiq edən şagirdə çevirməkdir:

"Ona görə də mən aylıq sınağın özündən daha çox, aylıq nəticə təhlilini vacib hesab edirəm. İmtahan şagirdin harada olduğunu göstərir, düzgün təhlil isə həm şagirdə, həm müəllimə nəyi dəyişmək lazım olduğunu göstərir", - deyə S.Əliyeva yekunlaşdırdı.

Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə "elmi-kütləvi, mədəni-maarif, təhsil proqramlarının hazırlanması" mövzusunda dərc olunub.

Xədicə BAXIŞLI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 19 Avqust 2026 17:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see294

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see280

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see272

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see239

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see227

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see224

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see223

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see222

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see222

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see211

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see209

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see203

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see186

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see180

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see180

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see176

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri