Tənhalıq şəxsiyyəti, yuxunu və hətta beyin funksiyasını dəyişir

Beynəlxalq alimlər qrupu tənhalığın təkcə əhval-ruhiyyəyə deyil, həm də şəxsiyyətə, beyin funksiyasına, immunitet sisteminə və hətta yuxulara da təsir etdiyini müəyyən edib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Nature Human Behavior" (NHB) jurnalında dərc olunub.

Yalnızlıq getdikcə daha çox sadəcə xoşagəlməz hiss deyil, insanı daxildən dəyişdirə bilən amil adlandırılır. Yeni araşdırmalar göstərir ki, uzunmüddətli sosial təcrid təkcə əhval-ruhiyyəyə deyil, həm də şəxsiyyət xüsusiyyətlərinə, fiziologiyasına və hətta beynin sosial məlumatları necə emal etməsinə təsir göstərir.

ABŞ-da yaşlı insanlar arasında aparılan böyük sorğular göstərdi ki, daim tənha hiss edənlər zaman keçdikcə daha az ünsiyyətcil, daha az intizamlı və daha narahat olurlar. Alimlər qeyd edirlər ki, dəyişikliklər təkcə cari əhval-ruhiyyəyə deyil, əsas xarakter xüsusiyyətlərinə də təsir edir.

Digər tədqiqatlar tənhalığı emosional qeyri-sabitlik və mənfi özünə hörmətlə əlaqələndirir: belə insanlar daha çox özlərini yaxınları üçün bir yük kimi qəbul edirlər. Fizioloji səviyyədə tənhalıq immun reaksiyalarında və iltihabi proseslərdə iştirak edən zülalların səviyyəsinin dəyişməsi ilə müşayiət olunur. Bu, ürək-damar xəstəlikləri və diabet riskini artıra bilər.

Yalnızlığın təsiri hətta yuxuda da hiss olunur: Amerikalı psixoloqların fikrincə, tənha insanlar daha çox kabuslar görür, onların istirahəti isə daha az bərpaedici olur. Neyroimaging tədqiqatları göstərir ki, belə insanların beyni tanış insanlara və hətta uydurma personajlara fərqli reaksiya verir. Bəzi hallarda real və "psevdososial” əlaqələr arasındakı sərhəd bulanıq olur və beyin dostları və televiziya personajlarını demək olar ki, eyni şəkildə emal edir.

Yeniyetmələr xüsusilə həssasdırlar: ABŞ-da 11 mindən çox insanın uzunmüddətli müşahidələrinin nəticələri göstərdi ki, 15 yaşında tənhalıq yetkinlik dövründə depressiya və travma sonrası stress pozğunluğu riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Alimlər qeyd edirlər ki, tənhalıq sadə bir şirkət çatışmazlığı kimi qəbul edilə bilməz. Bu, insanın hisslərini, düşüncələrini və dünya ilə qarşılıqlı əlaqəsini tədricən dəyişdirən mürəkkəb və çox qatlı bir təcrübədir.

Aydın