Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Təqvim aldadır: 50 yaşında olub 70 yaşlı damarlarla yaşayanlar var

Təqvim aldadır: 50 yaşında olub 70 yaşlı damarlarla yaşayanlar var

Sherg.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

İnfarkt riski doğum tarixində deyil, damarların “xatirəsində” gizlənir

Yaşlanmanı adətən təqvim yaşı ilə ölçürük. Doğulduğumuz tarix dəyişməzdir və illər bizim nəzarətimizdən kənarda irəliləyir. Ancaq uzun müddətdir bilirik ki, eyni təqvim yaşında olan hər kəs eyni cür qocalmır.

Bəzi insanların bədəni, ürəyi və damarları bioloji baxımdan daha gəncdir; digərlərində isə yaşlanma prosesi gözləniləndən xeyli sürətlə gedir. Danimarkalı alim, tədqiqatçı və dəyərli dostum Nicklas Brendborg “Jellyfish Age Backwards” adlı kitabında məhz bu fərqin səbəblərinə diqqət çəkir və yaşlanmanın vahid, dəyişməz bir bioloji tale olmadığını xatırladır.

Brendborgun araşdırmasının mərkəzi olduqca diqqətçəkicidir; obyekt bir dənizanəsidir və nəticələr də bir o qədər maraqlıdır: “Turritopsis dohrnii” adlı kiçik dənizanəsi həyatının son mərhələlərində ölmək əvəzinə hüceyrələrini yenidən təşkil edərək inkişafının daha erkən mərhələsinə geri dönə bilir. Bir canlının təqvim vaxtı irəlilədikcə bioloji yaşının geriyə qayıtması gözlənilməz mənzərədir və bu, möcüzədən çox təbiətin yaşlanma mövzusunda tək bir yol izləmədiyini göstərən konkret nümunədir. Bu fakt yaşlanmanın məcburi və yalnız bir istiqamətli proses olmadığını; ən azı hüceyrə səviyyəsində biologiyanın müxtəlif ssenarilərə imkan verdiyini ortaya qoyur.

Ürək-damar xəstəlikləri ilə məşğul olan həkimlər üçün bu vəziyyət əslində çox tanışdır. Eyni təqvim yaşında iki pasiyenti düşünün: biri pilləkən çıxarkən belə çətinlik çəkir, digəri isə hələ də aktiv həyat tərzi sürür; birinin damarlarında aydın sərtləşmə var, digərinin damar quruluşu isə təəccüblü dərəcədə sağlamdır. Təqvim yaşı eynidir, amma bioloji yaşları tamamilə fərqli ola bilər. Bu fərqi yaradan illərin sayı deyil, damarların illər ərzində məruz qaldığı bioloji yüklərdir.

Bioloji yaş insanın orqan və toxumalarının nə dərəcədə köhnəldiyini göstərən elmi anlayışdır. Təqvim yaşı yalnız doğum tarixini ifadə etdiyi halda, bioloji yaş bədənin real vəziyyətini əks etdirir.

Elmi baxımdan bioloji yaş damar sərtliyinin səviyyəsi, metabolik vəziyyət, bədəndəki iltihabi prosesləri ifadə edən inflamasiya göstəriciləri və hüceyrə bərpa (təmir) qabiliyyəti kimi bir çox parametrin ümumi təsiri ilə formalaşır. Məsələn, 50 yaşında iki fərqli insanı götürək: birinin damarları 60–70 yaşlılarda tez-tez rast gəlinən sərtlik və zədələnmə səviyyəsini göstərdiyi halda, digərinin damarları 40 yaş səviyyəsinə bənzər ola bilər. Bu halda təqvim yaşı eyni, bioloji yaş isə fərqlidir. Bu fərq infarkt və insult riskini müəyyən edən ən mühüm amillərdən biridir. Çünki ürək-damar xəstəlikləri çox vaxt qəfil deyil, bioloji yaşın illər ərzində səssizcə irəliləməsi nəticəsində ortaya çıxır.

Ürək və damar sistemi bioloji yaşlanmanı ən yaxşı əks etdirən sistemlərdən biridir. Məhz buna görə “ürək yaşı” anlayışı bioloji yaşın klinik praktikada ən konkret göstəricilərindən biri hesab edilə bilər.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:217
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 30 Yanvar 2026 19:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see369

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see288

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see283

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see278

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see261

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see256

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see251

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see250

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see246

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see246

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see240

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see237

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see229

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see223

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see200

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri