Tərkibində sintetik, kimyəvi mənşəli qatqı maddələrindən istifadə olunan qidalardan uzaq durmaq lazımdır

Bildiyimiz kimi, Azərbaycan Qida Təhlükəsizlik Agentliyi (AQTA) “Chipsim Kabab”, “Chipsim Tomat” və “Rekord” çips məhsullarını satışdan çıxarıb. Səbəb olaraq E-621 qida əlavəsinin normadan artıq olduğu aşkarlanıb.Çips insan orqanizmi üçün hansı təhlükələr yaradır?Qida əlavəsi insan orqanizminə hansı zərərləri yetirir?

Məsələ ilə bağlı Bizimyol.info xəbər portalına açıqlama verən Qida Təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, Sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova bildirib ki, hər hansı bir məhsulu alarkən içindəki maddələrə baxmaq lazımdır: “Son illərdə bir çox hazır qidalarda, eləcə də restoran və kafelərdə sifariş olunan souslarda, həmçinin çipslərdə E-621 kimi tanınan qida qatqı əlavəsi əlavə olunur. Bu sintetik mənşəli mononatrium qlütomat, yaxud monosodium qlütamatdır. Bir çox yerlərdə xüsusi ilə də bu məhsul öz kodu ilə deyil Çin duzu kimi tanınılır. Çünki burda bu maddənin istifadə olunmasında əsas məqsəd yeni bir dadın ortaya çıxmasıdır. Sintetik mənşəli olduğuna görə də istifadə edildikdə, xüsusilə normanı keçdikdə bu zaman xroniki xəstəliyi olan insanlarda, hamilə və süd verən qadınlarda, azyaşlılarda, yuxarı yaşlılarda sağlamlıqda bir çox problemlər olur. Xüsusilə baş ağrısı, susuzluq, yuxusuzluq, bəzən də doyma hissinin olmaması, həddindən artıq çox yemək qəbulu, ənənəvi qidalardan zövq almamaq baş verir. Bu maddənin istifadə olunduğu qidalara tələbat daha çox olur. Ona görə yaxşı olar ki, hər hansı bir məhsulu alarkən içindəki maddələrə mütləq baxmaq lazımdır”.

Məhsəti Hüseynova

Məhsəti Hüseynova vurğulayıb ki, qatqı əlavəsi nəinki çipsilərdə-kolbasalarda, sosiskalarda hazır yarımfabrikat şorbalarda, “suxarik”lərdə, konservlərdə də geniş istifadə olunur.

“Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə, eləcə də Beynəlxalq bir çox qida təşkilatlarının normalarına görə monosodium qlütamat istifadə olunan məhsulların etiketində mütləq şəkildə onun olduğu göstərilməlidir. Normaları da hər məhsula görə fərqli şəkildə müəyyən olunub. İnsan orqanizmi üçün nəzərdə tutulan norma hər bir kq bədən çəkisinə görə 30 milliqram qəbul edə bilər. Gün ərzində bir-iki qram qəbul etməsi norma hesab olunsa da, bu miqdarı keçdikdən sonra sağlamlıq üçün ciddi fəsadlar törədə bilər. Nəzərə alsaq ki, gün ərzində insan bəzən birneçə cür paketlənmiş qidadan istifadə edir. Onların tərkibində əgər monosodium qlütamat istifadə olunubsa, və əgər miqdarı keçmiş olarsa, bu zaman sağlamlıq riskləri daha çox ortaya çıxır.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən aparılan monitorinqlərin nəticəsinə nəzər salsaq burda 29 fərqli-fərqli müəssisələrdən götürülən 45 nümunələrin bəzilərində aşkarlanıb. Bunlar daha çox çipsilərdi. Bunlarda aşkar olunan uyğunsuzluq mononatrium qlüitamatın, yaxud monosodium qlütamatın daha çox olduğuna görə həmin partiyaların ticarət şəbəkələrindən geri çağırılmasına və ümumiyyətlə həmin partiyanın satışdan yığışdırılmasına dair qərar qəbul olunub.

Ümumiyyətlə nəinki çipsilərdə, “fast-food” qidaların əksəriyyətində - kolbasalarda , sosiskalarda hazır yarımfabrikat şorbalarda, “suxarik” lərdə, konservlərdə geniş istifadə olunur. Ona görə insanlar mütləq şəkildə yolverilən miqdarı aşmamağa diqqət etsinlər. Çünki immun sistemi güclü olan insanlarda da əgər miqdarı keçirsə, allergik reaksiyalarla özünü göstərə bilər, eləcə də aqressivlik, yaxud gərginlik hiss yarada bilər. Bəzən olar ki, müəyyən miqdarda təhlükəsiz kimi göstərilsə də, ancaq o miqdarı keçdikdən sonra azyaşlı uşaqlarda ciddi fəsadlar ortaya çıxa bilər.

Bu gün bir çox azyaşlılar çipsidən daha çox istifadə etdiyinə görə onlar mononatrium qlütamatla bərabər həddindən artıq çox duz və doymuş yağ qəbul edirlər ki, bu da onların sağlamlığına ciddi zərər verir. Eyni zamanda inkişafın ləngiməsinə, əqli geriliyə, gec danışmağa və yaşıdlarından inkişafda geri qalmağa səbəb olur. Ona görə yaxşı olar ki, tərkibində sintetik, kimyəvi mənşəli qatqı maddələrindən istifadə olunan qidalardan, xüsusilə də 25 yaşa qədər olan insanlar uzaq dursunlar. Çünki bu müddətə qədər orqanizm daim inkişafda olduğuna görə zərərli və kimyəvi maddələr daha çox təsir edir. Bu da həmin insanların daxili orqanlarının funksiyasının pozulmasına gələcəkdə böyrək və qaraciyər çatışmazlığından əziyyət çəkməyə gətirib çıxardar, eyni zamanda da doymuş yağların çox olması belə ürək-damar xəstəliklərinin yaranmasına səbəb olur”-deyə Məhsəti Hüseynova qeyd edib.

Günel Həsənova, Bizimyol.info