Titan üçün yeni iqlim modeli

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Cəmi 10 il ərzində böyük bir Yer ölçüsündə kosmik gəmi Saturnun peykinin sıx azot atmosferində uçacaq. Məlumatda bildirilir ki, lakin fəlakətdən qaçınmaq üçün oradakı küləklərin gücünü və metan yağışlarının nə vaxt baş verdiyini anlamaq lazımdır. Planetar alimlər tərəfindən hazırlanmış yeni model ilk dəfə olaraq bu mürəkkəb məsələni əsasən həll etməyə imkan verib.

Saturnun ən böyük peykinin sıx atmosferi əsasən azotdan ibarətdir. Bu peykin səth temperaturu təxminən mənfi 180 dərəcə Selsi təşkil edir. Belə soyuqda su bərk buz kimi mövcuddur, lakin metan buxarlana, bulud əmələ gətirə və yağış kimi yağa bilər. Titanın səthində maye karbohidrogenlərdən ibarət çaylar, göllər və dənizlər olduğundan, onun iqlimi Yer kürəsinin iqlimini bir qədər xatırladır.

Atmosferdə müxtəlif yüksəkliklərdə əsən küləklər atmosferin fırlanması ilə eyni istiqamətdə tamamilə fərqli sürətlə əsir. Lakin Titanın səthində atmosfer faktiki olaraq sabitdir. Bu fərq niyə baş verir? Topoqrafiya, mövsümi dəyişikliklər və metan yağışı atmosfer hərəkətinə necə təsir edir?

Bu suallara cavab vermək üçün planet alimləri TitanMPAS iqlim modelini hazırlayıblar. Əvvəlki bir sıra modellərdən fərqli olaraq, o, eyni zamanda atmosferin aşağı və yuxarı təbəqələrində atmosfer dövranını, səth xüsusiyyətlərini, metan göllərinin paylanmasını və yağıntıların əmələ gəlməsini nəzərə alır.

M.MİRZƏ
XQ